TERMİNOLOJİ SÖZLÜK
Bu sayfada kitapta kullanılan Kısaltmalar, psikiyatrik bozukluk adları ve klinik terimler üç dilde — Azerice, Rusça ve İngilizce — verilmiştir.
Bölüm Adları
Kitabın 23 bölümü — ICD-11 koduna göre düzenlenmiştir.
| Kod | Bölüm adı (güncel) |
|---|---|
| 6A00–6A0Z | NÖROGELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR |
| 6A20–6A2Z | ŞİZOFRENİ SPEKTRUMU BOZUKLUKLARI |
| 6A40 | KATATONİ |
| 6A60–6A7Z | DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI |
| 6B00–6B0Z | ANKSİYETE BOZUKLUKLARI |
| 6B20–6B2Z | OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUKLAR |
| 6B40–6B4Z | STRESLE İLGİLİ BOZUKLUKLAR |
| 6B60–6B6Z | DİSOSİYATİF BOZUKLUKLAR |
| 6B80–6B8Z | YİYECEK ALIM BOZUKLUKLARI |
| 6C00–6C0Z | BOŞALTIM BOZUKLUKLARI |
| 6C20 | BEDEN DİSTRES BOZUKLUĞU |
| 6C40–6C5Z | MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI |
| 6C70–6C7Z | DÜRTÜ KONTROL BOZUKLUKLARI |
| 6C90–6C9Z | BOZUCU DAVRANIŞ BOZUKLUKLARI |
| 6D10–6D1Z | KİŞİLİK BOZUKLUKLARI |
| 6D30–6D3Z | PARAFİLİK BOZUKLUKLAR |
| 6D50–6D5Z | FAKTİTİYÖZ BOZUKLUKLAR |
| 6D70–6D8Z | NÖROKOGNİTİF BOZUKLUKLAR (DEMANS) |
| 6E20–6E2Z | PERİNATAL PSİKİYATRİK BOZUKLUKLAR |
| 6E40 | PSİKOSOMATİK FAKTÖRLER |
| 6E60–6E6Z | İKİNCİL PSİKİK SENDROMLAR |
| 7A00–7A8Z | UYKU BOZUKLUKLARI |
| HA00–HA0Z | CİNSEL SAĞLIK BOZUKLUKLARI |
Sitede kullanılan adlar ve terimler (güncel)
Bu liste — sitenin ve kitabın tek kanonik terminolojisidir. Bu listede herhangi bir kelimeyi değiştirirseniz, değişiklik otomatik olarak kitabın her sayfasına yayılacaktır.
| Güncel biçim | Açıklama / karşılık | Kod |
|---|---|---|
| ANOREKSİYA NERVOZA | Anorexia Nervosa (6B80) | 6B80 |
| BULİMİYA NERVOZA | Bulimia Nervosa (6B81) | 6B81 |
| TEKRARLAYAN DEPRESİF BOZUKLUK | Recurrent Depressive Disorder (6A71) | 6A71 |
| BEDEN DİSTRES BOZUKLUĞU | Bodily Distress Disorder (6C20) | 6C20 |
| KARŞIT OLMA-KARŞI GELME BOZUKLUĞU | Oppositional Defiant Disorder (6C90) | 6C90 |
| ERKEN BOŞALMA | Early/Premature Ejaculation (HA03) | HA03 |
| SOSYAL KATILIMIN KISITLANMASI BOZUKLUĞU | Disinhibited Social Engagement Disorder (6B45) | 6B45 |
| PATOLOJİK VÜCUT KOKUSU BOZUKLUĞU | Olfactory Reference Disorder (6B22) | 6B22 |
| TIKINIRCASINA YEME BOZUKLUĞU | Binge Eating Disorder (6B82) | 6B82 |
| KAÇINMA/KISITLAYICI YİYECEK ALIMI BOZUKLUĞU | Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (6B83) | 6B83 |
| POSTTRAVMATİK STRES BOZUKLUĞU | Post-Traumatic Stress Disorder (6B40) | 6B40 |
| KARMAŞIK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU | Complex PTSD (6B41) | 6B41 |
| UZAMIŞ YAS BOZUKLUĞU | Prolonged Grief Disorder (6B42) | 6B42 |
| UYUM BOZUKLUĞU | Adjustment Disorder (6B43) | 6B43 |
| Klinik təzahürlər | klinik belirtiler | — |
| Vahid diaqnostik meyarlar | birleşik tanı ölçütleri | — |
| İnstrumental müayinələr | enstrümantal incelemeler | — |
| pasiyent | hasta — kitapta “pasiyent” kullanılır, “xəstə” değil | — |
| psixi pozuntu | ruhsal bozukluk — “ruhi” değil | — |
| metodları | yöntemleri — “üsulları” değil | — |
| Mədəniyyət | kültür — kültürel bağlam anlamında; laboratuvar kültürü için “kultura” kullanılır | — |
| kultura | laboratuvar kültürü (üreme) — “Mədəniyyət” ile karıştırılmamalı | — |
| ilkin göstəricilər | başlangıç göstergeleri | — |
| obur yemə | tıkınırcasına yeme | — |
| skrininq | tarama | — |
| təqib | izlem | — |
| uyğunluq | tedaviye uyum | — |
| təcrid | kopukluk | — |
| Dezinhibisiya | dizinhibisyon (kişilik özelliği) | — |
| inadkar | karşı gelen | — |
| məhdudlaşdırılmamış | dizinhibe (sıfat) | — |
| meyarlar | ölçütler — “çek-list” değil | — |
Kısaltmalar
Sütunlar: Kısaltma · Azerbaycan dilinde · Rus dilinde · İngiliz dilinde
| Kısaltma | Tam adı | English equivalent |
|---|---|---|
| AACAP | Amerika Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Akademisi | American Academy of Child & Adolescent Psychiatry (AACAP) |
| AAN | Amerikan Nöroloji Akademisi | |
| AAP | Amerikan Pediatri Akademisi (American Academy of Pediatrics) | Atypical / Second-Generation Antipsychotics (AAP/SGA) |
| AASM | Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi | |
| ACE | Olumsuz Çocukluk Deneyimleri | Adverse Childhood Experiences (ACE) |
| ACT | Kabul ve Kararlılık Terapisi | Acceptance and Commitment Therapy (ACT) |
| ADHD | Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu | |
| ANO | nevrotik anoreksi | Anoreksiya Nervoza (AN) |
| APA | Amerikan Psikiyatri Birliği | American Psychiatric Association (APA) |
| ARFID | Kaçıngan/Kısıtlayıcı Yiyecek Alımı Bozukluğu | |
| ASP | Otizm Spektrum Bozukluğu (Azerbaycanca kısaltma; Türkçe metinde OSB) | Autism Spectrum Disorder (ASD) |
| ASPD | Antisosyal Kişilik Bozukluğu | Antisocial Personality Disorder (ASPD) |
| AİP | Alkol Kullanım Bozukluğu | Alcohol Use Disorder (AUD) |
| BDD (6B21) | Beden Dismorfik Bozukluğu (ICD-11: 6B21) | Body Dysmorphic Disorder (WHO — ICD-11: 6B21) |
| BDD (6C20) | Beden Sıkıntısı Bozukluğu (ICD-11: 6C20) | Bodily Distress Disorder (WHO — ICD-11: 6C20) |
| BDP | Beden Dismorfik Bozukluğu | Body Dysmorphic Disorder (BDD) |
| BDT | Bilişsel Davranış Terapisi | Cognitive Behavioural Therapy (CBT) |
| BDT-İ | İnsomnia için Bilişsel Davranışçı Terapi | Cognitive Behavioural Therapy for Insomnia (CBT-I) |
| BKİ | Beden Kitle İndeksi | Body Mass Index (BMI) |
| BNO | nevrotik bulimia | Bulimiya Nervoza (BN) |
| BP | Bipolar Bozukluk (genel) | Bipolar Disorder (BD) |
| BPD | Sınırda Kişilik Bozukluğu (İngilizce kısaltması) | Borderline Personality Disorder (BPD) |
| BPRS | Kısa Psikiyatrik Değerlendirme Ölçeği | Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) |
| BZD | benzodiazepin | Benzodiazepine (BZD) |
| BİP | Bipolar Bozukluk Tip I | Bipolar I Disorder (BD-I) |
| BİİP | Bipolar Bozukluk Tip II | Bipolar II Disorder (BD-II) |
| C-SSRS | Columbia İntihar Şiddeti Derecelendirme Ölçeği | |
| CANMAT | Kanada Duygudurum ve Anksiyete Tedavileri Ağı | |
| CAPS | TSSB için Klinisyen Tarafından Uygulanan PTSD Ölçeği | Clinician-Administered PTSD Scale (CAPS) |
| CAT | Kognitif Analitik Terapi | Cognitive Analytic Therapy (CAT) |
| CD | davranış bozukluğu | Conduct Disorder (CD) |
| CDDG | Klinik Tanımlamalar ve Tanı Kriterleri (ICD-10, 1992) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-10, 1992) |
| CDDR | Klinik Tanımlamalar ve Tanı Kriterleri (ICD-11, 2024) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-11, WHO, 2024) |
| CGI | Klinik Global Değerlendirme | Clinical Global Impression (CGI) |
| CPAP | Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı | Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) |
| CSBD | Kompulsif Cinsel Davranış Bozukluğu | Compulsive Sexual Behaviour Disorder (CSBD) |
| DBT | Diyalektik Davranış Terapisi | Dialectical Behaviour Therapy (DBT) |
| DCD | Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu | |
| DEHB | Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu | Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) |
| DLD | Gelişimsel Dil Bozukluğu | |
| DMDD | Yıkıcı Duygudurum Düzensizliği Bozukluğu (APA, 2013 — DSM-5) | Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) |
| DPDR | Depersonalizasyon-derealizasyon bozukluğu | Depersonalization-Derealization Disorder (DPDR) |
| DPT | dinamik psikoterapi | Dynamic Psychotherapy (DPT) |
| DSED | Sosyal Katılımın Kısıtlanması Bozukluğu | |
| DSM-5-TR | Ruhsal Bozuklukların Tanısal ve İstatistiksel El Kitabı, 5. baskı, Metin Güncellemesi | Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Text Revision (DSM-5-TR) |
| DSP | Disosiyatif Kişilik Bozukluğu | Dissociative Identity Disorder (DID) |
| DSÖ | Dünya Sağlık Örgütü | World Health Organization (WHO) |
| DİP | Dissosiyatif Kimlik Bozukluğu | |
| EBM | Kanıta Dayalı Tıp | Evidence-Based Medicine (EBM) |
| EEG | elektroensefalografi | Electroencephalography (EEG) |
| EEQ | Elektroensefalografi | |
| EFT | Duygu Odaklı Terapi | Emotion-Focused Therapy (EFT) |
| EKG | Elektrokardiyografi | |
| EKT | Elektrokonvülsif Terapi | Electroconvulsive Therapy (ECT) |
| EMDR | Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme | Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) |
| EPDS | Edinburgh Doğum Sonrası Depresyon Ölçeği | Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS) |
| EPM | Deneysel-Psikolojik İnceleme | Experimental Psychological Examination (EPM) |
| EPS | Ekstrapiramidal Semptomlar | |
| FBT | Aile Temelli Tedavi | Family-Based Treatment (FBT) |
| FDA | ABD Gıda ve İlaç Dairesi | |
| FDIA | Başkasına Uygulanan Yapay Bozukluk | Factitious Disorder Imposed on Another (FDIA) |
| FDIS | Kendine Uygulanan Yapay Bozukluk | Factitious Disorder Imposed on Self (FDIS) |
| FII | Uydurulmuş/Oluşturulmuş Hastalık | Fabricated or Induced Illness (FII) |
| GAD | Yaygın Anksiyete Bozukluğu | |
| GAD-7 | Yaygın Anksiyete Ölçeği-7 | Generalized Anxiety Disorder Scale-7 (GAD-7) |
| GAP | Yaygın Anksiyete Bozukluğu | Generalized Anxiety Disorder (GAD) |
| HAM-D | Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği | |
| HAND | HIV ile İlişkili Nörobilişsel Bozukluk | HIV-Associated Neurocognitive Disorder (HAND) |
| HARS | Hamilton Anksiyete Derecelendirme Ölçeği | Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS) |
| HBS | Huzursuz Bacak Sendromu | Restless Legs Syndrome (RLS) |
| HDRS | Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği | Hamilton Depression Rating Scale (HDRS/HAM-D) |
| HPA | Hipotalamus-Hipofiz-Adrenal Bez Ekseni | Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis (HPA) |
| HRT | Alışkanlık Tersine Çevirme Eğitimi | |
| IACAPAP | Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uluslararası Derneği | International Assoc. for Child & Adolescent Psychiatry (IACAPAP) |
| ICD-10 | Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması, 10. baskı | International Classification of Diseases, 10th Revision (WHO — ICD-10) |
| ICD-11 | Hastalıkların Uluslararası Sınıflandırması, 11. baskı | International Classification of Diseases, 11th Revision (WHO — ICD-11) |
| IED | Aralıklı Patlayıcı Bozukluk | Intermittent Explosive Disorder (IED) |
| IGD | İnternet Oyun Oynama Bozukluğu (DSM-5 araştırma kategorisi) | |
| IPA (psikanaliz) | Uluslararası Psikanalitik Derneği | International Psychoanalytic Association (IPA) |
| IPA (psikogeriatri) | Uluslararası Psikogeriatrik Derneği | International Psychogeriatric Association (IPA) |
| IPAS | Uluslararası Psikoterapi Derneği | International Psychotherapy Association (IPAS) |
| IQ | Zekâ Bölümü | |
| ISBD | Bipolar Bozukluklar Uluslararası Derneği | International Society for Bipolar Disorders (ISBD) |
| ISSTD | Travma ve Dissosiyasyon Araştırması için Uluslararası Dernek | International Society for the Study of Trauma and Dissociation (ISSTD) |
| ISTSS | Travmatik Stres Araştırmaları için Uluslararası Dernek. | International Society for Traumatic Stress Studies (ISTSS) |
| KPTSP | Karmaşık Travma Sonrası Stres Bozukluğu (Azerbaycanca kısaltma; Türkçe metinde KTSSB) | |
| KTSSP | Kompleks Travma Sonrası Stres Bozukluğu (Azerbaycanca kısaltma; Türkçe metinde KTSSB) | Complex Post-Traumatic Stress Disorder (cPTSD) |
| Li | lityum | Lithium (Li) |
| MADRS | Montgomery-Åsberg Depresyon Derecelendirme Ölçeği | |
| MAOİ | Monoamin Oksidaz İnhibitörleri | Monoamine Oxidase Inhibitors (MAOI) |
| MBT | Mentalizasyona Dayalı Terapi | Mentalization-Based Treatment (MBT) |
| MCI | hafif bilişsel bozukluk | Mild Cognitive Impairment (MCI) |
| MDMA | 3,4-metilendioksimetamfetamin (madde) | 3,4-Methylenedioxymethamphetamine (MDMA) |
| MDP | Majör Depresif Bozukluk | Major Depressive Disorder (MDD) |
| MDQ | Duygudurum Bozukluğu Anketi | Mood Disorder Questionnaire (MDQ) |
| mhGAP | Ruh Sağlığı Boşluğu Eylem Programı (DSÖ) | Mental Health Gap Action Programme (mhGAP, WHO) |
| MI | Motivasyonel Görüşme | Motivational Interviewing (MI) |
| MINI | Mini Uluslararası Nöropsikiyatrik Görüşme | Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI) |
| MMPI | Minnesota Çok Fazlı Kişilik Envanteri | Multiphasic Personality Inventory Inventory (MMPI) |
| MMSE | Mini Mental Durum Muayenesi | Mini-Mental State Examination (MMSE) |
| MNN | Uluslararası Patentlenmemiş Ad | International Nonproprietary Name (INN/MNN) |
| MoCA | Montreal Bilişsel Değerlendirmesi | Montreal Cognitive Assessment (MoCA) |
| MRI | Manyetik Rezonans Tomografi | Magnetic Resonance Imaging (MRI) |
| MRT | Manyetik Rezonans Görüntüleme | |
| MS | Multipl Skleroz | Multiple Sclerosis (MS) |
| MSLT | Çoklu Uyku Latansı Testi | Multiple Sleep Latency Test (MSLT) |
| MST | Multisistem Terapisi | Multisystemic Therapy (MST) |
| NICE | Ulusal Sağlık ve Klinik Mükemmellik Enstitüsü (Birleşik Krallık) | National Institute for Health and Care Excellence (NICE, UK) |
| NKP | Nörokognitif Bozukluk | Neurocognitive Disorder (NCD) |
| NMS | Nöroleptik Malign Sendrom | Neuroleptic Malignant Syndrome (NMS) |
| NREM | Hızlı Olmayan Göz Hareketi (uyku fazı) | Non-Rapid Eye Movement (NREM) |
| NİPNİ | Bekhterev adına Psikonevroloji Bilimsel Araştırma Enstitüsü | V.M. Psychoneurological Research Institute Institute (NIPNI) |
| OCRD | Obsesif-kompulsif ve ilişkili bozukluklar | Obsessive-Compulsive and Related Disorders (OCRD) |
| ODD | Karşıt Olma-Karşı Gelme Bozukluğu | Oppositional Defiant Disorder (ODD) |
| OKB | Obsesif-Kompulsif Bozukluk | Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) |
| OSA | Obstrüktif Uyku Apnesi | Obstructive Sleep Apnea (OSA) |
| OİP | Opioid Kullanım Bozukluğu | Opioid Use Disorder (OUD) |
| PANSS | Pozitif ve Negatif Belirti Ölçeği | Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) |
| PCL-5 | PTSD Kontrol Listesi (APA, 2013 — DSM-5) | PTSD Checklist for APA, 2013 — DSM-5 (PCL-5) |
| PDE5 | Fosfodiesteraz-5 inhibitörü | Phosphodiesterase-5 Inhibitor (PDE5i) |
| PGD | Uzamış Keder Bozukluğu | Prolonged Grief Disorder (PGD) |
| PHQ-9 | Hasta Sağlığı Anketi-9 | Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) |
| PMT | Ebeveyn Davranış Terapisi | Parent Management Training (PMT) |
| PNES | Psikojen Non-Epileptik Nöbetler | Psychogenic Non-Epileptic Seizures (PNES) |
| PSQ | Polisomnografi | Polysomnography (PSG) |
| PTSP | Travma Sonrası Stres Bozukluğu | |
| RAD | Reaktif Bağlanma Bozukluğu | |
| RBD | REM Uyku Davranış Bozukluğu | REM Sleep Behaviour Disorder (RBD) |
| REM | Hızlı Göz Hareketi (uyku fazı) | Rapid Eye Movement (REM) |
| RKİ | Randomize Kontrollü Çalışma | |
| SAMHSA | ABD Madde Bağımlılığı ve Ruh Sağlığı Hizmetleri İdaresi | |
| SCID | DSM'ye Göre Yapılandırılmış Klinik Görüşme | Structured Clinical Interview for DSM (SCID) |
| SCID-5 | DSM-5 için Yapılandırılmış Klinik Görüşme | |
| SNP | Sosyal Anksiyete Bozukluğu | Social Anxiety Disorder (SAD) |
| SNRI | Serotonin-Noradrenalin Geri Alım İnhibitörleri | Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors (SNRI) |
| SSD | Somatik Belirti Bozukluğu | Somatic Symptom Disorder (SSD) |
| SSRI | Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri (İng. kıs.) | SSRI — bkz. SİUSİ |
| SİUSİ | Seçici Serotonin Geri Alım İnhibitörleri | Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRI) |
| TBZ | Travmatik Beyin Hasarı. | Traumatic Brain Injury (TBI/TBZ) |
| TF-BDT | Travmaya Yönelik Bilişsel Davranışçı Terapi. | Trauma-Focused Cognitive Behavioural Therapy (TF-CBT) |
| TFP | Aktarım Odaklı Psikoterapi | Transference-Focused Psychotherapy (TFP) |
| TMS | Transkraniyal Manyetik Stimülasyon | Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) |
| TsAD | Trisiklik Antidepresanlar | Tricyclic Antidepressants (TCA) |
| TSH | Tiroit Uyarıcı Hormon | |
| TSSP | Travma Sonrası Stres Bozukluğu | Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) |
| TYP | Tıkanma ile Yeme Bozukluğu | Binge Eating Disorder (BED) |
| TİP | Tipik (Birinci Kuşak) Antipsikotikler. | First-Generation Antipsychotics (FGA) |
| VPA | Valproik asit | Valproic Acid (VPA) |
| WFSBP | Biyolojik Psikiyatri Dernekleri Dünya Federasyonu | World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) |
| WHO | Dünya Sağlık Örgütü | |
| WPA | Dünya Psikiyatri Birliği | World Psychiatric Association (WPA) |
| WPATH | Transseksüel Sağlığı için Dünya Profesyoneller Derneği | World Professional Association for Transgender Health (WPATH) |
| XAP | Hastalık Anksiyetesi Bozukluğu | Illness Anxiety Disorder (IAD) |
| Y-BOCS | Yale-Brown Obsesif-Kompulsif Skalası | Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) |
| YMRS | Young Mani Derecelendirme Ölçeği | Young Mania Rating Scale (YMRS) |
| İD | Entelektüel Gelişim Bozukluğu | |
| İPT | Kişilerarası Terapi | Interpersonal Therapy (IPT) |
| İİP | Entelektüel gelişim bozukluğu | Intellectual Developmental Disorder (IDD) |
| TSSB | Travma sonrası stres bozukluğu | Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) |
| OSB | Otizm spektrum bozukluğu | Autism Spectrum Disorder (ASD) |
| YAB | Yaygın anksiyete bozukluğu | Generalised Anxiety Disorder (GAD) |
| DKB | Disosiyatif kimlik bozukluğu | Dissociative Identity Disorder (DID) |
| KTSSB | Karmaşık travma sonrası stres bozukluğu | Complex Post-Traumatic Stress Disorder (cPTSD) |
ruhsal bozukluklar
ICD-11 kodlarına göre tüm bozukluklar. Son sütun — Resmi AZ — Azerbaycan Sağlık Bakanlığı / AzPA kaynakları ile karşılaştırma için tasarlanmıştır (✓ uygun, ✗ Farklı, — kontrol edilmemiş).
| Kod | Azerbaycan dili (web sitesinde) | English (ICD-11) | Rusça (ICD-11) |
|---|---|---|---|
| 6A00 | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | Disorders of intellectual development | Расстройства интеллектуального развития |
| 6A01 | İnkişaf Nitq və Dil Pozuntuları | Developmental speech or language disorders | Расстройства развития языка или речи |
| 6A02 | Autizm Spektri Pozuntusu (ASP) | Autism spectrum disorder | Расстройство аутистического спектра |
| 6A03 | Spesifik Öyrənmə Pozuntusu | Developmental learning disorder | Расстройство развития учебных навыков |
| 6A04 | Hərəkət Koordinasiyasının İnkişafı Pozuntusu | Developmental motor coordination disorder | Расстройство развития координации движений |
| 6A05 | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu (DDHP) | Attention deficit hyperactivity disorder | Синдром дефицита внимания с гиперактивностью |
| 6A06 | Stereotipik Hərəkət Pozuntusu | Stereotyped movement disorder | Синдром стереотипных движений |
| 6A20 | Şizofreniya | Schizophrenia | Шизофрения |
| 6A21 | Şizoaffektiv Pozuntu | Schizoaffective disorder | Шизоаффективное расстройство |
| 6A22 | Şizotipik Pozuntu | Schizotypal disorder | Шизотипическое расстройство |
| 6A23 | Kəskin və Keçici Psixotik Pozuntu | Acute and transient psychotic disorder | Острое транзиторное психотическое расстройство |
| 6A24 | Sayıqlama Pozuntusu | Delusional disorder | Бредовое расстройство |
| 6A25 | İlkin Psixotik Pozuntuların Simptomatik Təzahürləri | Symptomatic manifestations of primary psychotic disorders | Симптоматические проявления первично психотических расстройств |
| 6A40 | Başqa Bir Psixi Pozuntu ilə Əlaqəli Katatoniya | Catatonia associated with another mental disorder | Кататония, связанная с другим психическим расстройством |
| 6A60 | Bipolyar Pozuntu Tip I | Bipolar type I disorder | Биполярное расстройство I типа |
| 6A61 | Bipolyar Pozuntu Tip II | Bipolar type II disorder | Биполярное расстройство II типа |
| 6A62 | Siklotimik Pozuntu | Cyclothymic disorder | Циклотимическое расстройство |
| 6A70 | Tək Epizodlu Depressiv Pozuntu | Single episode depressive disorder | Единичный эпизод депрессивного расстройства |
| 6A71 | Təkrarlanan Depressiv Pozuntu | Recurrent depressive disorder | Рекуррентное депрессивное расстройство |
| 6A72 | Distimik Pozuntu | Dysthymic disorder | Дистимическое расстройство |
| 6B00 | Generalizə Olunmuş Narahatlıq Pozuntusu (Gad) | Generalised anxiety disorder | Генерализованное тревожное расстройство |
| 6B01 | Panik Pozuntu | Panic disorder | Паническое расстройство |
| 6B02 | Aqorafobiya | Agoraphobia | Агорафобия |
| 6B03 | Spesifik Fobiya | Specific phobia | Специфическая фобия |
| 6B04 | Sosial Narahatlıq Pozuntusu | Social anxiety disorder | Социальное тревожное расстройство |
| 6B05 | Ayrılma Narahatlığı Pozuntusu | Separation anxiety disorder | Сепарационное тревожное расстройство |
| 6B06 | Selektiv Mutizm | Selective mutism | Селективный мутизм |
| 6B20 | Obsessiv-kompulsiv Pozuntu (OKP) | Obsessive-compulsive disorder | Обсессивно-компульсивное расстройство |
| 6B21 | Bədən Dismorfik Pozuntusu (BDD) | Body dysmorphic disorder | Дисморфическое расстройство |
| 6B22 | Bədənin Qoxusu Pozuntusu | Olfactory reference disorder | Патологическая озабоченность собственным запахом |
| 6B23 | Hipoxondriya | Hypochondriasis | Ипохондрия |
| 6B24 | Toplama Pozuntusu | Hoarding disorder | Патологическое накопительство (Хординг) |
| 6B25 | Bədənə Yönəlmiş Təkrar Davranışlar Pozuntusu | Body-focused repetitive behaviour disorders | Патологические телесно направленные стереотипии |
| 6B40 | Posttravmatik Stress Pozuntusu (PTSP) | Post traumatic stress disorder | Посттравматическое стрессовое расстройство |
| 6B41 | Kompleks Posttravmatik Stress Pozuntusu (KPTSP) | Complex post traumatic stress disorder | Осложненное посттравматическое стрессовое расстройство |
| 6B42 | Uzanmış Yas Pozuntusu | Prolonged grief disorder | Затяжная патологическая реакция горя |
| 6B43 | Adaptasiya Pozuntusu | Adjustment disorder | Расстройство адаптации |
| 6B44 | Reaktiv Bağlanma Pozuntusu | Reactive attachment disorder | Реактивное расстройство привязанности |
| 6B45 | Sosial Qatılma Məhdudlaşması Pozuntusu | Disinhibited social engagement disorder | Расстройство социализации по расторможенному типу |
| 6B60 | Dissosiativ Nevroloji Simptom Pozuntusu | Dissociative neurological symptom disorder | Диссоциативное расстройство с неврологическими симптомами |
| 6B61 | Dissosiativ Amneziya | Dissociative amnesia | Диссоциативная амнезия |
| 6B64 | Dissosiativ İdentifikasiya Pozuntusu (DİP) | Dissociative identity disorder | Диссоциативное расстройство идентичности |
| 6B65 | Parsial Dissosiativ İdentifikasiya Pozuntusu | Partial dissociative identity disorder | Частичное диссоциативное расстройство идентичности |
| 6B66 | Depersonalizasiya-derealizasiya Pozuntusu | Depersonalization-derealization disorder | Синдром деперсонализации-дереализации |
| 6B80 | Sinir Anoreksiyası | Anorexia Nervosa | Нервная анорексия |
| 6B81 | Sinir Bulimiyası | Bulimia Nervosa | Нервная булимия |
| 6B82 | Aşırı Qidalanma Pozuntusu | Binge eating disorder | Патологическое переедание |
| 6B83 | Qaçınan-məhdudlaşdırıcı Qida Qəbulu Pozuntusu | Avoidant-restrictive food intake disorder | Патологическое избирательно-ограничительное потребление пищи |
| 6B84 | Pika | Pica | Пика |
| 6B85 | Ruminasiya-requrgitasiya Pozuntusu | Rumination-regurgitation disorder | Патологическое пережевывание и срыгивание |
| 6C00 | Enurez | Enuresis | Энурез |
| 6C01 | Enkoprez | Encopresis | Энкопрез |
| 6C20 | Bədən Disstresi Pozuntusu | Bodily distress disorder | Телесный дистресс |
| 6C40 | Alkoqol Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of alcohol | Расстройства вследствие употребления алкоголя |
| 6C41 | Kannabinoidlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of cannabis | Расстройства вследствие употребления каннабиса |
| 6C43 | Opioidlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of opioids | Расстройства вследствие употребления опиоидов |
| 6C44 | Sakitləşdirici, Hipnotik və ya Anksiyolitiklərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of sedatives, hypnotics or anxiolytics | Расстройства вследствие употребления седативных, снотворных или анксиолитических средств |
| 6C45 | Kokain Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of cocaine | Расстройства вследствие употребления кокаина |
| 6C46 | Amfetamin, Metamfetamin və ya Mekatinon da Daxil Olmaqla Stimullaşdırıcı Maddələrin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of stimulants including amphetamines, methamphetamine or methcathinone | Расстройства вследствие употребления стимуляторов, включая амфетамины, метамфетамин или меткатинон |
| 6C49 | Halüsinogenlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of hallucinogens | Расстройства вследствие употребления галлюциногенов |
| 6C4A | Nikotin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of nicotine | Расстройства вследствие употребления никотина |
| 6C50 | Qumar Oynama Pozuntusu | Gambling disorder | Расстройство вследствие пристрастия к азартным играм (патологический гэмблинг) |
| 6C70 | Pyromaniya | Pyromania | Пиромания |
| 6C71 | Kleptomaniya | Kleptomania | Клептомания |
| 6C72 | Kompulsiv Cinsi Davranış Pozuntusu | Compulsive sexual behaviour disorder | Компульсивное расстройство сексуального поведения |
| 6C73 | Aralıq Partlayıcı Pozuntu | Intermittent explosive disorder | Периодическое эксплозивное расстройство |
| 6C90 | Müxalif-inadkar Pozuntu (ODD) | Oppositional defiant disorder | Оппозиционно-вызывающее расстройство |
| 6C91 | Davranış Pozuntusu | Conduct-dissocial disorder | Диссоциальное поведенческое расстройство |
| 6D10 | Şəxsiyyət Pozuntusu | Personality disorder | Расстройство личности |
| 6D11 | Qabarıq Şəxsiyyət Xüsusiyyətləri və ya Reaksiyaları | Prominent personality traits or patterns | Выраженные личностные особенности или особые паттерны поведения |
| 6D30 | Ekshibisionistik Pozuntu | Exhibitionistic disorder | Патологический эксгибиционизм |
| 6D31 | Voyeuristik Pozuntu | Voyeuristic disorder | Патологический вуайеризм |
| 6D32 | Pedofilik Pozuntu | Pedophilic disorder | Педофильное расстройство |
| 6D33 | Məcburi Cinsi Sadizm Pozuntusu | Coercive sexual sadism disorder | Патологический принудительный сексуальный садизм |
| 6D34 | Frotteristik Pozuntu | Frotteuristic disorder | Патологический фроттеризм |
| 6D50 | Özünə Tətbiq Edilən Saxta Pozuntu | Factitious disorder imposed on self | Имитированное расстройство применительно к себе |
| 6D51 | Başqasına Tətbiq Edilən Saxta Pozuntu | Factitious disorder imposed on another | Имитированное расстройство в отношении другого лица |
| 6D70 | Delirium | Delirium | Делирий |
| 6D71 | Yüngül Neyrokoqnitiv Pozuntu | Mild neurocognitive disorder | Легкое нейрокогнитивное расстройство |
| 6D72 | Amnestik Pozuntu | Amnestic disorder | Амнестическое расстройство |
| 6D80 | Alzheimer Xəstəliyi Nəticəsində Demensiya | Dementia due to Alzheimer disease | Деменция вследствие болезни Альцгеймера |
| 6D81 | Serebrovaskulyar Xəstəlik Nəticəsində Demensiya | Dementia due to cerebrovascular disease | Деменция вследствие цереброваскулярного заболевания |
| 6D82 | Levi Cisimcikləri Xəstəliyi Nəticəsində Demensiya | Dementia due to Lewy body disease | Деменция вследствие болезни с тельцами Леви |
| 6D83 | Frontotemporal Demensiya (FTD) | Frontotemporal dementia | Лобно-височная деменция |
| 6E20 | Hamiləlik, Doğuş və ya Zahılıq Dövrü ilə Əlaqəli Psixi və ya Davranış Pozuntuları, Psixotik Simptomlarsız | Mental or behavioural disorders associated with pregnancy, childbirth or the puerperium, without psychotic symptoms | Психические и поведенческие расстройства, связанные с беременностью, родами или послеродовым периодом, без психотических симптомов |
| 6E21 | Hamiləlik, Doğuş və ya Zahılıq Dövrü ilə Əlaqəli Psixi və ya Davranış Pozuntuları, Psixotik Simptomlarla | Mental or behavioural disorders associated with pregnancy, childbirth or the puerperium, with psychotic symptoms | Психические или поведенческие расстройства связанные с беременностью, родами или послеродовым периодом, с психотическими симптомами |
| 6E40 | Başqa Yerdə Təsnif Edilən Pozuntulara və ya Xəstəliklərə Təsir Edən Psixoloji və ya Davranış Amilləri | Psychological or behavioural factors affecting disorders or diseases classified elsewhere | Психологические и поведенческие факторы, влияющие на развитие расстройств или заболеваний, классифицированных в других разделах |
| 6E61 | İkincili Psixotik Sindrom | Secondary psychotic syndrome | Вторичный психотический синдром |
| 6E62 | İkincili Əhval-ruhiyyə Sindromu | Secondary mood syndrome | Вторичный аффективный синдром |
| 6E63 | İkincili Təşviş Sindromu | ||
| 7A00 | Xroniki İnsomniya | Chronic insomnia | Хроническая инсомния |
| 7A20 | Narkolepsiya | Narcolepsy | Нарколепсия |
| 7A21–7A26 | İdiopatik Hipersomniya | Hypersomnolence disorders | Гиперсомнии |
| 7A41 | Obstruktiv Yuxu Apnoesi | Obstructive sleep apnoea | Обструктивное апноэ во сне |
| 7A60–7A65 | Gecikmiş Tipli Yuxu-oyanıqlıq Fazaların Pozuntusu | Circadian rhythm sleep-wake disorders | Расстройства циркадианного ритма сон-бодрствование |
| 8A05.0 | İlkin Tiklər və ya Tik Pozuntuları | Primary tics or tic disorders | Первичные тики или тикозные расстройства |
| GA34.41 | Premenstrual Disforik Pozuntu (PMDD) | Premenstrual dysphoric disorder | Предменструальное дисфорическое расстройство |
| HA00 | Hipoaktiv Cinsi İstək Disfunksiyası | Hypoactive sexual desire dysfunction | Снижение сексуального желания |
| HA01.1 | Kişi Erektil Disfunksiyası | Male erectile dysfunction | Эректильная дисфункция у мужчин |
| HA02.0 | Anorqazmiya | Anorgasmia | Аноргазмия |
| HA03.0 | Kişilərdə Erkən Eyakulyasiya | Male early ejaculation | Преждевременная эякуляция у мужчин |
| HA20 | Ağrılı Penetrasiya Cinsəl Pozuntusu | Sexual pain-penetration disorder | Сексуальное расстройство болезненной пенетрации |
| HA40 | Cinsi Disfunksiyalarda və Cinsi Ağrı Pozuntularında Etioloji Mülahizələr | Aetiological considerations in sexual dysfunctions and sexual pain disorders | Этиологические соображения по поводу сексуальных дисфункций и сексуальных болевых расстройств. |
Klinik Terimler — 3 Dilde
Psikiyatride kullanılan temel klinik terimler
| Azerbaycan dili | Rus dili | English |
|---|---|---|
| Affekt (Duygu tonusu) | Afi̇ekt | Affect |
| duygudurum bozukluğu | Afi̇ekti̇f bozukluk | Affective disorder |
| saldırganlık | Agresiflik | Aggressiveness |
| Akatizi | Akati̇zi̇ | Akathisia |
| ambivalans | Ambivalans | Ambivalence |
| amnezi | Amnezi | Amnesia |
| Anhedonia | Anhedoni | Anhedonia |
| Anksiyoliz | Anksiyoliz | Anxiolysis |
| Antisosyal davranış | Antisosyal davranış | Antisocial behaviour |
| Çağrışım bozukluğu | Çağrışım bozukluğu | Association disturbance |
| Otopsişik dezoryantasyon | Otopsişik dezoryantasyon | Autopsychic disorientation |
| Bioritm | Bioritm | Biorhythm |
| Davranış terapisi | Davranışçı terapi | Behaviour therapy |
| dekompansasyon | Dekompansasyon | Decompensation |
| Delüzyon (Sanrı) | Sanrı / Delüzyon | Delusion |
| depersonalizasyon | Depersonalizasyon | Depersonalization |
| derealizasyon | Derealizasyon | Derealization |
| Tanı ölçütü | Tanı kriteri | Diagnostic criterion |
| Dinamik (klinik) | Dinamik (klinik) | Clinical dynamics |
| dissosiyasyon | Dissosiyasyon | Dissociation |
| Düşünce bozukluğu (formal) | Formal düşünce bozukluğu | Formal thought disorder |
| Disfori | Disfori | Dysphoria |
| İhtiyatlı prognoz | İhtiyatlı prognoz | Guarded prognosis |
| Ekstrem stres | Ekstrem stres | Extreme stress |
| duygusal değişkenlik | Emosyonel labilite | Emotional lability |
| Empati | Empati | Empathy |
| Epizod (psikiyatrik) | Epizod (psikiyatrik) | Episode (psychiatric) |
| erken müdahale | Erken müdahale | Early intervention |
| Etiyolojik etmen | Etiyolojik faktör | Aetiological factor |
| Eksitasyon (heyecan) | Eksitasyon (ajitasyon) | Excitation / Agitation |
| Fobi | Fobi | Phobia |
| Fonksiyonel bozukluk | Fonksiyonel bozukluk | Functional disorder |
| Halüsinasyon | Halüsinasyon | Hallucination |
| Heyecan (Duygudurum) | Anksiyete | Anxiety |
| Hipertiminin | Hipertimi | Hyperthymia |
| hipomani | Hipomani | Hypomania |
| Dürtü | Dürtü | Impulse |
| Dürtü kontrolü | Dürtü kontrolü | Impulse control |
| Insomnia | İnsomni / uykusuzluk | Insomnia |
| Entegrasyon (psikoterapötik) | Entegrasyon (psikoterapötik) | Integration (psychotherapeutic) |
| Katatoni | Katatoni | Catatonia |
| klinik mülakat | Klinik görüşme | Clinical interview |
| Klinik remisyon | Klinik remisyon | Clinical remission |
| Komorbidite | Komorbidite | Comorbidity |
| Kompulsiyon | Kompulsiyon | Compulsion |
| konversiyon | Konversiyon | Conversion |
| Kriz müdahalesi | Kriz müdahalesi | Crisis intervention |
| mani | Mani | Mania |
| Mentalizasyon | Mentalizasyon | Mentalisation |
| Olumsuz belirtiler | Negatif belirtiler | Negative symptoms |
| Eşlik eden hastalık | Eşlik eden hastalık | Comorbid condition |
| Pozitif belirtiler | Pozitif belirtiler | Positive symptoms |
| nörobiyoloji | Nörobiyoloji | Neurobiology |
| nörotransmitter | Nörotransmitter | Neurotransmitter |
| Obsesyon | Obsesyon | Obsession |
| paranoya | Paranoya | Paranoia |
| patogenez | Patogenez | Pathogenesis |
| Prevalans | Yaygınlık (prevalans) | Prevalence |
| Prodromal dönem | Prodromal dönem | Prodromal period |
| Psikomotor yavaşlama | Psikomotor yavaşlama | Psychomotor retardation |
| Psikomotor heyecanlanma | Psikomotor ajitasyon | Psychomotor agitation |
| psikoz | Psikoz | Psychosis |
| Algı | Algı | Perception |
| İstem dışı hareket | İstemsiz hareket | Involuntary movement |
| Nüks / Geri Dönüş | Nüks / belirtilerin geri dönüşü | Relapse / recurrence |
| remisyon | Remisyon | Remission |
| Rezilyans | Rezilyans / dayanıklılık | Resilience |
| Rituallar (kompulsif) | Ritüeller (kompulsif) | Rituals (compulsive) |
| Sosyal işlevsellik | Sosyal işlevsellik | Social functioning |
| Somatizasyon | Somatizasyon | Somatisation |
| Stresör | Stresör | stresör |
| İntihar (kendine kıyım) | İntihar | Suicide |
| İntihar düşüncesi | İntihar düşünceleri / ideasyon | Suicidal ideation |
| Bilinç bozukluğu | Bilinç bozukluğu | Disturbance of consciousness |
| Terapötik ittifak | Terapötik ittifak | Therapeutic alliance |
| travma | Travma | Trauma |
| Vulnerabilite | Kırılganlık / yatkınlık | Vulnerability |
| Kronik gidişat | Kronik seyir | Chronic course |
| hafıza | Bellek | Memory |
| Eşlik eden tanı | Komorbid tanı | Comorbid diagnosis |