25 aprel 1894 — Freydin sağlamlığı və diaqnozdakı şübhələr

Əziz dostum.

Yazdığın sətirlər mənə o qədər xoş gəldi ki, hər hansı bir xəbər çıxana qədər səni gözlətməyə tab gətirə bilmirəm [1] və gündəlik hadisələr barədə təsiratlarımı səninlə bölüşməliyəm.

Sənin bu çətin məsələləri hər kəsdən yaxşı başa düşdüyünə şübhə etmirəm, amma yenə də öz vəziyyətimi qiymətləndirməkdə çətinlik çəkirəm. Breyer zəhərlənmə ilə əlaqəli olmayan versiyanı istisna etmir [2]. Görünür, ürək genişlənməyib, lakin şumlər (üzvi xəstəliyin əhəmiyyətli əlaməti), aritmia və s. mənim imtinama baxmayaraq qalır [3]. Libido çoxdan boğulub. Hər iki gündən bir qəbul edilən bir qram digitalis [4] subyektiv simptomları nəzərəçarpacaq dərəcədə zəiflədir və bəlkə də aritmiyaya təsir edir; hər halda, nəbzimi yoxlayanda onu daim hiss edirəm. Depressiyam, halsızlığım, aşağı əmək qabiliyyətim və yüngül təngnəfəsliyim — bütün bunlar hətta daha da gücləndi.

Yəni hər şey əvvəlki kimi qalır. Səni sağollaşmadan bu gözəl dünyanı tərk edə bilmərəm. Bu fikir xəstəliyimin başlanğıcından məni tərk etmir. Lakin düşünmürəm ki, yaxın gələcəkdə sənə müraciət edəcəyəm. Lakin bu əzablı və faydasız vidalaşma məni hər hansı mümkün ümidsiz proqnozdan daha çox yorur.

Bir neçə gün sonra sənə nevrozun kökünü tapa biləcəyin, tələsik qeyd aldığım təhlilin bir neçə səhifəsini göndərəcəyəm. Hələ də özümü ələ ala bilmirəm. Sənin üçün [5] hesabatı hazırlaya bilmirəm. Buna görə də özümü çox danlayıram. Əvvəllər hər şey özgə cür idi. Cəmiyyətdə və elmdə hökm sürən ölü sakitlik məni çox narahat edir. Gündəlik işlərimin təlaşında özümü çox daha yaxşı hiss edirəm. Ümid edirəm ki, ən azından səndə hər şey qaydasındadır. Hesab edirəm ki, bu son günlərdə bir dəfə olsun xəstəliyimdən xoş bir şey çıxara bildim. Şübhəsiz, bu məhz səndən məktub aldığım vaxt baş verdi.

Sənə və əziz İdaaa ən səmimi arzularımı çatdırıram; bütün ailəm də bu arzulara qoşulur.

Sənin dr Ziqm. Freyd.

Qeydlər:

[1] Belə bir giriş Freyd üçün xarakterik idi; öz şəxsiyyəti haqqında yazmaq imkanı heç də «bir şey demək» olacaq hər hansı söhbət mövzusunun yaranması ilə bərabər deyildi.

[2] Bax: əvvəlki məktub. Bu vaxt Breyer Freydin narahatlığının səbəblərini aydınlaşdırmağa cəhd edirdi. O vaxta qədər onların münasibətlərinin əvvəlki yaxınlığını itirmiş olması faktı (bax: Cons. T. 1. S. 220 — 267), onu o aylarda Fleyssin məsləhət və dəstəyindən ikiqat daha asılı edirdi.

[3] Freydi əziyyətə salan konflikt aydın görünür. Flissin nikotin zəhərlənməsi versiyası onun üçün daha qəbul edilən idi. Bu, Breyerin təxmin etdiyi miokarditdən üstün tutulurdu. Digər tərəfdən, Flissin haqlı olması siqaretdən imtina etmək zəruriliyini nəzərdə tuturdu.

[4] Üskükotu (lat. Digitalis — zəhərli bitki. Dərman məqsədləri üçün ehtiyatkarlıqla tətbiq edilir. Bitkinin tərkibinə daxil olan qlikozidlər ürək fəaliyyətini nizamlanır, sidik ifrazını gücləndirir və ödəmləri azaldır. Bu halda kifayət qədər güclü doza haqqında danışılır.

[5] Həmçinin 21.05.1894 tarixli məktubda da qeyd olunur.