A. Baumqarten: „Neurasthenie, Wesen, Heilung, Vorbeugung“ (1904)

[„Neurasthenie, Wesen, Heilung, Vorbeugung“. Dr. Alfred Baumqarten. Vörishofen, 1903.]

Ön sözdə müəllifin bu xəstəliyin öyrənilməsinə həsr olunmuş on altı illik həkimlik təcrübəsinə istinad etməsi və «qeyd-şərtsiz və amansız həqiqət» vəd etməsi oxucuda elə gözləntilər oyadır ki, 338 səhifəlik kitabı oxuduqca bunlar tam məyusluqla nəticələnir. Nə simptomların təsvirində, nə də onların izahında müəllif bizə hamıya məlum olandan başqa bir şey deyə bilmir. Halbuki mədəniyyət xəstəliyi olan nevrasteniya haqqında hakim təlimdə şübhəli və yanlış müddəalar həddindən artıq çoxdur və müstəqil müşahidəçi, həqiqətə can atan insan onlara toxunmalı idi. Kitabın məqsədi, təbii ki, Kneypp müalicəsinin nevrasteniyanın sağaldılmasındakı əhəmiyyətini lazımınca işıqlandırmaqdır. Vörishofenin ümumiyyətlə «qeyd-şərtsiz və amansız» həqiqət axtarışı üçün münasib yer olması fikri isə anlayışlı oxucunun güclü qərəzi ilə qarşılaşacaq.

Professor Z. Fr.

[«Neue Freie Presse», № 14168, 4 fevral 1904, s. 22 (Miszellen rubrikası).]