TERMİNOLOJİ LÜĞƏT
Bu səhifədə kitabda istifadə edilən abbreviaturalar, psixiatrik pozuntu adları və klinik terminlər üç dildə — azərbaycanca, rusca və ingiliscə — verilmişdir.
Fəsil Adları
Kitabın 23 fəsli — XBT-11 koduna görə düzülmüşdür.
| Kod | Fəsil adı (cari) |
|---|---|
| 6A00–6A0Z | NEYROİNKİŞAF POZUNTULARI |
| 6A20–6A2Z | ŞİZOFRENİYA SPEKTRİ POZUNTULAR |
| 6A40 | KATATONİYA |
| 6A60–6A7Z | ƏHVAL POZUNTULARI |
| 6B00–6B0Z | TƏŞVİŞ POZUNTULARI |
| 6B20–6B2Z | OBSESSİV-KOMPULSİV POZUNTULAR |
| 6B40–6B4Z | STRESS İLƏ ƏLAQƏLİ POZUNTULAR |
| 6B60–6B6Z | DİSSOSİATİV POZUNTULAR |
| 6B80–6B8Z | QİDA QƏBULU POZUNTULARI |
| 6C00–6C0Z | İFRAZAT POZUNTULARI |
| 6C20 | BƏDƏN DİSTRESS POZUNTUSU |
| 6C40–6C5Z | MADDƏ İSTİFADƏSİ POZUNTULARI |
| 6C70–6C7Z | İMPULS NƏZARƏTİ POZUNTULARI |
| 6C90–6C9Z | POZUCU DAVRANIŞ POZUNTULARI |
| 6D10–6D1Z | ŞƏXSİYYƏT POZUNTULARI |
| 6D30–6D3Z | PARAFİLİK POZUNTULAR |
| 6D50–6D5Z | FAKTİTİOZ POZUNTULAR |
| 6D70–6D8Z | NEYROKOQNİTİV POZUNTULAR (DEMENSİYA) |
| 6E20–6E2Z | PERİNATAL PSİXİ POZUNTULAR |
| 6E40 | PSİXOSOMATİK AMİLLƏR |
| 6E60–6E6Z | İKİNCİLİ PSİXİ SİNDROMLAR |
| 7A00–7A8Z | YUXU POZUNTULARI |
| HA00–HA0Z | CİNSİ SAĞLAMLIQ POZUNTULARI |
Saytda istifadə olunan adlar və terminlər (cari)
Bu siyahı — saytın və kitabın vahid kanonik terminologiyasıdır. Hər hansı sözü bu siyahıda dəyişdirsəniz, dəyişiklik avtomatik olaraq kitabın hər səhifəsinə yayılacaq.
| Cari AZ forma | İzah / qarşılıq | Kod |
|---|---|---|
| SİNİR ANOREKSİYASI | Anorexia Nervosa (6B80) | 6B80 |
| SİNİR BULİMİYASI | Bulimia Nervosa (6B81) | 6B81 |
| TƏKRARLANAN DEPRESSİV POZUNTU | Recurrent Depressive Disorder (6A71) | 6A71 |
| BƏDƏN DİSTRESS POZUNTUSU | Bodily Distress Disorder (6C20) | 6C20 |
| MÜXALİF-İNADKAR POZUNTU | Oppositional Defiant Disorder (6C90) | 6C90 |
| ERKƏN EYAKULYASİYA | Early/Premature Ejaculation (HA03) | HA03 |
| SOSİAL İŞTİRAKIN MƏHDUDLAŞDIRILMASI POZUNTUSU | Disinhibited Social Engagement Disorder (6B45) | 6B45 |
| PATOLOJİ BƏDƏN QOXUSU POZUNTUSU | Olfactory Reference Disorder (6B22) | 6B22 |
| AŞIRI QİDALANMA POZUNTUSU | Binge Eating Disorder (6B82) | 6B82 |
| QAÇINMA/MƏHDUDLAŞDIRICI QİDA QƏBULU POZUNTUSU | Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (6B83) | 6B83 |
| POSTTRAVMATİK STRESS POZUNTUSU | Post-Traumatic Stress Disorder (6B40) | 6B40 |
| KOMPLEKS POSTTRAVMATİK STRESS POZUNTUSU | Complex PTSD (6B41) | 6B41 |
| UZANMIŞ YAS POZUNTUSU | Prolonged Grief Disorder (6B42) | 6B42 |
| UYĞUNLAŞMA POZUNTUSU | Adjustment Disorder (6B43) | 6B43 |
| Klinik təzahürlər | Clinical manifestations | — |
| Vahid diaqnostik meyarlar | Unified diagnostic criteria | — |
| İnstrumental müayinələr | Instrumental examinations | — |
| pasiyent | patient (not 'xəstə') | — |
| psixi pozuntu | psychiatric disorder (not 'ruhi') | — |
| metodları | methods (not 'üsulları') | — |
| Mədəniyyət | Culture (not 'Kültür') | — |
| kultura | Lab culture (not 'kültür') | — |
| ilkin göstəricilər | baseline indicators | — |
| obur yemə | binge eating | — |
| skrininq | screening | — |
| təqib | follow-up | — |
| uyğunluq | compliance | — |
| təcrid | detachment | — |
| Dezinhibisiya | Disinhibition (personality trait) | — |
| inadkar | defiant | — |
| məhdudlaşdırılmamış | disinhibited (adjective) | — |
| meyarlar | criteria (not 'çek-list') | — |
Abbreviaturalar
Sütunlar: Qısaltma · Azərbaycan dilində · Rus dilində · İngilis dilində
| Abbreviatura | Azərbaycanca tam adı | English equivalent |
|---|---|---|
| AACAP | Amerika Uşaq və Yeniyetmə Psixiatriyası Akademiyası | American Academy of Child & Adolescent Psychiatry (AACAP) |
| AAN | Amerika Nevrologiya Akademiyası | |
| AAP | Amerika Pediatriya Akademiyası (American Academy of Pediatrics) | Atypical / Second-Generation Antipsychotics (AAP/SGA) |
| AASM | Amerika Yuxu Təbabəti Akademiyası | |
| ACE | Mənfi Uşaqlıq Təcrübələri | Adverse Childhood Experiences (ACE) |
| ACT | Qəbul və Öhdəlik Terapiyası | Acceptance and Commitment Therapy (ACT) |
| ADHD | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu (DDHP; Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder) | |
| ANO | Nevrotik Anoreksiya | Sinir anoreksiyası (AN) |
| APA | Amerika Psixiatrik Birliyi | American Psychiatric Association (APA) |
| ARFID | Qaçınma/Məhdudlaşdırıcı Qida Qəbulu Pozuntusu | |
| ASP | Autizm Spektri Pozuntusu | Autism Spectrum Disorder (ASD) |
| ASPD | Antisosial Şəxsiyyət Pozuntusu | Antisocial Personality Disorder (ASPD) |
| AİP | Alkoqol İstifadəsi Pozuntusu | Alcohol Use Disorder (AUD) |
| BDD (6B21) | Bədən Dismorfik Pozuntusu (XBT-11: 6B21) | Body Dysmorphic Disorder (WHO — ICD-11: 6B21) |
| BDD (6C20) | Bədən Sıxıntı Pozuntusu (XBT-11: 6C20) | Bodily Distress Disorder (WHO — ICD-11: 6C20) |
| BDP | Bədən Dismorfik Pozuntusu | Body Dysmorphic Disorder (BDD) |
| BKİ | Bədən Kütlə İndeksi | Body Mass Index (BKİ) |
| BNO | Nevrotik Bulimiya | Sinir bulimiyası (BN) |
| BP | Bipolyar Pozuntu (ümumi) | Bipolar Disorder (BD) |
| BPD | Sərhəd Şəxsiyyət Pozuntusu (ingilis ixtisarı) | Borderline Personality Disorder (BPD) |
| BPRS | Qısa Psixiatrik Reytinq Şkalası | Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) |
| BZD | Benzodiazepin | Benzodiazepine (BZD) |
| BİP | Bipolyar I Pozuntu | Bipolar I Disorder (BD-I) |
| BİİP | Bipolyar II Pozuntu | Bipolar II Disorder (BD-II) |
| C-SSRS | Kolumbiya Suisid Şiddəti Reytinq Şkalası | |
| CANMAT | Kanada Əhval və Təşviş Müalicəsi Şəbəkəsi | |
| CAPS | TSSP üçün Klinik İdarəolunan PTSD Şkalası | Clinician-Administered PTSD Scale (CAPS) |
| CAT | Koqnitiv Analitik Terapiya | Cognitive Analytic Therapy (CAT) |
| CD | Davranış Pozuntusu | Conduct Disorder (CD) |
| CDDG | Klinik Təsvirlər və Diaqnostik Tələblər (XBT-10, 1992) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-10, 1992) |
| CGI | Klinik Qlobal Qiymətləndirmə | Clinical Global Impression (CGI) |
| CPAP | Davamlı Müsbət Hava Yolu Təzyiqi | Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) |
| CSBD | Kompulsiv Cinsi Davranış Pozuntusu | Compulsive Sexual Behaviour Disorder (CSBD) |
| DBT | Dialektik Davranış Terapiyası | Dialectical Behaviour Therapy (DBT) |
| DCD | İnkişaf Koordinasiya Pozuntusu | |
| DDHP | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu | Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) |
| DLD | İnkişaf Dil Pozuntusu | |
| DMDD | Disruptiv Əhval Disrequlasiya Pozuntusu (APA, 2013 — DSM-5) | Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) |
| DPDR | Depersonalizasiya-Derealizasiya Pozuntusu | Depersonalization-Derealization Disorder (DPDR) |
| DPT | Dinamik Psixoterapiya | Dynamic Psychotherapy (DPT) |
| DSED | Sosial İştirakın Məhdudlaşdırılması Pozuntusu | |
| DSM-5-TR | Psixi Pozuntuların Diaqnostik və Statistik Təlimatı, 5-ci nəşr, Mətn Yeniləməsi | Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Text Revision (DSM-5-TR) |
| DSP | Dissosiativ Şəxsiyyət Pozuntusu | Dissociative Identity Disorder (DID) |
| DİP | Dissosiativ İdentiklik Pozuntusu | |
| EBM | Sübutlara Əsaslanan Tibb | Evidence-Based Medicine (EBM) |
| EEG | Elektroensefaloqrafiya | Electroencephalography (EEG) |
| EEQ | Elektroensefaloqrafiya | |
| EFT | Emosional Fokuslu Terapiya | Emotion-Focused Therapy (EFT) |
| EKG | Elektrokardioqrafiya | |
| EKT | Elektrokonvulsiv Terapiya | Elektrokonvulsiv terapiya (Electroconvulsive Therapy) (ECT) |
| EMDR | Göz Hərəkəti ilə Həssaslaşdırma və Yenidən İşləmə | Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) |
| EPDS | Edinburq Doğuşdan Sonrakı Depressiya Şkalası | Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS) |
| EPM | Eksperimental-Psixoloji Müayinə | Experimental Psychological Examination (EPM) |
| EPS | Ekstrapiramidal Simptomlar | |
| FBT | Ailə Əsaslı Müalicə | Ailə əsaslı müalicə (Family-Based Treatment) (FBT) |
| FDA | ABŞ Ərzaq və Dərman İdarəsi (Food and Drug Administration) | |
| FDIA | Başqasına Tətbiq Edilmiş Faktitioz Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Another (FDIA) |
| FDIS | Özünə Tətbiq Edilmiş Faktitioz Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Self (FDIS) |
| FII | Uydurulmuş/Törədilmiş Xəstəlik | Fabricated or Induced Illness (FII) |
| GAD | Generalizə olunmuş Təşviş Pozuntusu | |
| GAD-7 | Generalizə Olunmuş Təşviş Şkalası-7 | Generalized Anxiety Disorder Scale-7 (GAD-7) |
| GAP | Generalizə Olunmuş Təşviş Pozuntusu | Generalized Anxiety Disorder (GAD) |
| HAM-D | Hamilton Depressiya Reytinq Şkalası | |
| HAND | HIV ilə Əlaqəli Neyrokoqnitiv Pozuntu | HIV-Associated Neurocognitive Disorder (HAND) |
| HARS | Hamilton Təşviş Reytinq Şkalası | Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS) |
| HBS | Narahat Ayaqlar Sindromu | Restless Legs Syndrome (RLS) |
| HDRS | Hamilton Depressiya Reytinq Şkalası | Hamilton Depression Rating Scale (HDRS/HAM-D) |
| HPA | Hipotalamus-Hipofiz-Böyrəküstü Vəzi Oxu | Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis (HPA) |
| HRT | Vərdiş Əvəzləmə Təlimi (Habit Reversal Training) | |
| IACAPAP | Uşaq və Yeniyetmə Psixiatriyası Beynəlxalq Assosiasiyası | International Assoc. for Child & Adolescent Psychiatry (IACAPAP) |
| IED | İntermittent Eksplosiv Pozuntu | Intermittent Explosive Disorder (IED) |
| IGD | İnternet Oyun Pozuntusu (DSM-5 tədqiqat kateqoriyası) | |
| IPA (psixoanaliz) | Beynəlxalq Psixoanalitik Assosiasiya | International Psychoanalytic Association (IPA) |
| IPA (psixogeriatriya) | Beynəlxalq Psixogeriatrik Assosiasiya | International Psychogeriatric Association (IPA) |
| IPAS | Beynəlxalq Psixoterapiya Assosiasiyası | International Psychotherapy Association (IPAS) |
| IQ | İntellekt Əmsalı | |
| ISBD | Bipolyar Pozuntular üzrə Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for Bipolar Disorders (ISBD) |
| ISSTD | Travma və Dissosiasiya Tədqiqatı üzrə Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for the Study of Trauma and Dissociation (ISSTD) |
| ISTSS | Travmatik Stress Tədqiqatları üçün Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for Traumatic Stress Studies (ISTSS) |
| KDT | Koqnitiv Davranış Terapiyası | Cognitive Behavioural Therapy (CBT) |
| KDT-İ | İnsomnia üçün Koqnitiv Davranış Terapiyası | Cognitive Behavioural Therapy for Insomnia (CBT-I) |
| KPTSP | Kompleks Posttravmatik Stress Pozuntusu | |
| KTSSP | Kompleks Travma Sonrası Stress Pozuntusu | Complex Post-Traumatic Stress Disorder (cPTSD) |
| KTTD | Klinik Təsvirlər və Diaqnostik Tələblər (ÜST, XBT-11, 2024) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-11, WHO, 2024) |
| Li | Litium | Lithium (Li) |
| MADRS | Montqomeri-Asberq Depressiya Reytinq Şkalası | |
| MAOİ | Monoaminooksidaza İnhibitorları | Monoamine Oxidase Inhibitors (MAOI) |
| MBT | Mentalizasiyaya Əsaslanan Terapiya | Mentalization-Based Treatment (MBT) |
| MCI | Yüngül Koqnitiv Pozuntu | Mild Cognitive Impairment (MCI) |
| MDD | Major Depressiv Pozuntu (Major Depressive Disorder) | Major Depressive Disorder (MDD) |
| MDMA | 3,4-metilendioksimetamfetamin (maddə) | 3,4-Methylenedioxymethamphetamine (MDMA) |
| MDQ | Əhval Pozuntusu Sorğusu | Mood Disorder Questionnaire (MDQ) |
| mhGAP | Ruhi Sağlamlıq Boşluğu Fəaliyyət Proqramı (ÜST) | Mental Health Gap Action Programme (mhGAP, WHO) |
| MI | Motivasional Müsahibə | Motivasiya müsahibəsi (Motivational Interviewing) (MI) |
| MINI | Mini Beynəlxalq Nöropsixiatrik Müsahibə | Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI) |
| MMPI | Minnesota Çoxfazalı Şəxsiyyət İnventarı | Multiphasic Personality Inventory Inventory (MMPI) |
| MMSE | Mini Ruhi Vəziyyət Müayinəsi | Mini-Mental State Examination (MMSE) |
| MNN | Beynəlxalq Patentləşdirilməmiş Ad | International Nonproprietary Name (INN/MNN) |
| MoKQ | Monreal Koqnitiv Qiymətləndirməsi | Montreal Cognitive Assessment (MoCA) |
| MRI | Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası | Magnetic Resonance Imaging (MRI) |
| MRT | Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası | |
| MS | Multipl Skleroz | Multiple Sclerosis (MS) |
| MSLT | Çoxlu Yuxu Latensiyası Testi | Multiple Sleep Latency Test (MSLT) |
| MST | Multisistem Terapiyası | Multisystemic Therapy (MST) |
| NICE | Milli Sağlamlıq və Klinik Mükəmməllik İnstitutu (Böyük Britaniya) | National Institute for Health and Care Excellence (NICE, UK) |
| NKP | Neyrokoqnitiv Pozuntu | Neurocognitive Disorder (NCD) |
| NMS | Neyroleptik Maliqn Sindromu | Neuroleptic Malignant Syndrome (NMS) |
| NREM | Sürətli Olmayan Göz Hərəkəti (yuxu fazası) | Non-Rapid Eye Movement (NREM) |
| NİPNİ | Bexterev adına Psixonevroloji Elmi-Tədqiqat İnstitutu | V.M. Bekhterev Psychoneurological Research Institute (NIPNI) |
| OCRD | Obsessiv-Kompulsiv və Əlaqəli Pozuntular | Obsessive-Compulsive and Related Disorders (OCRD) |
| ODD | Oppozisiya-Etiraz Pozuntusu | Oppositional Defiant Disorder (ODD) |
| OKP | Obsessiv-Kompulsiv Pozuntu | Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) |
| OSA | Obstruktiv Yuxu Apnoesi | Obstructive Sleep Apnea (OSA) |
| OİP | Opioid İstifadəsi Pozuntusu | Opioid Use Disorder (OUD) |
| PANSS | Müsbət və Mənfi Simptom Şkalası | Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) |
| PCL-5 | PTSD Yoxlama Siyahısı (APA, 2013 — DSM-5) | PTSD Checklist for APA, 2013 — DSM-5 (PCL-5) |
| PDE5 | Fosfodiesteraz-5 inhibitoru | Phosphodiesterase-5 Inhibitor (PDE5i) |
| PGD | Uzanmış Kədər Pozuntusu | Prolonged Grief Disorder (PGD) |
| PHQ-9 | Pasiyent Sağlamlıq Sorğusu-9 | Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) |
| PMT | Valideyn Davranış Terapiyası | Valideyn idarəetmə təlimi (Parent Management Training) (PMT) |
| PNES | Psixogen Qeyri-Epileptik Tutmalar | Psychogenic Non-Epileptic Seizures (PNES) |
| PSQ | Polisomnoqrafiya | Polysomnography (PSG) |
| PTSP | Posttravmatik Stress Pozuntusu | |
| RAD | Reaktiv Bağlanma Pozuntusu | |
| RBD | REM Yuxu Davranış Pozuntusu | REM Sleep Behaviour Disorder (RBD) |
| REM | Sürətli Göz Hərəkəti (yuxu fazası) | Rapid Eye Movement (REM) |
| RKİ | Randomizə edilmiş Nəzarətli Tədqiqat | |
| SAMHSA | ABŞ Maddə İstifadəsi və Psixi Sağlamlıq Xidmətləri İdarəsi | |
| SCID | DSM üzrə Struktur Klinik Müsahibə | Structured Clinical Interview for DSM (SCID) |
| SCID-5 | DSM-5 üzrə Strukturlaşdırılmış Klinik Müsahibə | |
| SNP | Sosial Təşviş Pozuntusu | Social Anxiety Disorder (SAD) |
| SNRİ | Serotonin-Noradrenalin Geri-Alınma İnhibitorları | Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors (SNRI) |
| SSD | Somatik Simptom Pozuntusu | Somatic Symptom Disorder (SSD) |
| SSRİ | Serotoninin Seçici Geri-Alınma İnhibitorları (ing. ixt.) | SSRI — see SİUSİ |
| SİUSİ | Serotoninin Seçici Geri-Alınma İnhibitorları | Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRI) |
| TBZ | Travmatik Beyin Zədəsi | Traumatic Brain Injury (TBI/TBZ) |
| TF-KDT | Travmaya Yönəldilmiş Koqnitiv Davranış Terapiyası | Trauma-Focused Cognitive Behavioural Therapy (TF-CBT) |
| TFP | Köçürülmə Fokuslu Psixoterapiya | Transference-Focused Psychotherapy (TFP) |
| TMS | Transkranial Maqnit Stimulyasiya | Transkranial maqnit stimulyasiyası (Transcranial Magnetic Stimulation) (TMS) |
| TsAD | Trisiklik Antidepressantlar | Tricyclic Antidepressants (TCA) |
| TSH | Tireotrop Hormon | |
| TSSP | Travma Sonrası Stress Pozuntusu | Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) |
| TYP | Tıxanma ilə Yemə Pozuntusu | Binge Eating Disorder (BED) |
| TİP | Tipik (Birinci Nəsil) Antipsixotiklər | First-Generation Antipsychotics (FGA) |
| VPA | Valproat turşusu | Valproic Acid (VPA) |
| WFSBP | Bioloji Psixiatriya Cəmiyyətlərinin Dünya Federasiyası | World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) |
| WHO | Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (World Health Organization)) | |
| WPA | Dünya Psixiatrik Assosiasiyası | World Psychiatric Association (WPA) |
| WPATH | Transseksual Sağlamlığı üçün Dünya Peşəkarlar Assosiasiyası | World Professional Association for Transgender Health (WPATH) |
| XAP | Xəstəlik Həyəcanı Pozuntusu | Illness Anxiety Disorder (IAD) |
| XBT-10 | Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı, 10-cu nəşr | International Classification of Diseases, 10th Revision (WHO — ICD-10) |
| XBT-11 | Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı, 11-ci nəşr | International Classification of Diseases, 11th Revision (WHO — ICD-11) |
| Y-BOCS | Yel-Braun Obsessiv-Kompulsiv Şkalası | Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) |
| YMRS | Yanq Maniya Reytinq Şkalası | Young Mania Rating Scale (YMRS) |
| ÜST | Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı | Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (World Health Organization) (WHO) |
| İD | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | |
| İPT | Şəxslərarası Terapiya | Interpersonal Therapy (IPT) |
| İİP | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | Intellectual Developmental Disorder (IDD) |
Psixi pozuntular
XBT-11 kodları üzrə bütün pozuntular. Sonuncu sütun — Rəsmi AZ — Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi / AzPA mənbələri ilə müqayisə üçün nəzərdə tutulmuşdur (✓ uyğun, ✗ fərqli, — yoxlanılmayıb).
| Kod | Azərbaycanca (saytda) | English (ICD-11) | Русский (МКБ-11) |
|---|---|---|---|
| 6A00 | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | Disorders of intellectual development | Расстройства интеллектуального развития |
| 6A01 | İnkişaf Nitq və Dil Pozuntuları | Developmental speech or language disorders | Расстройства развития языка или речи |
| 6A02 | Autizm Spektri Pozuntusu (ASP) | Autism spectrum disorder | Расстройство аутистического спектра |
| 6A03 | İnkişaf Öyrənmə Pozuntusu | Developmental learning disorder | Расстройство развития учебных навыков |
| 6A04 | İnkişaf Hərəki Koordinasiya Pozuntusu (DCD) | Developmental motor coordination disorder | Расстройство развития координации движений |
| 6A05 | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu (DDHP) | Attention deficit hyperactivity disorder | Синдром дефицита внимания с гиперактивностью |
| 6A06 | Stereotipik Hərəkət Pozuntusu | Stereotyped movement disorder | Синдром стереотипных движений |
| 6A20 | Şizofreniya | Schizophrenia | Шизофрения |
| 6A21 | Şizoaffektiv Pozuntu | Schizoaffective disorder | Шизоаффективное расстройство |
| 6A22 | Şizotipik Pozuntu | Schizotypal disorder | Шизотипическое расстройство |
| 6A23 | Kəskin və Keçici Psixotik Pozuntu | Acute and transient psychotic disorder | Острое транзиторное психотическое расстройство |
| 6A24 | Sayıqlama Pozuntusu | Delusional disorder | Бредовое расстройство |
| 6A25 | İlkin Psixotik Pozuntuların Simptomatik Təzahürləri | Symptomatic manifestations of primary psychotic disorders | Симптоматические проявления первично психотических расстройств |
| 6A40 | Başqa Bir Psixi Pozuntu ilə Əlaqəli Katatoniya | Catatonia associated with another mental disorder | Кататония, связанная с другим психическим расстройством |
| 6A60 | Bipolyar Pozuntu Tip I | Bipolar type I disorder | Биполярное расстройство I типа |
| 6A61 | Bipolyar Pozuntu Tip II | Bipolar type II disorder | Биполярное расстройство II типа |
| 6A62 | Siklotimik Pozuntu | Cyclothymic disorder | Циклотимическое расстройство |
| 6A70 | Tək Epizodlu Depressiv Pozuntu | Single episode depressive disorder | Единичный эпизод депрессивного расстройства |
| 6A71 | Təkrarlanan Depressiv Pozuntu | Recurrent depressive disorder | Рекуррентное депрессивное расстройство |
| 6A72 | Distimik Pozuntu | Dysthymic disorder | Дистимическое расстройство |
| 6B00 | Generalizə Olunmuş Təşviş Pozuntusu (Gad) | Generalised anxiety disorder | Генерализованное тревожное расстройство |
| 6B01 | Panik Pozuntu | Panic disorder | Паническое расстройство |
| 6B02 | Aqorafobiya | Agoraphobia | Агорафобия |
| 6B03 | Spesifik Fobiya | Specific phobia | Специфическая фобия |
| 6B04 | Sosial Təşviş Pozuntusu | Social anxiety disorder | Социальное тревожное расстройство |
| 6B05 | Ayrılma Təşvişi Pozuntusu | Separation anxiety disorder | Сепарационное тревожное расстройство |
| 6B06 | Selektiv Mutizm | Selective mutism | Селективный мутизм |
| 6B20 | Obsessiv-kompulsiv Pozuntu (OKP) | Obsessive-compulsive disorder | Обсессивно-компульсивное расстройство |
| 6B21 | Bədən Dismorfik Pozuntusu (BDD) | Body dysmorphic disorder | Дисморфическое расстройство |
| 6B22 | Bədənin Qoxusu Pozuntusu | Olfactory reference disorder | Патологическая озабоченность собственным запахом |
| 6B23 | Hipoxondriya | Hypochondriasis | Ипохондрия |
| 6B24 | Yığma Pozuntusu | Hoarding disorder | Патологическое накопительство (Хординг) |
| 6B25 | Bədənə Yönəlmiş Təkrar Davranışlar Pozuntusu | Body-focused repetitive behaviour disorders | Патологические телесно направленные стереотипии |
| 6B40 | Posttravmatik Stress Pozuntusu (PTSP) | Post traumatic stress disorder | Посттравматическое стрессовое расстройство |
| 6B41 | Kompleks Posttravmatik Stress Pozuntusu (KPTSP) | Complex post traumatic stress disorder | Осложненное посттравматическое стрессовое расстройство |
| 6B42 | Uzanmış Yas Pozuntusu | Prolonged grief disorder | Затяжная патологическая реакция горя |
| 6B43 | Uyğunlaşma Pozuntusu | Adjustment disorder | Расстройство адаптации |
| 6B44 | Reaktiv Bağlanma Pozuntusu | Reactive attachment disorder | Реактивное расстройство привязанности |
| 6B45 | Sosial Qatılma Məhdudlaşması Pozuntusu | Disinhibited social engagement disorder | Расстройство социализации по расторможенному типу |
| 6B60 | Dissosiativ Nevroloji Simptom Pozuntusu | Dissociative neurological symptom disorder | Диссоциативное расстройство с неврологическими симптомами |
| 6B61 | Dissosiativ Amneziya | Dissociative amnesia | Диссоциативная амнезия |
| 6B64 | Dissosiativ İdentifikasiya Pozuntusu (DİP) | Dissociative identity disorder | Диссоциативное расстройство идентичности |
| 6B65 | Parsial Dissosiativ İdentifikasiya Pozuntusu | Partial dissociative identity disorder | Частичное диссоциативное расстройство идентичности |
| 6B66 | Depersonalizasiya-derealizasiya Pozuntusu | Depersonalization-derealization disorder | Синдром деперсонализации-дереализации |
| 6B80 | Sinir Anoreksiyası | Anorexia Nervosa | Нервная анорексия |
| 6B81 | Sinir Bulimiyası | Bulimia Nervosa | Нервная булимия |
| 6B82 | Aşırı Qidalanma Pozuntusu | Binge eating disorder | Патологическое переедание |
| 6B83 | Qaçınan-məhdudlaşdırıcı Qida Qəbulu Pozuntusu | Avoidant-restrictive food intake disorder | Патологическое избирательно-ограничительное потребление пищи |
| 6B84 | Pika | Pica | Пика |
| 6B85 | Ruminasiya-requrgitasiya Pozuntusu | Rumination-regurgitation disorder | Патологическое пережевывание и срыгивание |
| 6C00 | Enurez | Enuresis | Энурез |
| 6C01 | Enkoprez | Encopresis | Энкопрез |
| 6C20 | Bədən Distressi Pozuntusu | Bodily distress disorder | Телесный дистресс |
| 6C40 | Alkoqol Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of alcohol | Расстройства вследствие употребления алкоголя |
| 6C41 | Kannabinoidlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of cannabis | Расстройства вследствие употребления каннабиса |
| 6C43 | Opioidlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of opioids | Расстройства вследствие употребления опиоидов |
| 6C44 | Sakitləşdirici, Hipnotik və ya Anksiyolitiklərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of sedatives, hypnotics or anxiolytics | Расстройства вследствие употребления седативных, снотворных или анксиолитических средств |
| 6C45 | Kokain Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of cocaine | Расстройства вследствие употребления кокаина |
| 6C46 | Amfetamin, Metamfetamin və ya Mekatinon da Daxil Olmaqla Stimullaşdırıcı Maddələrin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of stimulants including amphetamines, methamphetamine or methcathinone | Расстройства вследствие употребления стимуляторов, включая амфетамины, метамфетамин или меткатинон |
| 6C49 | Halüsinogenlərin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of hallucinogens | Расстройства вследствие употребления галлюциногенов |
| 6C4A | Nikotin Qəbulundan Qaynaqlanan Pozuntular | Disorders due to use of nicotine | Расстройства вследствие употребления никотина |
| 6C50 | Qumar Oynama Pozuntusu | Gambling disorder | Расстройство вследствие пристрастия к азартным играм (патологический гэмблинг) |
| 6C70 | Piromaniya | Pyromania | Пиромания |
| 6C71 | Kleptomaniya | Kleptomania | Клептомания |
| 6C72 | Kompulsiv Cinsi Davranış Pozuntusu | Compulsive sexual behaviour disorder | Компульсивное расстройство сексуального поведения |
| 6C73 | Epizodik Eksplosiv Pozuntu (IED) | Intermittent explosive disorder | Периодическое эксплозивное расстройство |
| 6C90 | Müxalif-inadkar Pozuntu (ODD) | Oppositional defiant disorder | Оппозиционно-вызывающее расстройство |
| 6C91 | Davranış-Dissosial Pozuntu | Conduct-dissocial disorder | Диссоциальное поведенческое расстройство |
| 6D10 | Şəxsiyyət Pozuntusu | Personality disorder | Расстройство личности |
| 6D11 | Qabarıq Şəxsiyyət Xüsusiyyətləri və ya Reaksiyaları | Prominent personality traits or patterns | Выраженные личностные особенности или особые паттерны поведения |
| 6D30 | Ekshibisionistik Pozuntu | Exhibitionistic disorder | Патологический эксгибиционизм |
| 6D31 | Voyeuristik Pozuntu | Voyeuristic disorder | Патологический вуайеризм |
| 6D32 | Pedofilik Pozuntu | Pedophilic disorder | Педофильное расстройство |
| 6D33 | Məcburi Cinsi Sadizm Pozuntusu | Coercive sexual sadism disorder | Патологический принудительный сексуальный садизм |
| 6D34 | Frotteristik Pozuntu | Frotteuristic disorder | Патологический фроттеризм |
| 6D50 | Özünə Tətbiq Edilən Faktitioz Pozuntu | Factitious disorder imposed on self | Имитированное расстройство применительно к себе |
| 6D51 | Başqasına Tətbiq Edilən Faktitioz Pozuntu | Factitious disorder imposed on another | Имитированное расстройство в отношении другого лица |
| 6D70 | Delirium | Delirium | Делирий |
| 6D71 | Yüngül Neyrokoqnitiv Pozuntu | Mild neurocognitive disorder | Легкое нейрокогнитивное расстройство |
| 6D72 | Amnestik Pozuntu | Amnestic disorder | Амнестическое расстройство |
| 6D80 | Alzheimer Xəstəliyi Nəticəsində Demensiya | Dementia due to Alzheimer disease | Деменция вследствие болезни Альцгеймера |
| 6D81 | Serebrovaskulyar Xəstəlik Nəticəsində Demensiya | Dementia due to cerebrovascular disease | Деменция вследствие цереброваскулярного заболевания |
| 6D82 | Levi Cisimcikləri Xəstəliyi Nəticəsində Demensiya | Dementia due to Lewy body disease | Деменция вследствие болезни с тельцами Леви |
| 6D83 | Frontotemporal Demensiya (FTD) | Frontotemporal dementia | Лобно-височная деменция |
| 6E20 | Hamiləlik, Doğuş və ya Zahılıq Dövrü ilə Əlaqəli Psixi və ya Davranış Pozuntuları, Psixotik Simptomlarsız | Mental or behavioural disorders associated with pregnancy, childbirth or the puerperium, without psychotic symptoms | Психические и поведенческие расстройства, связанные с беременностью, родами или послеродовым периодом, без психотических симптомов |
| 6E21 | Hamiləlik, Doğuş və ya Zahılıq Dövrü ilə Əlaqəli Psixi və ya Davranış Pozuntuları, Psixotik Simptomlarla | Mental or behavioural disorders associated with pregnancy, childbirth or the puerperium, with psychotic symptoms | Психические или поведенческие расстройства связанные с беременностью, родами или послеродовым периодом, с психотическими симптомами |
| 6E40 | Başqa Yerdə Təsnif Edilən Pozuntulara və ya Xəstəliklərə Təsir Edən Psixoloji və ya Davranış Amilləri | Psychological or behavioural factors affecting disorders or diseases classified elsewhere | Психологические и поведенческие факторы, влияющие на развитие расстройств или заболеваний, классифицированных в других разделах |
| 6E61 | İkincili Psixotik Sindrom | Secondary psychotic syndrome | Вторичный психотический синдром |
| 6E62 | İkincili Əhval-ruhiyyə Sindromu | Secondary mood syndrome | Вторичный аффективный синдром |
| 6E63 | İkincili Təşviş Sindromu | ||
| 7A00 | Xroniki İnsomniya | Chronic insomnia | Хроническая инсомния |
| 7A20 | Narkolepsiya | Narcolepsy | Нарколепсия |
| 7A21–7A26 | İdiopatik Hipersomniya | Hypersomnolence disorders | Гиперсомнии |
| 7A41 | Obstruktiv Yuxu Apnoesi | Obstructive sleep apnoea | Обструктивное апноэ во сне |
| 7A60–7A65 | Gecikmiş Tipli Yuxu-oyanıqlıq Fazaların Pozuntusu | Circadian rhythm sleep-wake disorders | Расстройства циркадианного ритма сон-бодрствование |
| 8A05.0 | İlkin Tiklər və ya Tik Pozuntuları | Primary tics or tic disorders | Первичные тики или тикозные расстройства |
| GA34.41 | Premenstrual Disforik Pozuntu (PMDD) | Premenstrual dysphoric disorder | Предменструальное дисфорическое расстройство |
| HA00 | Hipoaktiv Cinsi İstək Disfunksiyası | Hypoactive sexual desire dysfunction | Снижение сексуального желания |
| HA01.1 | Kişi Erektil Disfunksiyası | Male erectile dysfunction | Эректильная дисфункция у мужчин |
| HA02.0 | Anorqazmiya | Anorgasmia | Аноргазмия |
| HA03.0 | Kişilərdə Erkən Eyakulyasiya | Male early ejaculation | Преждевременная эякуляция у мужчин |
| HA20 | Ağrılı Penetrasiya Cinsəl Pozuntusu | Sexual pain-penetration disorder | Сексуальное расстройство болезненной пенетрации |
| HA40 | Cinsi Disfunksiyalarda və Cinsi Ağrı Pozuntularında Etioloji Mülahizələr | Aetiological considerations in sexual dysfunctions and sexual pain disorders | Этиологические соображения по поводу сексуальных дисфункций и сексуальных болевых расстройств. |
Klinik Terminlər — 3 Dildə
Psixiatriyada istifadə edilən əsas klinik terminlər
| Azərbaycan dili | Русский язык | English |
|---|---|---|
| Affekt (Duyğu tonusu) | Аффект | Affect |
| Affektiv pozuntu | Аффективное расстройство | Affective disorder |
| Aqressivlik | Агрессивность | Aggressiveness |
| Akathiziya | Акатизия | Akathisia |
| Ambivalentlik | Амбивалентность | Ambivalence |
| Amneziya | Амнезия | Amnesia |
| Anhedonia | Ангедония | Anhedonia |
| Anksioliz | Анксиолиз | Anxiolysis |
| Antisosial davranış | Антисоциальное поведение | Antisocial behaviour |
| Assosiasiya pozuntusu | Расстройство ассоциаций | Association disturbance |
| Autopsixik dezorientasiya | Аутопсихическая дезориентация | Autopsychic disorientation |
| Bioritm | Биоритм | Biorhythm |
| Davranış terapiyası | Поведенческая терапия | Behaviour therapy |
| Dekompensasiya | Декомпенсация | Decompensation |
| Deluziya (Sayıqlama) | Бред / Делюзия | Delusion |
| Depersonalizasiya | Деперсонализация | Depersonalization |
| Derealizasiya | Дереализация | Derealization |
| Diaqnostik meyar | Диагностический критерий | Diagnostic criterion |
| Dinamika (klinik) | Динамика (клиническая) | Clinical dynamics |
| Dissosiasiya | Диссоциация | Dissociation |
| Düşüncə pozuntusu (formal) | Формальное расстройство мышления | Formal thought disorder |
| Dysforiya | Дисфория | Dysphoria |
| Ehtiyatlı proqnoz | Осторожный прогноз | Guarded prognosis |
| Ekstremal stress | Экстремальный стресс | Extreme stress |
| Emosional labillik | Эмоциональная лабильность | Emotional lability |
| Empati | Эмпатия | Empathy |
| Epizod (psixiatrik) | Эпизод (психиатрический) | Episode (psychiatric) |
| Erkən müdaxilə | Раннее вмешательство | Early intervention |
| Etioloji amil | Этиологический фактор | Aetiological factor |
| Exzitasiya (həyəcan) | Экзитация (возбуждение) | Excitation / Agitation |
| Fobiya | Фобия | Phobia |
| Funksional pozuntu | Функциональное расстройство | Functional disorder |
| Hallüsinasiya | Галлюцинация | Hallucination |
| Həyəcan (Əhval) | Тревога | Anxiety |
| Hipertimiyanın | Гипертимия | Hyperthymia |
| Hipomaniya | Гипомания | Hypomania |
| İmpuls | Импульс | Impulse |
| İmpuls nəzarəti | Контроль импульсов | Impulse control |
| İnsomnia | Инсомния / бессонница | Insomnia |
| İnteqrasiya (psixoterapevtik) | Интеграция (психотерапевтическая) | Integration (psychotherapeutic) |
| Katatoniya | Кататония | Catatonia |
| Klinik müsahibə | Клиническое интервью | Clinical interview |
| Klinik remissiya | Клиническая ремиссия | Clinical remission |
| Komorbidlik | Коморбидность | Comorbidity |
| Kompulsiya | Компульсия | Compulsion |
| Konversiya | Конверсия | Conversion |
| Kriz müdaxiləsi | Кризисное вмешательство | Crisis intervention |
| Maniya | Мания | Mania |
| Mentalizasiya | Ментализация | Mentalisation |
| Mənfi simptomlar | Негативные симптомы | Negative symptoms |
| Müşayiət edən xəstəlik | Сопутствующее заболевание | Comorbid condition |
| Müsbət simptomlar | Позитивные симптомы | Positive symptoms |
| Neyrobiologiya | Нейробиология | Neurobiology |
| Neyrotransmitter | Нейротрансмиттер | Neurotransmitter |
| Obsessiya | Обсессия | Obsession |
| Paranoya | Паранойя | Paranoia |
| Patogenez | Патогенез | Pathogenesis |
| Prevalensiya | Распространённость (превалентность) | Prevalence |
| Prodromal dövr | Продромальный период | Prodromal period |
| Psixomotor ləngimə | Психомоторная заторможенность | Psychomotor retardation |
| Psixomotor həyəcanlanma | Психомоторное возбуждение | Psychomotor agitation |
| Psixoz | Психоз | Psychosis |
| Qavrayış | Восприятие | Perception |
| Qeyri-ixtiyari hərəkət | Непроизвольное движение | Involuntary movement |
| Recidiv / Qayıdış | Рецидив / возврат симптомов | Relapse / recurrence |
| Remissiya | Ремиссия | Remission |
| Rezilyentlik | Резильентность / устойчивость | Resilience |
| Rituallar (kompulsiv) | Ритуалы (компульсивные) | Rituals (compulsive) |
| Sosial funksionallıq | Социальное функционирование | Social functioning |
| Somatizasiya | Соматизация | Somatisation |
| Stressor | Стрессор | Stressor |
| Suisid (özünəqəsd) | Суицид | Suicide |
| Suisidal ideya | Суицидальные мысли / идеация | Suicidal ideation |
| Şüur pozuntusu | Нарушение сознания | Disturbance of consciousness |
| Terapevtik alyans | Терапевтический альянс | Therapeutic alliance |
| Travma | Травма | Trauma |
| Vulnerabillik | Уязвимость / предрасположенность | Vulnerability |
| Xronik gedişat | Хроническое течение | Chronic course |
| Yaddaş | Память | Memory |
| Yanaşı diaqnoz | Коморбидный диагноз | Comorbid diagnosis |