R. de Sossürün «La méthode psychanalytique» kitabına ön söz
(Paris: Payot, 1922)
Böyük məmnuniyyətlə ictimaiyyətə bəyan edə bilərəm ki, Dr. de Sossürün bu işi dəyərli və layiqli bir əsərdir. Bu kitab fransız oxucularına psixoanalizin nə olduğu və nələri əhatə etdiyi barədə düzgün təsəvvür verməyə tam yararlıdır.
Dr. de Sossür təkcə mənim əsərlərimi vicdanla öyrənməklə kifayətlənməmiş, həm də analizdən keçmək üçün bir neçə aylığa yanıma gəlmək fədakarlığını göstərmişdir. Bu, ona psixoanalizin hələ qəti həllini tapmamış məsələlərinin əksəriyyəti barədə şəxsi fikir formalaşdırmağa imkan vermişdir. Bunun sayəsində o, psixoanalizin fransız və alman dillərindəki şərhlərində adətən rast gəlinən çoxsaylı səhvlərdən və dəqiq olmayan ifadələrdən də qaça bilmişdir. O, müxtəlif müəlliflərin bir-birindən götürüb təkrarladığı bəzi yanlış və ya səhlənkarcasına irəli sürülmüş iddiaları təkzib etməyi də unutmamışdır: məsələn, guya bütün yuxuların cinsi mənası var və ya guya mənə görə psixikamızın yeganə hərəkətverici qüvvəsi cinsi libidodur.
Dr. de Sossür öz ön sözündə onun işini düzəltdiyimi dediyi üçün bir qeyd-şərt əlavə etməliyəm: mənim təsirim yalnız bir neçə düzəlişdə və ya qeyddə özünü göstərmişdir, müəllifin baxış bucağını dəyişdirməyə isə heç bir şəkildə cəhd etməmişəm.
Bu əsərin birinci, nəzəri hissəsində bəzi mövzuları, xüsusən də şüursuz və şüuröncəsi haqqındakı o çətin fəsli mən ondan bir qədər fərqli şərh edərdim. Hər şeydən əvvəl isə Edip kompleksinə daha geniş yer ayırardım.
Dr. Odyenin müəllifin ixtiyarına verdiyi gözəl yuxu da qeyri-həkimlərə assosiasiyaların zənginliyi və yuxu obrazının manifest məzmunu ilə onun altında yatan latent düşüncələr arasındakı əlaqə barədə təsəvvür verə bilər. O, belə bir yuxunun analizinin xəstənin müalicəsi üçün hansı əhəmiyyət daşıya biləcəyini yaxşı göstərir.
Nəhayət, müəllifin psixoanaliz texnikası haqqındakı qeydləri əladır. Onlar dəqiqdir və yığcam olsalar da, heç bir vacib məqamı kənarda qoymur. Onlar müəllifin nümayiş etdirdiyi çox incə anlayışın parlaq sübutudur. Lakin oxucu belə təsəvvür etməməlidir ki, analizə başlamaq üçün təkcə bu texnika qaydalarını bilmək kifayətdir.
Bu gün psixoanaliz Fransada mütəxəssislərin və qeyri-həkimlərin marağını daha geniş miqyasda oyatmağa başlayır, lakin o, bu mühitlərdə, şübhəsiz ki, indiyədək başqa ölkələrdə rast gəldiyindən az müqavimətlə qarşılaşmayacaq.
Kaş Dr. de Sossürün kitabı yuxarıda adı çəkilən müzakirələrin aydınlaşmasına mühüm töhfə versin.
Freyd.
Vyana, fevral 1922.
Nəşr haqqında
Ziqmund Freyd. R. de Sossürün «La méthode psychanalytique» kitabına ön söz (1922). Fransız dilindən tərcümə. Bakı, 2026.
Fransız mətni: Préface. In: R. de Saussure, La méthode psychanalytique. Paris: Payot, 1922.