Ön sözlər

Ön sözlər

Histerik fenomenlərin tədqiqi və müalicəsi üçün yeni metodla bağlı təcrübələrimizi 1893-cü ildə «İlkin məlumat» adlı yazıda dərc etmiş, oraya da gəlib çıxdığımız nəzəri baxışları mümkün qədər qısa formada əlavə etmişdik. Həmin «İlkin məlumat» burada, illüstrasiya olunacaq və isbat edilməli olan tezis kimi, yenidən dərc olunur.

Biz bu yazıya bir sıra xəstə müşahidələrini əlavə edirik; onların seçimində, təəssüf ki, yalnız elmi məsələlərlə rəhbər tutmaq imkanımız olmamışdır. Təcrübələrimiz təhsilli və kitab oxuyan bir sosial təbəqədə fərdi praktikadan alınmışdır və məzmunları çox vaxt xəstələrimizin ən məxfi həyatı və taleyi ilə bağlıdır. Belə məlumatları, xəstələrin tanınması və yalnız həkimə etibar edilən faktların onların dairəsində yayılması təhlükəsi altında dərc etmək ağır etimad xəyanəti olardı. Ona görə də ən təlimatverici və ən dəlil güclü müşahidələrdən imtina etməli olduq. Bu, təbii ki, ilk növbədə cinsi və ailə münasibətlərinin etioloji əhəmiyyət kəsb etdiyi hallara aiddir. Bundan da öz baxışımız üçün sübutu çox natamam verə bilirik: guya cinsiyyət psixik travmaların mənbəyi və «müdafiənin» — təsəvvürlərin şüurdan sıxışdırılmasının motivi kimi — histeriyanın patogenezində başlıca rol oynayır. Güclü seksual müşahidələri dərcdən kənar saxlamaq məcburiyyətində qalmışıq.

Xəstəlik tarixçələrini bir sıra nəzəri mülahizələr izləyir, terapevtik yekun bölməsində isə katartik metodun texnikası təsvir olunur,1) 1) «Histerik fenomenlərin psixik mexanizmi haqqında». Neurologisches Zentralblatt, 1893, № 1 və 2.

necə ki, o, nevroloqun əlində təşəkkül tapmışdır.

Bəzi yerlərdə fərqli, hətta bir-birinə zidd fikirlər səslənirsə, bunu baxışların qərarsızlığı kimi qəbul etməsinlər. Bu, iki müşahidəçinin təbii və haqlı fikir ayrılığından doğur: onlar faktlarda və əsas baxışlarda razıdırlar, lakin yozumları və fərziyyələri hər zaman üst-üstə düşmür.

Aprel 1895. J. Breuer, S. Freud.

Psixoanalizə get-gələ böyük marağın göstərilməsi görünür indi həm də «Histeriya haqqında tədqiqatlar»a üz tutur. Nəşriyyat satılıb bitmiş kitabın yenidən nəşrini istəyir. O, burada dəyişilməz yenidən çapla meydana çıxır, baxmayaraq ki, birinci nəşrdə təqdim edilmiş baxışlar və metodlar o vaxtdan bəri geniş və dərindən inkişaf keçirib. Özümə gəldikdə isə, o andan bəri bu mövzu ilə fəal məşğul olmamışam, onun mühüm inkişafında payım yoxdur və 1895-ci ildə verilənə yeni heç nə əlavə edə bilmərəm. Ona görə də yalnız istəyə bilərdim ki, kitaba daxil olan hər iki məqaləm yenidən nəşrdə dəyişilməz formada yenidən çap olunsun.

Birinci nəşrin mətninin dəyişilməz təqdimatı bu kitabdakı payım üçün də yeganə mümkün yol idi. Baxışlarımın 13 iş ili ərzində keçirdiyi inkişaf və dəyişikliklər o qədər genişdir ki, onları o vaxtkı təqdimatımı tamamilə xarakterini məhv etmədən orada əks etdirmək mümkün olmazdı. Amma məndə başlanğıc fikirlərimin bu şahidliyini aradan qaldırmağa vadar edəcək motiv də yoxdur. Onları bu gün də səhv deyil, yalnız uzun sürən səylərdən sonra daha dolğun əldə edilə bilən dərketmələrə dəyərli ilk yaxınlaşmalar kimi qiymətləndirirəm. Diqqətli oxucu katarsis təliminə sonrakı bütün əlavələrin (məsələn, psixoseksual amillərin və infantilizmin rolu, yuxuların və qeyri-şüurlunun simvolikasının əhəmiyyəti) toxumlarını artıq bu kitabda tapacaq. Katarsisin psixoanalizə çevrilmə inkişafı ilə maraqlanan hər kəsə daha yaxşı məsləhət də bilmirəm: «Histeriya haqqında tədqiqatlar»la başlamaq və beləliklə mənim özüm qət etdiyim yolu addımlamaq.

Vyana, iyul 1908. Freud.

ei I. Histerik fenomenlərin psixik mexanizmi haqqında. tərəfindən . d: Arener və Brsns. Frau! = 0 u 0 a a a a a a ed aa md II. Xəstəlik tarixçələri: Müşahidə I Bayan Anna O... (Breuer) ...... 2... u 1 Xanım Emmy v. N.: ; (Freud) . » 2: : » 23, 8 bi 111. FL use EB : » [Piel > re a a h IV: RB ar AED Er ae ar BR . V. Pr: Elisabeth v; R. ; . (Freud) . +. . : 5. 116 Dei TPhoorelikches I. Branans, 5.0 ee ee ee a

IV. Histeriyanın psixoterapiyası haqqında (Freud) . . - - - TR Te