Meduzanın başı

Əlyazma 14.05.1922-ci il tarixlidir. O, Beynəlxalq Psixoanaliz və İmaqo jurnalının XXV cildində, 1940-cı ildə, 2-ci buraxılışında dərc edilmişdir. Eyni mövzunu S. Ferentsi "Meduzanın başının simvolikası haqqında" (Beynəlxalq Psixoanaliz Jurnalı, IX cild, 1923) adlı qeyddə işləmişdir. Freyd bu mövzuya "Uşaq cinsiyyət orqanının təşkili" məqaləsində toxunur, Toplu Əsərlər, C. V, səh. 235.

Ayrı-ayrı mifoloji obrazların yozumu biz tərəfimizdən tez-tez cəhd edilməmişdir. Bu, Meduzanın kəsilmiş, dəhşət doğuran başı üçün aydındır.

Başın kəsilməsi = Kastrasiya etmək. Beləliklə, Meduzanın dəhşəti kastrasiya dəhşətidir və bir mənzərə ilə bağlıdır. Çoxsaylı təhlillərdən biz bu səbəbi bilirik; o, indiyə qədər hədələyə inanmaq istəməyən oğlanın qadın cinsiyyət orqanını gördüyü zaman ortaya çıxır. Ehtimal ki, yetkin qadının, tüklərlə əhatə olunmuş, əslində ananınki olan.

Əgər Meduza başının saçları sənət tərəfindən çox vaxt ilan kimi təsvir edilirsə, bu ilanlar yenidən kastrasiya kompleksindən qaynaqlanır və maraqlıdır ki, özündə nə qədər dəhşətli təsir bağışlasalar da, əslində dəhşətin yumşaldılmasına xidmət edirlər, çünki onlar dəhşətin səbəbi olan penisin olmamasını əvəz edirlər. — Texniki bir qayda: Penis simvollarının çoxaldılması kastrasiya deməkdir, burada təsdiqlənir.

Meduza başının görünüşü dəhşətdən dondurur, tamaşaçını daşa çevirir. Kastrasiya kompleksindən eyni mənşə və eyni affekt dəyişməsi! Çünki donma ereksiya deməkdir, yəni ilkin vəziyyətdə tamaşaçının təsəllisi. Onun hələ də penisi var, donması ilə bundan əmin olur.

Bu dəhşət simvolunu bakirə tanrıça Afina geyimində daşıyır. Haqlı olaraq, bununla o, yaxınlaşılması mümkün olmayan, hər cür cinsi istəyi dəf edən qadına çevrilir. O, axı ananın dəhşətli cinsiyyət orqanını nümayiş etdirir. Bütövlükdə güclü homoseksual meylli yunanlara kastrasiyası ilə dəhşət yaradan qadının təsviri əskik ola bilməzdi.

Əgər Meduza başı qadın cinsiyyət orqanının təsvirini əvəz edirsə, daha doğrusu onun dəhşətli təsirini həzz verici təsirindən təcrid edirsə, cinsiyyət orqanlarının göstərilməsinin də digər hallarda apotropeik (şər qovucu) hərəkət kimi tanındığını xatırlamaq olar. Özümüzə dəhşət verən şey, dəf edilməli olan düşmən üzərində də eyni təsiri göstərəcək. Hələ Rabelaisdə şeytan, qadın ona vulvasını göstərdikdən sonra qaçır.

Ereksiya olunmuş kişi üzvü də apotropeon kimi xidmət edir, lakin başqa bir mexanizm sayəsində. Penisin — və bütün onun əvəzedicilərinin — göstərilməsi deməkdir: Mən səndən qorxmuram, sənə meydan oxuyuram, mənim penisim var. Bu, pis ruhu qorxutmaq üçün başqa bir yoldur.

Bu yozumu ciddi şəkildə müdafiə etmək üçün, Yunan mifologiyasında bu təcrid olunmuş dəhşət simvolunun yaranışını və digər mifologiyalardakı paralellərini araşdırmaq lazımdır.