15BÖLÜM 2. «MÜNASİBƏT MODELLƏRİNİN XƏRİTƏSİ» DİAQNOSTİK TESTİ
Bu test 100 bənddən ibarətdir. Hər bənd münasibətlərdə müəyyən davranış modelini əks etdirir. Hər bəndi diqqətlə oxuyun və onun həyatınızın hazırkı vəziyyəti üçün nə dərəcədə doğru olduğunu qiymətləndirin. Dürüst cavab verin. Burada doğru ya yanlış cavab yoxdur. Bu, özünüdərketmə üçün bir alətdir, imtahan deyil.
Qiymətləndirmə Şkalası
BAL
MƏNA
1 bal
Mənim üçün qətiyyən doğru deyil
2 bal
Çox güman ki, doğru deyil
3 bal
Bəzən doğrudur
4 bal
Çox güman ki, doğrudur
5 bal
Mənim üçün tamamilə doğrudur
BLOK 1. «Lilit» Modeli (Suallar 1–8)
1. Münasibətlərdə pulun hisslərdən daha çox təhlükəsizlik təmin etdiyini düşünürəm.
2. Tərəfdaşın maliyyə sabitliyi olmasa, onunla gələcəyimi görmürəm.
3. Tərəfdaşlıq üçün potensial namizədləri statusu və imkanları baxımından qiymətləndirirəm.
4. Kifayət qədər pul olsa, sevgi satın almaq olar.
5. Yalnız maliyyə yastığım olduqda özümü təhlükəsiz hiss edirəm.
6. Münasibətdə sevgi sözlərindən çox hədiyyələr və maddi təminat daha vacibdir.
7. Maddi resursu olmayan insanlara güvənmirəm.
8. Pul olmadan münasibətlər uğursuzluğa məhkumdur.
BLOK 2. «Putana» Modeli (Suallar 9–16)
9. Ətrafımdakıların mənim haqqımda nə düşündüyü məni maraqlandırmır.
10. Azadlığımı sübut etmək üçün qaydaları pozmağa hazıram.
11. Sistemə qarşı üsyanım sakit həyatdan daha vacibdir.
12. Münaqişələr və provokasiyalar vasitəsilə diqqəti cəlb edirəm.
13. Mənə hər şey olar, istədiyimi edirəm.
14. Hamıdan yaxşı bilirəm, mənə həyat öyrətməyin.
15. Çox aşağı səviyyəyə düşüb və utanc hiss etməməklə fəxr edirəm.
16. Cəmiyyət riyakardır, mən ona eyni şəkildə cavab vermək hüququna malikəm.
BLOK 3. «Hippi» Modeli (Suallar 17–24)
17. Həyat qısadır, gələcəyi planlaşdırmadan burada və indi yaşamaq lazımdır.
18. Karyera nailiyyətləri də daxil olmaqla heç kimə heç nəyi sübut etməyə ehtiyac yoxdur.
19. Qeyri-sabit olsa belə, öhdəliklərdən çox azadlığa üstünlük verirəm.
20. Yasaq şeylər də daxil olmaqla bu həyatda hər şeyi sınamaq lazımdır.
21. Gələcəyi planlaşdırmaq mənasızdır, hər şey yenə dəyişəcək.
22. Münasibətlərdə uzunmüddətli öhdəliklərdən qaçıram.
23. Pul üçün işləmək köləlikdir, azadlığı seçirəm.
24. Mənim arzularım ailənin ya cəmiyyətin fikrindən daha vacibdir.
BLOK 4. «Geyşa» Modeli (Suallar 25–32)
25. Kütlənin heyranlığı mənim üçün bir insanın sevgisindən daha vacibdir.
26. İstedadım qurbanlar tələb edir, sevgi onların birincisidir.
27. Nüfuz — itirmək olmayan yeganə şeydir.
28. Uğur və tanınma uğrunda şəxsi həyatımı fəda etməyə hazıram.
29. Məni yalnız nailiyyətlərə görə sevirdilər, kim olduğuma görə deyil.
30. Yalnız layiqincə qiymətləndirildikcə özümü canlı hiss edirəm.
31. Pərəstişkarlar əhatəsindəki tənhalıq mənim normamdır.
32. Nailiyyətlərim olmasa, maraqsız olacağımdan qorxuram.
BLOK 5. «Məşuqə» Modeli (Suallar 33–40)
33. Onunla həyatım zəmanət altındadır, azadlıqdan daha vacib təhlükəsizlikdir.
34. Onu sevirəm, ona görə xəyanəti də bağışlayaram.
35. O mənsiz qala bilməz, mən onun xilası və dayağıyam.
36. Asılı münasibətdə olmaqdan çox tək qalmaqdan qorxuram.
37. Yanında olmaq üçün illər boyunca gözləməyə hazıram.
38. Tərəfdaşsız özümü natamam və tənha hiss edirəm.
39. Başqa heç kimin məni seçməyəcəyindən qorxduğum üçün hər şeyi bağışlayıram.
40. Dəyərim kiməsə lazım olub-olmadığımla müəyyən edilir.
BLOK 6. «Kurtizan» Modeli (Suallar 41–48)
41. İnsanın həyatında çox sayda sevgilisi ola bilər, bu normaldır.
42. O, cazibəmə tab gətirə bilməyəcək, həmişə fəth edə bilərəm.
43. Sevgi — həmişə qalib gəlməli olduğum oyundur.
44. Qalibiyyətlərin miqdarı münasibətin keyfiyyətindən daha vacibdir.
45. Dəyərimi təsdiqləmək üçün əks cinsin diqqətini toplayıram.
46. Sabit münasibətlərdə bezirəm, mənə ov lazımdır.
47. Tərəfdaşım məni heyran etməsə, onu dəyişirəm.
48. Mənim seksuallığım sahib olduğum əsas silahdır.
BLOK 7. «Tereza» Modeli (Suallar 49–56)
49. İnsan yalnız xeyirxah əməlləri ilə tanınmalıdır.
50. Əsas gözəllik deyil, xeyirxahlıq və insanlara xidmətdir.
51. Mən kömək etməsəm, başqa kim edər? Mən əvəzolunmazam.
52. Məni qiymətləndirsinlər və sevsinlər deyə özümü fəda edirəm.
53. Mənim ehtiyaclarım başqalarının ehtiyaclarına nisbətən önəmli deyil.
54. Başqaları işləyərkən istirahət etsəm, günahkarlıq hiss edirəm.
55. Müqəddəslik və fədakarlıq — tanınmaya aparan yolumdur.
56. Yaxşı olduğumu sübut etmək üçün insanlara kömək edirəm.
BLOK 8. «İnfanta» Modeli (Suallar 57–64)
57. Hər insanın mütləq dayağı olmalıdır, müstəqil olmaq mümkün deyil.
58. Mənə hər şey olar, çünki xətalarda günahkar deyiləm.
59. Mənim yerimə qərar verin, necə daha yaxşı hərəkət etməli olduğumu bilmirəm.
60. Məsləhət ya icazə olmadan qərar qəbul etməkdən qorxuram.
61. Həyatda məni istiqamətləndirəcək birinə ehtiyacım var.
62. Başqasının dəstəyi olmadan özümü aciz hiss edirəm.
63. Xəta etmək qorxuludur, daha yaxşısı — başqası qərar versin.
64. Birinin gəlib həyatımı qaydaya salmasını gözləyirəm.
BLOK 9. «Sinderella» Modeli (Suallar 65–72)
65. Kömək etməsəm, məhv olacaqlar, bu mənim məsuliyyətimdir.
66. Mənsiz öhdəsindən gələ bilməzlər, yanlarında olmalıyam.
67. Xidmət vasitəsilə sevgiyə layiq olmağı qazanmalıyam.
68. Çətin olsa da «yox» deyə bilmirəm.
69. Kömək etməkdən imtina etsəm, günahkarlıq hiss edirəm.
70. Mənim arzularım son sırada olmalıdır.
71. Hər şeyi öz üzərimə götürürəm, çünki başqa kim var?
72. Dəyərli deyiləmsə, demək az etmişəm.
BLOK 10. «Dilənçi» Modeli (Suallar 73–80)
73. Varsa, niyə bölüşmürsən? Ədalət budur.
74. Dünya əzablarıma və çətinliklərimə görə mənə borcludur.
75. Həqiqi dost çətin anda tanınır — kömək etməlidir.
76. Layiq olduğum üçün kömək tələb edirəm.
77. Hər kəs mənim qayğıma qalmalıdır, mən şəraitin qurbanıyam.
78. Kömək etmirlərsə, demək insanlar pis və xəsisdir.
79. Vəziyyətimdə günahkar mən deyiləm, başqalarıdır.
80. Verməlidirlər, çünki məndə heç nə yoxdur.
BLOK 11. «Buqələmun» Modeli (Suallar 81–88)
81. Hər insanla onun dilində danışmaq lazımdır, səmimilik daha az effektivdir.
82. Məndə hər şey var, amma içimdə bir şey çatmır.
83. İnsan bu dünyaya tək gəlib tək gedir — bu fatalizmdır.
84. Hamı üçün rahatam, amma özümün nə istədiyini bilmirəm.
85. Həmsöhbətin əhval-ruhiyyəsinə uyğunlaşaraq münaqişələrdən qaçıram.
86. Xarici görünüşdə uğurluyam, amma daxili boşluq hiss edirəm.
87. Öz arzularımı başqalarının arzuları ilə qarışdırıram.
88. Rahat olmaq qəbul olunmaq deməkdir, bu həqiqətdən daha vacibdir.
BLOK 12. «Feniks» Modeli (Suallar 89–100)
89. Özümü və başqalarını şərtsiz olaraq qəbul edirəm.
90. Həyatım — mənim seçimimdir, öz qərarlarımın məsuliyyətini daşıyıram.
91. Sevgi — əməldir, sövdələşmə və ya mübadilə deyil.
92. Günahkarlıq hissi olmadan «yox» deyə bilirəm.
93. İnsanlara qəbul olunmaq üçün deyil, bacarıram deyə kömək edirəm.
94. Düşüncələrim, sözlərim və əməllərim üst-üstə düşür, tamamlanmışam.
95. Xətalardan qorxmuram, onlar — yetkinliyimin bir hissəsidir.
96. Münasibətləri nəzarət üzərindən deyil, inam üzərində qururum.
97. Uğurlarımdan asılı olmayaraq öz dəyərimi hiss edirəm.
98. Sağ qalmaq ya bəyənilmək üçün deyil, məna üçün yaşayıram.
99. Güç itirmədən həssas ola bilirəm.
100. Qeyri-əlverişli olsa da, səmimiliyi seçirəm.
NƏTİCƏLƏRİN HESABLANMASI TƏLİMATI
Addım 1. Hər blok üzrə balların cəmini hesablayın
Hər blok daxilindəki bütün balları toplayın (8 sual, Feniks istisna olmaqla — 12 sual).
Addım 2. Hər model üzrə orta balı hesablayın
MODEL
SUALLAR
MAKS. CƏM
ORTA BAL
Lilit
1–8
40
Putana
9–16
40
Hippi
17–24
40
Geyşa
25–32
40
Məşuqə
33–40
40
Kurtizan
41–48
40
Tereza
49–56
40
İnfanta
57–64
40
Sinderella
65–72
40
Dilənçi
73–80
40
Buqələmun
81–88
40
Feniks
89–100
60
Addım 3. Dominant modeli müəyyən edin
ORTA BAL
ŞƏRH
4.0 – 5.0
Dominant model. Bu, hal-hazırda sizin əsas davranış nümunənizdir.
3.0 – 3.9
İkinci dərəcəli model. Stresli vəziyyətlərdə özünü göstərir.
1.0 – 2.9
Zəif model. Hazırki dövrdə sizə xas deyil.
Addım 4. Nəticələri arxetiplərin güc şkalası ilə müqayisə edin
GÜC
ARXETİP
YETKİNLİK SƏVİYYƏSİ
12
Feniks
İnkişafın zirvəsi — bütünlük, yetkinlik, xidmət
11
Buqələmun
Adaptasiya və özünü axtarış — zirvəyə yaxın
10
Tereza
Cəmiyyətə xidmət — yüksək səviyyə
9
Geyşa
İstedad və tanınma — aydınlanma artır
8
Lilit
Resurs və təhlükəsizlik — keçid səviyyəsi
7
Kurtizan
Seçim azadlığı — hələ nevrotik çalarlı
6
Hippi
Məsuliyyətsiz azadlıq — yolun ortası
5
Məşuqə
Sevgi vasitəsilə asılılıq — iş davam edir
4
Sinderella
Günahkarlıqdan xidmət — asılı mövqe
3
Putana
Üsyan və etiraz — dərkin başlanğıcı
2
Dilənçi
Tələb və manipulyasiya — başlanğıc nöqtəsi
1
İnfanta
Tam asılılıq — yolun başlanğıcı
Nəticələr 1–4: Güclü asılılıq modellərindəsiniz. Bu, başlanğıc nöqtəsidir. Dərk — transformasiyanın ilk addımıdır.
Nəticələr 5–8: Keçid dövründəsiniz. Artıq müstəqillik var, lakin nevrotik nümunələr qalır.
Nəticələr 9–11: Zirvəyə yaxınsınız. Səmimiliyə və tamlığa doğru addım atmaq qalır.
Nəticə 12 (Feniks): Təbriklər. Yetkinlik yolundasınız. Yadınızda saxlayın: Feniks — prosesdir, varmaq üçün nöqtə deyil.
GÜC
ARXETİP
İŞIQLI TƏRƏFİ
QARANLIQ TƏRƏFİ
1
İnfanta
«Bacarmıram, mənim üçün qərar verin». Tam acizlik, birinin gəlib hər şeyi qaydaya salmağını gözləmək.
«Məni idarə etməyə borclusan, yoxsa məhv olacağam». Zəiflik vasitəsilə manipulyasiya, inciklik, ağlamaq.
2
Dilənçi
«Kömək edin, məndə heç nə yoxdur». Açıq kömək tələbi, qurban mövqeyi.
«Hamınız mənim əzablarıma görə mənə borclusunuz». Aqressiv tələb, günahkarlıq hissi ilə şantaj.
3
Putana
«Yandı, kölgəyə çəkildi». Üsyandan sonra yox olma, getmə.
«Qurduğun hər şeyi dağıdacağam». Aqressiv üsyan, münaqişə, provokasiya.
4
Sinderella
«Sevilmək üçün xidmət edirəm». Fədakarlıq, minnətdarlıq üçün iş.
«Bu qədər etdim, siz isə qiymətləndirmirsiniz». İnciklik, tanınma tələbləri.
5
Məşuqə
«Onu sevirəm, ona görə hər şeyi bağışlayaram». Dözüm, sədaqət, gözləmə.
«Getməyəcəksən, mən dözməyəcəyəm». Emosional şantaj, hədələr, isterik davranış.
6
Hippi
«Öhdəliksiz, burada və indi yaşayıram». Azadlıq, yüngüllük, yaradıcılıq.
«Mənə heç nə lazım deyil, əl çəkin». Təkliyə çəkilmə, asılılıq, tənəzzül.
7
Kurtizan
«Azadam, mən seçirəm». Müstəqillik, oyun, həzz.
«Sən sadəcə qənimətsən». Sinizm, tərəfdaşların dəyərsizləşdirilməsi.
8
Lilit
«Pul hər şeyi həll edir». Rasionallıq, hesab, təhlükəsizlik.
«Seni satın alacağam, sən mənə xidmət edəcəksən». Resurslar vasitəsilə hakimiyyət, alçaltma.
9
Geyşa
«Istedadım insanlara xidmət edir». Yaradıcılıq, ilham, gözəllik.
«Pərəstişkarlar — mənim narkotik asılılığımdır». Lovğalıq, tərif asılılığı.
10
Tereza
«Bacardığım üçün kömək edirəm». Səmimi xidmət, mərhəmət.
«Müqəddəsliyimə görə hamınız məni sevməlisiz». Fədakarlıq vasitəsilə manipulyasiya.
11
Buqələmun
«Hər kəsi anlayıram, çevikəm». Diplomatiklik, empatiya, adaptasiya.
«Mən heç kiməm, sadəcə güzgüyəm». Özünü itirmə, daxili boşluq.
12
Feniks
«Səmimiyəm, sevirəm, azadam». Dürüstlük, yetkinlik, məsuliyyət.
Qaranlıq tərəf yoxdur — bu, inkişafın zirvəsidir.