Ön söz

«Psixoanalizə giriş üzrə mühazirələr» 1915/16 və 1916/17-ci illərin iki qış semestrində Vyana psixiatrik klinikasının auditoriyasında bütün fakültələrdən qarışıq dinləyicilər qarşısında keçirilmişdi. Birinci yarısının mühazirələri improvizə olunmuş və dərhal sonra yazıya alınmış, ikinci yarısınınkı isə aradakı yay Zaltsburqda qaldığım müddətdə tərtib edilmiş və növbəti qışda sözü-sözünə oxunmuşdu. O vaxtlar mən hələ fonoqrafik yaddaş qabiliyyətinə malik idim.

Bundan fərqli olaraq, bu yeni mühazirələr heç vaxt oxunmamışdır. Yaşım bu arada məni — hərçənd yalnız periferik də olsa — universitetə mənsubiyyəti mühazirələr keçməklə ifadə etmək öhdəliyindən azad etmişdi və cərrahi əməliyyat məni natiq kimi çıxış etməkdən məhrum etmişdi. Deməli, sonrakı izahlar zamanı özümü yenidən auditoriyaya köçürməyim yalnız fantaziyanın bir illüziyasıdır; qoy bu, mövzuya dalmaqda oxucuya diqqət yetirməyi unutmamağa kömək etsin.

Bu yeni mühazirələr heç bir halda əvvəlkilərin yerini tutmaq istəmir. Onlar ümumiyyətlə müstəqil bir şey deyil ki, özünə ayrıca oxucu dairəsi tapmağı gözləyə bilsin, əksinə, əvvəlkilərlə əlaqəsində üç qrupa bölünən davam və tamamlamalardır. Birinci qrupa on beş il əvvəl artıq işlənmiş, lakin dərketməmizin dərinləşməsi və baxışlarımızın dəyişməsi nəticəsində bu gün başqa təqdimat tələb edən mövzuların yenidən işlənmələri, yəni tənqidi nəzərdən keçirmələr aiddir. Digər iki qrup isə əsl genişlənmələri əhatə edir, belə ki, onlar ya psixoanalizdə ilk mühazirələr dövründə hələ mövcud olmayan, ya da o vaxt ayrıca fəsil başlığını doğrultmaq üçün çox az olan şeyləri işləyir. Yeni mühazirələrin bəzilərinin bu və digər qrupun xarakterlərini özündə birləşdirməsi qaçılmazdır, lakin buna təəssüflənmək də lazım deyil.

Bu yeni mühazirələrin «Giriş üzrə mühazirələr»dən asılılığı həm də onda ifadə olunur ki, onlar onların nömrələnməsini davam etdirir. Bu cildin birincisi XXIX kimi işarə olunur. Yenə də onlar peşəkar analitikə az yeni şey təqdim edir və gənc elmin özünəməxsusluğuna və qazanmalarına qarşı xeyirxah, hərçənd təmkinli maraq göstərəcəyi güman edilən geniş savadlı kütləyə müraciət edir. Bu dəfə də mənim əsas məqsədim sadəlik, tamlıq və bitkinlik görüntüsünü heç bir qurban verməmək, problemləri ört-basdır etməmək, boşluqları və qeyri-müəyyənlikləri inkar etməmək. Elmi işin heç bir başqa sahəsində insan belə qətiyyətlərlə ayıq özünüməhdudlaşdırmaya görə öyünə bilməz. Bunlar hər yerdə öz-özünə anlaşılan sayılır, oxucu kütləsi də başqa cür gözləmir. Astronomiyaya dair bir təqdimatın heç bir oxucusu, ona kainat haqqında biliklərimizin dumanlıq içində dağılıb getdiyi sərhədlər göstərildikdə, özünü məyus və elmdən üstün hiss etməyəcəkdir. Yalnız psixologiyada iş başqadır, burada insanın elmi tədqiqata konstitusional yararsızlığı tam həcmdə üzə çıxır. Psixologiyadan bilikdə irəliləyişlər deyil, hansısa başqa məmnunluqlar tələb olunur kimi görünür; hər həll olunmamış problemə, hər etiraf olunmuş qeyri-müəyyənliyə görə ona irad tutulur.

Ruh həyatı elmini sevən, bu ədəbsizlikləri də qəbul etməli olacaqdır.

Vena, 1932-ci ilin yayında. Freyd.