17 noyabr 1937 — Freyd Tsveyqə

Vyana, IX, Bergqasse, 19

Hörmətli cənab doktor!

Sizin məhrəbanə məktubunuzu oxuyandan sonra daha çox sevinc, yoxsa kədər hiss etdiyimi əminliklə deyə bilmərəm. Mən də sizin kimi zamandan əziyyət çəkirəm və sizin kimi tək təsəllimi azsaylı digər insanlarla qohumluq hissində tapıram, eyni şeylərin bizim üçün əziz qaldığına, eyni dəyərlərin bizə solmaz göründüyünə dair əminlikdə tapıram.

Lakin dostluq adından sizə həsəd aparmağa haqqım var — gözəl bir əsərlə özünüzü qoruya bilirsiniz. Allah sizə mümkün qədər çoxunu tamamlamaq nəsib etsin! Sizin "Magellan"ınızdan əvvəlcədən zövq alıram.

Mənim işim arxada qaldı, özünüz dediyiniz kimi. Gələcək zamanların onu necə qiymətləndirəcəyini heç kim əvvəlcədən deyə bilməz. Mən özüm buna o qədər də əmin deyiləm, çünki şübhə tədqiqatdan ayrılmazdır və həqiqətin bir hissəsindən artığına nail olmaq mümkün olmamışdır. Yaxın gələcək mənim psixoanalizim üçün də qaranlıq görünür. Hər halda, yaşamağım qalan o həftələrdə və ya aylarda heç bir sevindirici şey hiss etməyəcəyəm.

Öz niyyətimin əksinə olaraq Klagenə gəldim, çünki sizə daha yaxın olmaq istəyirdim. Qabarma dalğalarının boş yerə çırpıldığı dəniz qayası kimi təntənə ilə qarşılanmağımı istəmirəm. Lakin inadkarlığım sükutlu olsa da, yenə də inadkarlıq olaraq qalır və —

impavidum ferient ruinae [1].

Ümid edirəm ki, məni yaxınlaşan gözəl və cəsarətli kitablarınızı oxumaq imkanı üçün çox gözlətməyəcəksiniz.

Sizi ürəkdən salamlayıram

qocanız Freyd

Qeydlər:

[1] Xarabalıqlar onu vursa da, qorxutmayacaq (lat.).