Əlavə 5. Şarkonun mühazirələrinə tərcüməçinin ön sözü (1886)

Bir klinik ustadın təlimlərinə daha geniş həkim dairələrində yol açmaq məqsədi güdən belə bir təşəbbüs, yəqin ki, heç bir əsaslandırmaya ehtiyac duymur. Buna görə də bu tərcümənin yaranması və burada təqdim olunan mühazirələrin məzmunu barədə yalnız bir neçə kəlmə demək niyyətindəyəm.

1885-ci ilin qışında, təxminən yarımillik bir müddətə Salpetriyerə gəldiyim zaman gördüm ki, 60 yaşında tam gənclik təravəti ilə çalışan prof. Şarko üzvi dəyişikliklərə əsaslanan sinir xəstəliklərinin öyrənilməsindən üz çevirib özünü yalnız nevrozların — xüsusən də histeriyanın — tədqiqinə həsr etmişdir. Bu dönüş 1882-ci ildə Şarkonun iş və tədris şəraitində baş vermiş və bu kitabın açılış mühazirəsində təsvir olunan dəyişikliklərin davamı idi.

Şarkonun yeni tədqiqatlarının nəticələri qarşısında yaranan ilkin çaşqınlığımı dəf edib onların yüksək əhəmiyyətini layiqincə qiymətləndirməyi öyrəndikdən sonra cənab prof. Şarkodan bu yeni təlimləri ehtiva edən mühazirələri alman dilinə tərcümə etmək üçün icazə istədim. Burada ona yalnız bu icazəni həvəslə verdiyinə görə deyil, həm də alman nəşrinin fransız nəşrindən hətta bir neçə ay əvvəl ictimaiyyətə təqdim olunmasını mümkün edən sonrakı dəstəyinə görə də təşəkkür etməliyəm.

Müəllifin tapşırığı ilə az sayda qeyd — əsasən mətndə bəhs olunan xəstələrin xəstəlik tarixçəsinə əlavələr — daxil etmişəm.

Kitabın özəyini histeriya haqqında ustadcasına hazırlanmış, fundamental mühazirələr təşkil edir; müəlliflə həmfikir olaraq gözləmək olar ki, bu mühazirələr az tanınan və buna görə də ağır böhtanlara məruz qalan bu nevrozun qiymətləndirilməsində yeni bir dövrün başlanğıcını qoyacaq. Buna görə də prof. Şarko ilə razılaşaraq, fransız dilində «Leçons sur les maladies du système nerveux. Tome troisième» adlanan kitabın adını dəyişdirdim və orada bəhs olunan mövzular arasında histeriyanı önə çəkdim.

Əgər bu mühazirələr kimisə fransız məktəbinin histeriya üzrə tədqiqatları ilə daha yaxından tanış olmağa təşviq edərsə, onun diqqətini P. Rişenin 1885-ci ildə ikinci nəşri çıxmış, bir çox cəhətdən diqqətəlayiq «Études cliniques sur la grande hystérie» kitabına yönəldə bilərəm.

Vyana, 18 iyul 1886-cı il.