Üçüncü interlüdiya. Xəstənin səsi

Bu monoloq həqiqi hekayələr əsasında qurulub; adlar və detallar dəyişdirilib.

On üç il — sonradan hesabladığım müddətdir. İçində yaşayarkən saymırsan, orada zaman başqadır: illərlə deyil, rituallarla ölçülür.

Mənimkisi belə idi: əgər sobanı altı dəfə yoxlamasam — ev yanacaq, və günahkar mən olacağam. Bilirdim ki, soba söndürülüb. Yanlış başa düşməyin, bilmədiyimdən deyil. Əzab da elə buradadır ki, hər şeyi bilirsən — yenə də yoxlamağa gedirsən, çünki narahatlıq nə bildiyini soruşmur. Altı dəfə soba. Sonra əllər. Sonra yatmazdan əvvəl “düzgün” düşüncələr, əgər “səhv” düşüncə gəlsə — hər şey başdan.

On üç il ərzində həkimdən-həkimə getdim. Birincisi dərman yazdı. Bir ay sonra gəlməyimi dedi. Dərmanlar səsi boğurdu — çalar saatın üstünə qoyulmuş yastıq kimi: çalır, amma boğuq. İkincisi dərmanları dəyişdi. Üçüncüsü ödənişli idi. Bahalı. O mənimlə “uşaqlıqla işləyirdi”. Üç il uşaqlıqla işlədik. Uşaqlığım haqqında hər şeyi öyrəndim. Amma sobanı yenə də altı dəfə yoxlayırdım. Daha birindən danışmaq istəmirəm. Haqqında bu kitabda artıq yazılıb. Bir şey deyim: həkim xəstəliyinə baxıb sənə belə bir şey təklif edəndə — sonra hələ uzun müddət əllərini altı dəfə deyil, daha çox yuyursan.

Sonra — otuz üç yaşımda — bir həkimi tapdım ki, ilk görüşdə on üç ildir heç eşitmədiyim üç hərf dedi. Dedi: sizi necə müalicə ediblər — OKP-ni elə müalicə etmirlər; OKP-də konkret üsul işləyir, adı ERP-dir; çətin olacaq, yanınızda olacağam, asanından başlayaq.

“Asanından başlayaq” necə olur bilirsinizmi? Sobanı söndürürsən. Bir dəfə yoxlayırsan. Və mətbəxdən çıxırsan. Geri qayıtmırsan. Otaqda oturursan. Və o basır — narahatlıq. Qalın, isti, bədənində qalxır, su basmış zirzəmidə qara su kimi. Ürək qabırğalara döyür. Həkim telefonun o ucundan sistemin şifrəsini sındıran parolu deyir: “Döyüşməyin. Sadəcə gözləyin. Baxın nə edəcək”. Və siz gözləyirsiniz, dəri ilə hiss edirsiniz ki, bu dalğa zirvəyə çatır, donur... və enir. Özü-özünə. Ritualsız. On üç ildir ilk dəfə mənimlə narahatlıq arasında sehr yox idi və mən yanmadım, ev də yanmadı.

Sobanı bir dəfə yoxladığım ilk axşam yaddaşımda insanların toy gününü xatırladığı kimi qalıb. Dəhlizdə dayanıb ucadan gülürdüm. Təkbaşına, axmaq kimi. On üç il və belə çıxır ki, bir üsul varmış. Bu üsul bütün bu müddət ərzində mövcud imiş. Dərsliklərdə, protokollarda, üç hərfdə imiş — mən isə o vaxt “uşaqlığım üzərində işləyirdim” və çalar saatın üstünə qoyulan yastıq kimi həblər udurdum.

Mən kinli deyiləm, heç kimi mühakimə etmək istəmirəm. Sadəcə bunun bir yerə böyük hərflərlə yazılmasını istəyirəm: əgər OKP-niz varsa — mütəxəssisinizdən soruşun ki, ERP nədir. Və onun üzünə baxın. Üzündən hər şey aydın olacaq.

İndi sobanı bir dəfə yoxlayıram. Hamı kimi. Təsəvvür belə edə bilməzsiniz nə böyük xoşbəxtlikdir — sobanı hamı kimi yoxlamaq.