28 iyun 1892 — Dostun diaqnostik bacarına etimad

Vyana.

Əziz dost!

Yaxınlarının əhatəsində, nişanlının yanında baxdığım o gözəl axşama yaddaşım vasitəsilə qayıtmaqdan başqa heç bir çıxış yolum yoxdur. Bilirsən, bu müddət ərzində sənin diaqnostik uzaqgörənliyinə olan hörmətim yalnız artıb. Bu «yaddaşın dönüşü» baş verəndə içimdə təsəlliverici bir fikir möhkəmləndi: indi o, qayğıkeş əllərdədir. Bu inam mənim səninlə mürasiləmə tonunu müəyyən etdi. Məni səhv başa düşmə.

Sənə məktub yazmağımın səbəbi Breyerin isteriya mövzusunda reaksiya nəzəriyyəmizin və digər birgə zarafatlarımızın [3] birgə nəşrinə razılığı oldu. Tək yazmaq istədiyim şeyin [4] bir hissəsi bitib və başqa şərtlər olsaydı, şübhəsiz ki, o, sənə göndərilərdi.

Bu gün sənə göndərdiyim Şarko haqqındakı parça olduqca yaxşıdır. Təəssüf ki, bir sıra fransız sözlərində qrammatik səhvlər var. Həmçinin səhv qoyulmuş sətirüstü işarələr var. Tamamilə səhlənkarlıq! [5]

Eşitdim ki, sən indi cavab ziyarətini gözləyirsən [6]. Ümid edirəm ki, mənə kömək edəcəksən və mənimlə arvadımın adından yeni evinizə ən yaxşı arzuların əlaməti olaraq təzə ev təsərrüfatınız üçün nə göndərməli olduğumu məsləhət görəcəksən.

Səni, İdanı və məni haqqım olmadığı halda bu qədər mehribanlıqla qarşılayan valideynlərini ürəkdən salamlayıram, sənin

Ziqm. Freydin

Xanım Qomperts məni Rudi [7] adından sənə göstərdiyin köməyə görə necə minnətdarlıq edə biləcəyi barədə suallarla bezdirdi.

Qeydlər:

[1] Bu, Freydin Flissə «sən» deyə müraciət etdiyi ilk məktubdur.

[2] 1950-ci il məktublarının ilk nəşrində birinci abzas dərc edilməyib. Məktub Breyer haqqında sözlərlə başlayırdı, həmçinin xanım Homperçdən bəhs edilməsi də buraxılmışdı.

[3] 1950-ci il məktublarının ilk nəşrində orijinalda «Witze» – zarafat, kəskin söz olan bu söz «Mitteilungen» – xəbər, müşahidə ilə əvəz edilmişdir. Müvafiq olaraq, 1954-cü il məktublarının ilk ingiliscə nəşrində də eyni şey baş verdi, lakin orada ilkin məna sadələşdirilərək «Other works» – «digər işlər» şəklinə salındı.

[4] «Histeriya tədqiqatları». 1892-ci ildə məhz hansı hissənin tamamlandığı məlum deyil.

[5] Şarkonun “Leçons du mardi à la Salpêtrière” [Salpetrierdə çərşənbə axşamı mühazirələri] əsəri haqqında danışılır, bu əsər Freyd tərəfindən alman dilinə “Poliklinische Vortrag” [Poliklinik mühazirələr] adı ilə tərcümə edilmişdir. Tərcümə 1892 və 1893-cü illər arasında yerinə yetirilmişdir. Tərcüməçinin müqəddiməsində o, fransız və alman nevropatologiyası arasındakı fərqləri ətraflı təsvir etmişdir. Lakin bununla kifayətlənmədi. Freyd öz tərcüməsini bol şərhələrlə tamamladı; onlardan həm adi tərcümə dəqiqləşdirmələri, həm də Şarkonun nəzəriyyəsinin qeyri-müəyyən məqamlarının izahı üçün istifadə etdi, çünki Freyd hesab edirdi ki, bu məqamların yanlış anlaşılması hazırlıqsız oxucunu tələsik marjinal nəticələrə gətirə bilər. Freyd mətnin bu qədər sərbəst şərhinə görə müəllifdən icazə istəməmişdi. Sonradan etiraf etmişdir ki, Şarko tərcüməçinin belə davranışını bəyənməzdi.

[6] Gəlinin valideynlərinin gəlişi.

[7] Rudolf Qomperts