Birinci interlüdiya. Palatadan gələn səs

İnterlüdiyaların monoloqları müəllif tərəfindən xəstələrin real hekayələri əsasında yenidən qurulub; adlar və detallar dəyişdirilib, birbaşa nitq yaddaş və qeydlər əsasında bərpa olunub.

Adım Rafiqdir. İlk dəfə məni yatıranda iyirmi altı yaşım vardı. İndi altmış birimdir, elə özünüz hesablayın görək o illər necə illər idi.

Səslər barədə danışmayacam. Eşidən bilir, eşitməyənə isə nə deyəsən? Yalnız onu deyim ki, sonda öz səslərimi qapı qonşularımdan yaxşı tanıyırdım. Düzünü desəm, səslərdən ən az qorxurdum.

Mən çərşənbə axşamından qorxurdum. Çərşənbə axşamları şöbədə kükürd vururdular.

Bunu hamı bilirdi. Səhər palatalarda elə bir sakitlik hökm sürürdü ki, sanki hərbi hissədə sıraya duruşdan əvvəl olur. Sanitar sterilizasiya qutularını taqqıldadırdı, biz də səsdən bu gün neçə nəfər olacağını təxmin edirdik. Kim olduğunu söyləmirdilər. Bunu yalnız səhər yeməyindən sonra deyirdilər: sən, sən və sən.

Bunun nə olduğunu sizə sadəcə izah edim. Həyatınızda keçirdiyiniz ən yüksək hərarəti təsəvvür edin. Üstünə bir o qədər də artırın. İndi təsəvvür edin ki, o hərarətdə yanı üstə çevrilə bilmirsiniz, çünki bədəninizdə dörd nöqtə var və hər biri elə bil oraya qaynar su tökmüşlər və o, soyumur. Bir saat deyil. Üç gün.

Su içmək elə istənir ki, yuxuda belə su görünür. Su parçı yanında dayanıb, amma çatmaq olmur, səsləyirsən. Yeriyə bilənlərdən biri gəlir, su verir. Xəstələr bir-birinə kömək edirdi. Əgər bilmək istəyirsinizsə, bu şöbədəki tək əsl müalicə də elə bu idi: biz bir-birimizə su verirdik.

Kükürd vurmağın nə üçün olduğunu heç kim izah etmirdi. Həkimlər deyirdilər: göstərişdir. Amma biz cədvəli həkimlərdən yaxşı bilirdik. Sanitara kobudluq etdin — çərşənbə axşamı sənindir. Evə çox tez-tez can atırdın — sənindir. Susursan, uzanırsan, salam verirsən — baxırsan ki, yanından ötüşdü. Bu nə cür müalicədir ki, davranışa görə verilir? Bu müalicə deyil. Sadəcə bunu ucadan demək olmazdı. Desən — deməli, “öz vəziyyətinə tənqidi yanaşmırsan”. Tənqid yoxdursa — deməli, nə? Deməli, çərşənbə axşamı.

Bu da sona çatdı. Birdən-birə deyil, bir ildə deyil, amma sona çatdı — yeni dərmanlar, yeni həkimlər ortaya çıxdı. Onlar kükürdə indi mənim baxdığım kimi baxırdılar. İndi ayda bir dəfə müasir iynə vururlar mənə, səslər isə divarın arxasından gələn radio kimi: nə danışdığını bilirəm, amma sözləri ayırd edə bilmirəm. Nəvələri məktəbə aparıram.

Amma çərşənbə axşamı içimdə qaldı. Otuz beş il keçdi — poliklinikadayam, tibb bacısı “prosedur otağına keçin” deyəndə kürəyimin tərlədiyini hiss edirəm. Kürəyim xatırlayır. Axı heç kim ona başa salmayıb ki, zamanlar dəyişib.

Siz orada kitab yazırsınız, bilirəm. Bunu yazın: Xəstəliyimi mənə Allah verdi, mən onunla razılaşdım. Çərşənbə axşamlarını isə mənə diplomlu insanlar gətirdi. Və bununla razılaşmaq daha çətindir.