Yozef Breyerə məktub (29 iyun 1892)
Yozef Breyerə məktub
Yozef Breyerə 29.6.1892 tarixli məktub. Kvadrat mötərizələrə alınmış cümlələr və sözlər əlyazmada üstündən xətt çəkilmişdir.
29.6.92.
Ən hörmətli
Sizə o bir neçə səhifəni sadəlövhcəsinə təqdim edərkən duyduğum razılıq hissi, davamlı düşüncə əzablarına xas olan narahatlıqla əvəz olunub. Histeriya təlimimiz kimi bu qədər cismani bir şeyi səthə necə təsvir etmək olar, bu problemlə özümü əzirəm. Əsas sual yəqin ki, budur: onu tarixi qaydada təqdim edək, bütün və ya ən yaxşı iki xəstəlik tarixçəsi ilə başlayaq, yoxsa daha çox dogmatik qaydada, izah üçün uydurduğumuz nəzəriyyələrimizlə? Mən sonuncu qərara meyl edirəm və belə bölərdim: 1.) Nəzəriyyələrimiz:
a) Oyanma cəminin sabitliyi müddəası.
b) „Xatirə nəzəriyyəsi“.
c) Müxtəlif şüur vəziyyətlərinin məzmununun bir-biri ilə assosiasiya olunmaması müddəası.
2.) histerik daimi simptomların yaranması: yuxu, avtohipnoz, affekt və mütləq travmanın təsiri. İlk üç amil dispozisiyaya, sonuncusu isə etiologiyaya aiddir. Daimi simptomlar normal mexanizmə uyğun gələrdi: [onlar qismən anormal yollarla edilən reaksiya cəhdləridir, burada histerik olan odur ki, onlar qalıcı olur. Qalıcı olmasının səbəbi c) bəndindədir.] Oyanma [yan mövzu] cəmlərinin qismən anormal yollara (daxili dəyişiklik) yerdəyişməsi, ki, bunlar həll olunmur. Yerdəyişmənin səbəbi: reaksiya cəhdi, səbəbi
Hipnozla müqayisə — yan mövzu: yerdəyişmənin növü haqqında: histerik daimi simptomların lokalizasiyası.
3.) histerik tutma: eləcə də xatırlama və s. yolu ilə reaksiya cəhdi.
4.) histerik stigmaların yaranması: xeyli qaranlıq, bəzi eyhamlar.
5.) Histeriyanın patoloji formulu: dispozisiya və təsadüfi histeriya. Mənim qurduğum sıra. Oyanma cəminin böyüklüyü, travma anlayışı, ikinci şüur vəziyyəti.