086-CI FƏSİL. TOTALİTARİZM: SİYASİ SİLAH KİMİ TƏQSİRKARLIQ HİSSİ

«Ən dəhşətli cinayət günahsızlıq idi.» — Artur Köstler, «Günorta qaranlığı», 1940

MAKSİM VƏ MƏHKƏMƏSİZ HÜKM

Maksim gecə saat ikidə mətbəxdə oturmuşdu. Qarşısında boşanma sənədləri və uşaqlarının şəkli vardı. Qırx səkkiz yaşı var idi, uğurlu bir biznes qurmuşdu, heç vaxt qanunla problemi olmamışdı. Amma indi özünü əsl cinayətkar kimi hiss edirdi.

Keçmiş arvadı illər boyu bu sözləri ona təkrarlamışdı. Son məhkəmə iclasında isə hamı eşitsin deyə ucadan demişdi: “Ailəni dağıtdın. Uşaqları atdın. Eqoistsən.” Bu cümlələr onun beynində öz səsindən daha tez-tez səslənirdi.

Terapiyada onunla görüşdüyüm zaman dedi:

— Bilirəm ki, hüquqi baxımdan günahkar deyiləm. Nə xəyanət olub, nə də zorakılıq. Sadəcə bir-birimizi anlamaqdan çıxmışıq. Amma içimdə... içimdə özümü cinayətkar kimi hiss edirəm. Elə bilirəm cəzalandırılmalıyam.

Maksim heç bir cinayət törətməmişdi. Lakin evliliyinin son beş ilində yaşadığı sistem əsl tribunal kimi fəaliyyət göstərirdi. İttiham əvvəlcədən bəlli idi, müdafiəyə isə yer yoxdu. Hökm qətiydi: günahkarsan.