XBT-116A04	İNKİŞAF HƏRƏKİ KOORDİNASİYA POZUNTUSU (DCD) Developmental motor coordination disorder
XBT-10F82	Motor funksiyaların inkişafının spesifik pozuntuları
DSM-5-TRF82	İnkişaf koordinasiya pozuntusu

1. Tərif və nozologiya

İnkişaf hərəki koordinasiya pozuntusu (XBT-11: 6A04 Developmental Motor Coordination Disorder; DSM-5-TR: F82 Developmental Coordination Disorder, DCD) — uşağın xronoloji yaşı, intellektual səviyyəsi və hərəki bacarıqları öyrənmə imkanları nəzərə alındıqda gözlənilməyən, gündəlik motor bacarıqların əldə edilməsində və icrasında davamlı çətinliklərlə təzahür edən neyroinkişaf pozuntusudur.

Köhnə adlandırmalar — «clumsy child syndrome», «developmental dyspraxia», «minimal beyin disfunksiyası» — müasir klinik təcrübədə tərk edilmiş, DCD termini ilə əvəz olunmuşdur (Polatajko H.J., Fox A.M., Missiuna C. Can J Occup Ther 1995, «Leeds Consensus 2006»).

2. Tarixçə

• 1937 — Orton S.T. «developmental clumsiness» konsepsiyası.
• 1960–70-ci illər — «minimal beyin disfunksiyası» (MBD) — geniş və qeyri-dəqiq termin, sonradan tərk edilmişdir.
• DSM-III-R (1987) — «Developmental Coordination Disorder» rəsmi diaqnostik kateqoriya kimi.
• Leeds Konsensus (2006) — beynəlxalq mütəxəssis qrupu «DCD» terminini standartlaşdırdı; «dispraksiya» və «DCD» sinonim kimi qəbul edilməməsi haqqında bəyanat (dispraksiya — daha dar konsepsiya, motor planlaşdırma defisiti).
• EACD (European Academy of Childhood Disability) İnternational Clinical Practice Recommendations — 2012, 2019 yeniləməsi (Blank R., Barnett A.L., Cairney J. et al. Dev Med Child Neurol 2019) — diaqnostika, müayinə və müdaxilə üzrə beynəlxalq standart.
• DSM-5 (2013) və XBT-11 (2019) — DCD ümumi neyroinkişaf pozuntuları kateqoriyasına daxil edilmişdir.

3. Epidemiologiya

• Yayılma: məktəb yaşı uşaqlarda 5–6% (EACD 2019; Lingam R. et al. Pediatrics 2009 İngiltərə ALSPAC tədqiqatı n>6900).
• Cins: oğlanlarda 2–7 dəfə yüksək (qadınlarda diaqnozun az qoyulması hipotezi mövcuddur).
• Persistensiya: 50–70% pasiyentlərdə motor çətinliklər yetkinlikdə də davam edir (Cantell M.H. et al. J Adolesc Res 2003 izləmə; Kirby A. et al. Res Dev Disabil 2010).
• Komorbidlik: DDHP 50%, spesifik öyrənmə pozuntusu 50%, autizm spektri 5–10%, inkişaf dil pozuntusu 20–30%, narahatlıq və depressiya yeniyetməlikdə artmış risk.

4. Etiologiya və patogenez

4.1 Genetik və neyrobioloji amillər

• İrsilik tədqiqatları məhduddur, lakin ailədə DCD tarixçəsi risk amili kimi göstərilir (Gaines R. et al. Phys Occup Ther Pediatr 2008).
• Neyrobioloji — beyincik (serebellum), bazal qanqliyalar, parietal qabıq və premotor sahələrin funksional əlaqəsində qeyri-tipik modellər (Zwicker J.G. et al. Eur J Paediatr Neurol 2012 fMRI icmalı). Daxili modelləşdirmə (internal modeling) defisit hipotezi — motor planlaşdırmadan əvvəlcədən proqnozlaşdırma və müqayisə proseslərinin pozulması (Adams I.L. et al. Dev Med Child Neurol 2014).

4.2 Risk amilləri

• Erkən doğum (<32 həftə) və aşağı doğum çəkisi (<1500 q) — DCD riskini 6–8 dəfə artırır (Edwards J. et al. Dev Med Child Neurol 2011 sistemli icmal).
• Anada hamiləlikdə alkohol istifadəsi (FASD spektrində motor çətinlik komponenti).
• Perinatal hipoksik-işemik hadisələr.
• Ailə tarixçəsində DCD və ya digər neyroinkişaf pozuntuları.

5. Klinik təzahürlər

5.1 Motor bacarıq sahələrinə görə

• Yüksək motor (gross motor): qaçma, atlama, top oyunları, velosiped sürmə, balansda çətinlik; spor fəaliyyətindən qaçınma.
• İncə motor (fine motor): əl yazısı keyfiyyətsiz və ləng, qayçı, ipləri bağlama, düymələmə, çəngəl-bıçaq istifadəsi.
• Motor planlaşdırma və icrası: yeni motor bacarıqların öyrənilməsində ləngləmə; ardıcıllıq və ritm problemi.
• Vizual-motor inteqrasiya: kopyalama, rəsm, hərflərin formalaşdırılmasında çətinlik.

5.2 Gündəlik funksional pozulma

• Özünə qulluq — geyim, qida qəbulu, hijyen.
• Akademik fəaliyyət — əl yazısı tempi, vərəq təşkilatı, sporta iştirak.
• İcma fəaliyyəti — oyun meydançası, idman komandaları, hobbilər.
• Psixososial nəticələr — özünə hörmət azalması, narahatlıq, depressiv əhval, sosial təcrid (Cairney J. et al. Dev Med Child Neurol 2013).

5.3 Trayektoriya

Erkən əlamətlər (1–3 yaş) — motor mərhələlərin gecikməsi (oturma, ayaq üstə durma, ilk addımlar normal vaxtda və ya gec; xüsusi hərəkətlərin keyfiyyəti zəif). Məktəbəqədər və erkən məktəb yaşında çətinliklər aydın görünür; akademik tələblərin artması ilə (yazma, vərəq işi) pozulma daha qabarıq olur. Yetkinlikdə — sürücülük, peşə tələbləri, idman fəaliyyətində davamlı çətinlik (50–70%).

6. Diaqnoz

6.1 Vahid diaqnostik meyarlar (DSM-5-TR · XBT-11 · EACD 2019 konsensus nöqtələri)

A. Motor bacarıqların əldə edilməsi və icrası — xronoloji yaş və motor öyrənmə imkanları nəzərə alındıqda gözlənilən səviyyədən əhəmiyyətli aşağıdır. Çətinliklər ləngləməyə, qeyri-dəqiqliyə, motor bacarıqların yerinə yetirilməsində qeyri-koordinasiyaya səbəb olur.

B. Motor bacarıq defisiti xronoloji yaşa uyğun gündəlik həyat fəaliyyətinə əhəmiyyətli və davamlı şəkildə müdaxilə edir (məs. özünə qulluq, akademik nailiyyət, peşə fəaliyyəti, oyun və idman).

C. Başlanğıc erkən inkişaf dövründə.

D. İstisnalar — intellektual əlillik, görmə pozuntusu və ya başqa neyroloji vəziyyət (məs. serebral parez, əzələ distrofiyası, degenerativ pozuntular) ilə tam izah olunmur.

6.2 Mənbələr arasında fərqlər

• EACD 2019 (Blank et al.): dörd diaqnostik meyar standartlaşdırılmışdır — motor bacarıq testində 5–15-ci persentildən aşağı nəticə (Movement Assessment Battery for Children, MABC-2 və ya bənzər); gündəlik fəaliyyət pozulması; başlanğıc erkən inkişaf dövründə; başqa tibbi vəziyyətlə izah olunmama. Multidisiplinar qiymətləndirmə (pediatr + ergoterapevt və ya fizioterapevt) tövsiyə edilir. Diaqnoz 5 yaşdan tövsiyə edilir (motor bacarıqlar stabilləşdikdən sonra); 5 yaşa qədər «Müvəqqəti DCD» və ya «motor inkişaf gecikməsi» termini istifadə oluna bilər.
• DSM-5-TR: EACD ilə paralel meyarlar; «dispraksiya» termini istifadə edilmir.
• XBT-11: motor inkişaf pozuntusu; alt-spesifikasiyalar yoxdur.

6.3 Diaqnostika alqoritmi

1. Valideyn və müəllim müsahibəsi — inkişaf tarixçəsi, motor mərhələləri, gündəlik fəaliyyət problemləri.
2. Standartlaşdırılmış motor testi — MABC-2 (Movement Assessment Battery for Children-2, 3–16 yaş) və ya BOT-2 (Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency).
3. Funksional gündəlik fəaliyyət qiymətləndirməsi — DCDQ (Developmental Coordination Disorder Questionnaire, valideyn forması), VABS adaptiv komponenti.
4. Görmə testi — sensor pozuntu istisnası.
5. Neyroloji müayinə — serebral parez, ataksiya, neyromüskül xəstəlik istisna.
6. Komorbidlik skrininq — DDHP (Conners), spesifik öyrənmə pozuntusu, autizm, dil pozuntusu.
7. İntellektual qiymətləndirmə — yalnız ümumi inkişaf gecikməsi və ya intellektual əlillik şübhəsi varsa.

6.4 Differensial diaqnostika

7. Müayinə və qiymətləndirmə

7.1 Standartlaşdırılmış motor testlər

• MABC-2 (Movement Assessment Battery for Children-2, 3–16 yaş) — qızıl standart; əl bacarığı, top bacarıqları, balans alt-testlər.
• BOT-2 (Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency, 4–21 yaş) — geniş motor profili.
• DCDQ (Developmental Coordination Disorder Questionnaire, 5–15 yaş, valideyn forması) — funksional skrininq.
• PDMS-2 (Peabody Developmental Motor Scales, <6 yaş).
• BHK (Concise Assessment Method for Children's Handwriting) — əl yazısı keyfiyyəti.

7.2 Laborator müayinələr

Rutin göstəriş yoxdur. Spesifik klinik şübhə əsasında:

• CK (kreatin kinaza) — əzələ distrofiyası şübhəsi.
• Tireoid funksiyası — bəzi hipotireoid hallarda motor ləngləmə.
• Genetik tədqiqat — sindromal əlamətlər varsa.

7.3 İnstrumental müayinələr

• Beyin MRT — yalnız fokus neyroloji əlamətlər, ataksiya, sabit defisitlər olduqda (serebellar/serebral patologiya istisnası).
• EMG/sinir keçirici tədqiqat — neyromüskül xəstəlik şübhəsi.
• Görmə testi — bütün hallarda ilkin göstəricilər.

8. Müalicə

8.1 Ümumi prinsiplər (EACD 2019 konsensusu)

1. DCD farmakoloji yolla müalicə edilmir. Müdaxilə — ergoterapiya / fizioterapiya əsaslıdır.
2. Erkən identifikasiya və müdaxilə — funksional nəticələri yaxşılaşdırır.
3. Top-down (tapşırıq-yönəlmiş) yanaşma birinci sıra — bottom-up sensorimotor yanaşmalardan üstün effekt göstərir (Smits-Engelsman B.C. et al. Dev Med Child Neurol 2013 meta-analiz).
4. CO-OP (Cognitive Orientation to daily Occupational Performance) və NTT (Neuromotor Task Training) — EACD 2019-da birinci sıra tövsiyə edilən sübutlu yanaşmalar.
5. Funksional məqsədlər — pasiyentin və ailənin seçdiyi gündəlik fəaliyyət hədəfləri (məsələn, velosiped sürmə, geyim, əl yazısı).
6. Ailə və məktəb iştirakı — müdaxilə evdə və məktəbdə müşayiət olunmalıdır.
7. İntensivlik: həftədə 1–2 seans, 8–10 həftə adətən başlanğıc kurs; effekt qiymətləndirmə əsasında uzadılır.
8. Komorbidlik müalicəsi — DDHP (stimulyantlar), öyrənmə pozuntusu (Structured Literacy), narahatlıq və depressiya (KDT).
9. Akademik akkomodasiya — əl yazısı tempi azaltma, klaviatura istifadəsi, voice-to-text, əlavə vaxt; idman dərslərində fərdiləşdirilmiş yanaşma.

8.2 Müalicə metodikaları

1. Gündəlik Fəaliyyətə Koqnitiv Yönləndirmə (CO-OP — Cognitive Orientation to daily Occupational Performance) — Polatayko (Polatajko H.), Mandiç (Mandich A.) — Top-down koqnitiv-əsaslı yanaşma — uşaq özünün motor problem həllində aktiv iştirakçı olur. «Goal-Plan-Do-Check» strategiyası ilə pasiyent öz hədəfini seçir, planlaşdırır, icra edir və qiymətləndirir. 10–14 seans, fərdi. Sübut: Smits-Engelsman B.C. et al. Dev Med Child Neurol 2013 meta-analiz — top-down yanaşmalar bottom-up-dan üstün; Thornton A. et al. Phys Occup Ther Pediatr 2016 sistemli icmal. EACD 2019 — birinci sıra tövsiyə.
2. Neyromotor Tapşırıq Təlimi (NTT — Neuromotor Task Training) — Şumeyker (Schoemaker M.M.), Smits-Engelsman (Smits-Engelsman B.C.) — Tapşırıq-yönəlmiş motor öyrənmə yanaşması — spesifik motor bacarıqların təkrarlanan, strukturlaşdırılmış məşqi; vizual-motor inteqrasiya, balans, top bacarıqları. Sübut: Niemeijer A.S. et al. Phys Ther 2007. EACD 2019 — sübutlu.
3. MABC-2 (Movement Assessment Battery for Children-2) — Qızıl standart motor qiymətləndirmə; 3–16 yaş. Əl bacarığı (3 alt-test), top bacarıqları (2), balans (3) — yaş əsaslı norma cədvəlləri.
4. DCDQ (Developmental Coordination Disorder Questionnaire) — 15 sual, valideyn doldurulan funksional skrininq vasitəsi (Wilson B.N. et al. Phys Occup Ther Pediatr 2009 yenilənmə).
5. BOT-2 (Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency-2) — 4–21 yaş, geniş motor profil; klinik və araşdırma kontekstində istifadə.
6. «Partnering for Change» proqramı (CanChild) — Məktəb-əsaslı müdaxilə modeli — ergoterapevt müəllimlərlə birgə işləyir, sinif kontekstində uyğunlaşdırmalar həyata keçirir. Sübut: Missiuna C. et al. Int J Environ Res Public Health 2017.
7. Klaviatura təlimi və səs-mətn (voice-to-text) texnologiyası — Akademik akkomodasiya — əl yazısı çətinliyini kompensasiya edən köməkçi texnologiya.

8.3 Mənbələr arasında fərqlər

• EACD 2019 (Blank et al. Dev Med Child Neurol 2019): CO-OP və NTT açıq tövsiyə; sensor inteqrasiya terapiyası (Ayres SI) və bütöv hərəkat təqlid metodları üçün sübut zəif/inkonsistent.
• CanChild (McMaster University): «Partnering for Change» — məktəb-əsaslı təlim modeli; müdaxilə təhsil sistemində birləşdirilir.
• NICE: ayrıca DCD üzrə klinik göstəriş yoxdur; ümumi neyroinkişaf və SEND çərçivəsi daxilində.

9. Proqnoz

Yaxşı proqnoz amilləri

• Erkən identifikasiya və müdaxilə.
• CO-OP və ya NTT əsaslı sübutlu müdaxilə.
• Komorbid DDHP, öyrənmə pozuntusu, narahatlığın idarə edilməsi.
• Ailə və məktəb dəstəyi.
• Normal intellektual səviyyə.

Pis proqnoz amilləri

• Çoxsaylı komorbid pozuntular (DDHP + LD + DCD birgə).
• Sosial təcrid və idman fəaliyyətindən tam qaçınma.
• İkincili narahatlıq, depressiya, sosial fobiya.
• Geç identifikasiya.
• Müdaxilə qeyri-sübutlu metodlarla (Ayres SI tək başına, Dore proqramı, Brain Gym).

İzləmə hədəfləri

• Motor funksional məqsədlərin yenidən qiymətləndirilməsi (3–6 aylıq).
• Akademik nailiyyət və əl yazısı tempi monitorinqi.
• Sosial-emosional sağlamlıq — özünə hörmət, narahatlıq, depressiya skrininq (yeniyetməlikdə xüsusilə vacib).
• Komorbidlik aktiv müalicəsi.
• Yetkinlikdə peşə uyğunlaşması — motor tələbli iş yerlərindən qaçınma və ya akkomodasiya planlaşdırması.
• Fiziki aktivlik və spor — sosial uyğunlaşma və ürək-damar sağlamlığı üçün; idman növü pasiyentin maraqlarına uyğunlaşdırılır (üzgüçülük, yoga kimi koordinasiya tələbi az olanlar).

10. Mif və yanlış inanclar

10.1 Etiologiya mifləri

Mif 1: «Uşaq sadəcə tənbəldir / çox az çalışır»

Niyə yayılıb: motor çətinliyin xarakter problemi kimi yanlış izahı; akademik müəssisələrdə motor pozuntularına məhdud bilik.

Klinik və bioloji məntiq: DCD — neyroinkişaf pozuntusudur. Beyincik, bazal qanqliyalar, parietal qabıq funksional əlaqəsində qeyri-tipik modellər (Zwicker 2012 fMRI icmalı); «daxili modelləşdirmə» defisit hipotezi — pasiyent motor planlaşdırma və icrası üçün daha çox koqnitiv resurs sərf edir, yorulma və qaçınma davranışına gətirir.

Sübut: EACD 2019 (Blank et al.) — DCD neyrobioloji əsaslı pozuntudur; «motivasiya problemi» yanlış izahıdır.

Real klinik addım: ailəyə və müəllimə bioloji əsasları izah et; ergoterapiya/fizioterapiya əsaslı CO-OP və ya NTT.

Mif 2: «Uşaq yaşa görə keçəcək, „böyüyəcək“»

Sübut: Cantell M.H. et al. J Adolesc Res 2003, Kirby A. et al. Res Dev Disabil 2010 uzunmüddətli izləmə tədqiqatları — DCD-li uşaqların 50–70%-i yetkinlikdə də motor çətinliklər saxlayır; akademik və peşə nəticələri, sosial uyğunlaşma pisdir. Müdaxilə pəncərəsi məhdud deyil — istənilən yaşda effekt müşahidə oluna bilər, lakin erkən müdaxilə sosial-emosional nəticələri əhəmiyyətli yaxşılaşdırır.

Mif 3: «Valideyn səbirsizliyi və ya yanlış tərbiyə motor çətinliyə səbəb olur»

Sübut: EACD, AAP — DCD genetik və neyrobioloji əsaslıdır; valideyn təcrübəsi etiologiya deyil. Erkən doğum, perinatal hipoksiya, ailə tarixçəsi əsas risk amilləridir.

10.2 Zərərli və ya elmi cəhətdən əsassız üsullar

Mif 4: «Sensory Integration Therapy (Ayres SI) DCD-ni sağaldır»

Niyə yayılıb: Jean Ayres 1972 sensor inteqrasiya nəzəriyyəsini irəli sürmüş; ergoterapiya praktikasında geniş yayılmışdır.

Sübut: EACD 2019 (Blank et al.) — Ayres SI yanaşmasının DCD-də funksional motor performansa təsiri **kafi sübut göstərmir**; Smits-Engelsman 2013 meta-analiz — bottom-up sensor yanaşmalar top-down tapşırıq-yönəlmiş yanaşmalardan əhəmiyyətli zəifdir. AAP 2012 Sensory Integration Statement — terapevtik istifadə «araşdırma davam edən» kimi təsnif edilir, birinci sıra tövsiyə edilmir.

Real klinik addım: top-down yanaşmalar (CO-OP, NTT) birinci sıra.

Mif 5: «Dore proqramı (cerebellar exercise therapy) DCD-ni sağaldır»

Sübut: Bishop D.V. Dyslexia 2007 sistemli tənqid — Reynolds-Nicolson orijinal tədqiqatlarının metodoloji məhdudiyyətləri; təkrar tədqiqatlarda effekt təsdiqlənməyib. EACD tövsiyə etmir.

Mif 6: «Brain Gym / Educational Kinesiology»

Sübut: Hyatt K.J. Remedial Spec Educ 2007 — iddiaları neyrobiologiyaya uyğunlaşmır; motor və akademik nəticələrə təsiri sübut edilməyib.

Mif 7: «Vizual terapiya (göz məşqləri) DCD-də motor koordinasiyasını yaxşılaşdırır»

Sübut: AAP, AAO, AAPOS 2009 Ortaq Bəyanatı — göz hərəkəti terapiyasının motor koordinasiyasına və ya öyrənmə pozuntularına təsiri sübut edilməyib.

10.3 Səmərəsiz və ya əsas müdaxiləni təxirə salan üsullar

Mif 8: «EEG Neyrofidbek DCD-də motor funksiyanı yaxşılaşdırır»

Sübut: spesifik DCD üçün neyrofidbek sübut bazası məhduddur. EACD tövsiyə etmir; CO-OP və NTT-yə üstünlük verilir.

Mif 9: «Xüsusi pəhriz (omega-3 əlavələri) DCD-ni yaxşılaşdırır»

Sübut: Richardson A.J. et al. Pediatrics 2012 (Oxford-Durham tədqiqatı) — omega-3 əlavələri DCD-də motor funksiyanı yaxşılaşdırdığını iddia etmişdir, lakin sistemli icmallar (Cooper R.E. et al. J Psychopharmacol 2015) — kafi sübut əldə edilməmişdir. EACD tövsiyə etmir.

Mif 10: «Hiperbarik oksigen, kök hüceyrə inyeksiyaları, kraniosakral terapiya»

Sübut: heç birinin DCD üçün effekt sübutu yoxdur; risk profili əhəmiyyətlidir.

Mif 11: «Çoxlu spor məşqi (intensiv idman) DCD-ni keçirər»

Sübut: ümumi fiziki aktivlik faydalıdır, lakin DCD-də motor öyrənmə defisiti spesifik strukturlaşdırılmış müdaxilə tələb edir. «Sadəcə daha çox məşq» rejimi pasiyentdə uğursuzluq və ürək sıxıntısı yaradır. CO-OP və NTT kimi strukturlaşdırılmış yanaşmalar əhəmiyyətli üstündür.

11. Mənbələr

1. WHO. ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics. 6A04 Developmental motor coordination disorder. 2024.
2. American Psychiatric Association. DSM-5-TR. Washington DC: APA Publishing; 2022.
3. Blank R., Barnett A.L., Cairney J., Green D., Kirby A., Polatajko H. et al. International clinical practice recommendations on the definition, diagnosis, assessment, intervention, and psychosocial aspects of developmental coordination disorder. Dev Med Child Neurol 2019;61(3):242–285.
4. Lingam R., Hunt L., Golding J., Jongmans M., Emond A. Prevalence of developmental coordination disorder using the DSM-IV at 7 years of age: A UK population-based study. Pediatrics 2009;123(4):e693–e700.
5. Cantell M.H., Smyth M.M., Ahonen T.P. Two distinct pathways for developmental coordination disorder: Persistence and resolution. Hum Mov Sci 2003;22(4–5):413–431.
6. Kirby A., Edwards L., Sugden D., Rosenblum S. The development and standardization of the Adult Developmental Co-ordination Disorders/Dyspraxia Checklist (ADC). Res Dev Disabil 2010;31(1):131–139.
7. Zwicker J.G., Missiuna C., Harris S.R., Boyd L.A. Developmental coordination disorder: A review and update. Eur J Paediatr Neurol 2012;16(6):573–581.
8. Adams I.L.J., Lust J.M., Wilson P.H., Steenbergen B. Compromised motor control in children with DCD: A deficit in the internal model? Dev Med Child Neurol 2014;56(11):1043–1055.
9. Smits-Engelsman B.C., Blank R., van der Kaay A.C. et al. Efficacy of interventions to improve motor performance in children with DCD: A combined systematic review and meta-analysis. Dev Med Child Neurol 2013;55(3):229–237.
10. Cairney J., Veldhuizen S., Szatmari P. Motor coordination and emotional-behavioral problems in children. Curr Opin Psychiatry 2010;23(4):324–329.
11. Polatajko H.J., Mandich A.D., Miller L.T., Macnab J.J. Cognitive Orientation to Daily Occupational Performance (CO-OP): Part II — The evidence. Phys Occup Ther Pediatr 2001;20(2–3):83–106.
12. Niemeijer A.S., Smits-Engelsman B.C., Schoemaker M.M. Neuromotor task training for children with developmental coordination disorder: A controlled trial. Dev Med Child Neurol 2007;49(6):406–411.
13. Missiuna C., Pollock N., Levac D.E. et al. Partnering for Change: An innovative school-based occupational therapy service delivery model for children with developmental coordination disorder. Can J Occup Ther 2012;79(1):41–50.
14. Bishop D.V.M. Curing dyslexia and attention-deficit hyperactivity disorder by training motor co-ordination: Miracle or myth? Dyslexia 2007;13(1):4–7.
15. Cooper R.E., Tye C., Kuntsi J., Vassos E., Asherson P. Omega-3 polyunsaturated fatty acid supplementation and cognition: A systematic review and meta-analysis. J Psychopharmacol 2015;29(7):753–763.
16. Edwards J., Berube M., Erlandson K. et al. Developmental coordination disorder in school-aged children born very preterm and/or at very low birth weight: A systematic review. J Dev Behav Pediatr 2011;32(9):678–687.