Sürtünmecilik bozukluğu (Frotteuristic disorder)

ICD-10F65.8	Seksüel tercih bozuklukları, diğer
DSM-5-TRF65.81	Sürtünmecilik Bozukluğu

1. Tanım ve nozoloji

Sürtünmecilik bozukluğu (ICD-11: 6D34 Frotteuristic Disorder; DSM-5-TR: F65.81) — rızası olmayan kişiye dokunma veya kendi cinsel organlarını sürtmekten sürekli ve yoğun cinsel uyarılma. Hasta fanteziyi gerçekleştirmiş veya belirgin sıkıntı/işlevsel bozulma yaşar. Tipik bağlam — kalabalık toplu taşıma ve izdiham.

2. Tarihçe

• “Frotteur” — Fransızca “sürtünen” sözcüğünden.
• DSM-III-R (1987), DSM-IV (1994) — ayrı tanı “frotörizm” (302.89); DSM-5 (2013) — ayrı kategori.

3. Epidemiyoloji

• Yaygınlık: Sürtünmecilik davranışları yetişkin erkeklerin %30'una varan oranda görülebilir; parafilik bozukluk ve hiperseksüalite nedeniyle ayaktan başvuran erkeklerin %10–14'ü tanı ölçütlerini karşılar (DSM-5-TR).
• Komorbid diğer parafilik bozukluklar.

4. Etiyoloji ve patogenez

Parafilik genel etiyoloji; komorbid hiperseksüalite ve dürtüsellik.

5. Klinik özellikler

• Sıkışık toplu taşıma yerlerinde (otobüs, metro, kalabalık) rızası olmayan kişiye dokunma.
• Hasta kaçar — mağdur hemen şikâyet edemez.
• Hukuki sonuçlar (cinsel taciz, cinsel suç).

6. Tanı

6.1 Birleşik tanı ölçütleri

A. ≥ 6 ay rızası olmayan kişiye dokunma veya sürtünmeden sürekli ve yoğun cinsel uyarılma.

B. Hasta fanteziyi uygulamış veya önemli sıkıntı yaşar.

6.2 Kaynaklar arasındaki farklar

DSM-5-TR — 6 ay gerektirir; ICD-11'de süre ölçütü yoktur; WFSBP 2020.

6.3 Tanı algoritması

1. Klinik görüşme.
2. Risk değerlendirmesi.
3. Komorbidite.

6.4 Ayırıcı tanı

7. Muayene ve değerlendirme

• Adli klinik görüşme.
• Risk ölçekleri.

8. Tedavi

1. WFSBP 2020 basamaklı:
   • BDT ve nüksün önlenmesi;
   • SSRI yüksek doz;
   • Antiandrojen / GnRH ağır durumda.
2. Hukuki-tıbbi koordinasyon.

8.1 Tedavi metodolojileri

1. BDT ve SSRI + WFSBP 2020 protokolü — 6D30/6D31/6D32 ile aynı aşamalı.

9. Prognoz

WFSBP müdahalesi ile nüks azalması.

10. Mitler ve yanlış anlamalar

Mit 1: “Sürtünmecilik zararsızdır”

Kanıt: mağdur için travmadır; cinsel suç ve hukuki sonuçlar.

Mit 2: “Sadece bir dürtü — klinik müdahale gerektirmez”

Kanıt: tekrarlayan örüntü klinik tanı gerektirir.

Mit 3: “Yalnızca hukuki ceza”

Kanıt: klinik müdahale nüksü azaltır.

11. Kaynaklar

1. WHO. ICD-11. 6D34 Frotteuristic disorder. 2024.
2. APA. DSM-5-TR. 2022.
3. Thibaut F., Cosyns P., Fedoroff J.P. et al.; WFSBP Task Force on Paraphilias. The World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) 2020 guidelines for the pharmacological treatment of paraphilic disorders. World J Biol Psychiatry 2020;21(6):412–490.