TERMİNOLOJİ LÜĞƏT
Bu səhifədə kitabda istifadə edilən abbreviaturalar, psixiatrik pozuntu adları və klinik terminlər üç dildə — azərbaycanca, rusca və ingiliscə — verilmişdir.
Fəsil Adları
Kitabın 23 fəsli — XBT-11 koduna görə düzülmüş. Hər sətrin yanında Düzəlt düyməsinə basaraq düzgün adı təklif edə bilərsiniz.
| Kod | Fəsil adı (cari) | Düzəlt |
|---|---|---|
| 6A00–6A0Z | NEYROİNKİŞAF POZUNTULARI | |
| 6A20–6A2Z | ŞİZOFRENİYA SPEKTRİ POZUNTULAR | |
| 6A40 | KATATONİYA | |
| 6A60–6A7Z | ƏHVAL POZUNTULARI | |
| 6B00–6B0Z | NARAHATLIQ POZUNTULARI | |
| 6B20–6B2Z | OBSESSİV-KOMPULSİV POZUNTULAR | |
| 6B40–6B4Z | STRESS İLƏ ƏLAQƏLİ POZUNTULAR | |
| 6B60–6B6Z | DİSSOSİATİV POZUNTULAR | |
| 6B80–6B8Z | QİDA QƏBULU POZUNTULARI | |
| 6C00–6C0Z | İFRAZAT POZUNTULARI | |
| 6C20 | BƏDƏN DİSSTRES POZUNTUSU | |
| 6C40–6C5Z | MADDƏ İSTİFADƏSİ POZUNTULARI | |
| 6C70–6C7Z | İMPULS NƏZARƏTİ POZUNTULARI | |
| 6C90–6C9Z | POZUCU DAVRANIŞ POZUNTULARI | |
| 6D10–6D1Z | ŞƏXSİYYƏT POZUNTULARI | |
| 6D30–6D3Z | PARAFİLİK POZUNTULAR | |
| 6D50–6D5Z | FAKTİTİOZ POZUNTULAR | |
| 6D70–6D8Z | NEYROKOQNİTİV POZUNTULAR (DEMENSİYA) | |
| 6E20–6E2Z | PERİNATAL PSİXİ POZUNTULAR | |
| 6E40 | PSİXOSOMATİK AMİLLƏR | |
| 6E60–6E6Z | İKİNCİLİ PSİXİ SİNDROMLAR | |
| 7A00–7A8Z | YUXU POZUNTULARI | |
| HA00–HA0Z | CİNSİ SAĞLAMLIQ POZUNTULARI |
Saytda istifadə olunan adlar və terminlər (cari)
Bu siyahı — saytın və kitabın ərəfəyə qoyulmuş kanonik terminologiyasıdır. Hər hansı sözü bu siyahıda dəyişdirsəniz, dəyişiklik avtomatik olaraq kitabın hər səhifəsinə yayılacaq.
| Cari AZ forma | İzah / qarşılıq | Kod | Düzəlt |
|---|---|---|---|
| SİNİR ANOREKSİYASI | Anorexia Nervosa (6B80) | 6B80 | |
| SİNİR BULİMİYASI | Bulimia Nervosa (6B81) | 6B81 | |
| TƏKRARLANAN DEPRESİV POZUNTU | Recurrent Depressive Disorder (6A71) | 6A71 | |
| BƏDƏN DİSSTRES POZUNTUSU | Bodily Distress Disorder (6C20) | 6C20 | |
| MÜXALİF-İNADKAR POZUNTU | Oppositional Defiant Disorder (6C91) | 6C91 | |
| ERKƏN EYAKULYASİYA | Early/Premature Ejaculation (HA01) | HA01 | |
| SOSİAL İŞTİRAKIN MƏHDUDLAŞDIRILMASI POZUNTUSU | Disinhibited Social Engagement Disorder (6B45) | 6B45 | |
| PATOLOJİ BƏDƏN QOXUSU POZUNTUSU | Olfactory Reference Disorder (6B22) | 6B22 | |
| KEÇİRTMƏ İLƏ YEMƏ POZUNTUSU | Binge Eating Disorder (6B82) | 6B82 | |
| QAÇINMA/MƏHDUDLAŞDIRICI QİDA QƏBULU POZUNTUSU | Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (6B85) | 6B85 | |
| POSTTRAVMATİK STRES POZUNTUSU | Post-Traumatic Stress Disorder (6B40) | 6B40 | |
| KOMPLEKS POSTTRAVMATİK STRES POZUNTUSU | Complex PTSD (6B41) | 6B41 | |
| UZANMIŞ YAS POZUNTUSU | Prolonged Grief Disorder (6B42) | 6B42 | |
| ADAPTASİYA POZUNTUSU | Adjustment Disorder (6B43) | 6B43 | |
| Klinik təzahürlər | Clinical manifestations | — | |
| Vahid diaqnostik meyarlar | Unified diagnostic criteria | — | |
| İnstrumental müayinələr | Instrumental examinations | — | |
| pasiyent | patient (not 'xəstə') | — | |
| psixi pozuntu | psychiatric disorder (not 'ruhi') | — | |
| metodları | methods (not 'üsulları') | — | |
| Mədəniyyət | Culture (not 'Kültür') | — | |
| kultura | Lab culture (not 'kültür') | — | |
| ilkin göstəricilər | baseline indicators | — | |
| obur yemə | binge eating | — | |
| skrinninq | screening | — | |
| təqib | follow-up | — | |
| uyğunluq | compliance | — | |
| təcrid | detachment | — | |
| Dezinhibisiya | Disinhibition (personality trait) | — | |
| inadkar | defiant | — | |
| məhdudlaşdırılmamış | disinhibited (adjective) | — | |
| meyarlar | criteria (not 'çek-list') | — |
Abbreviaturalar
Əlifba sırası ilə. Sütunlar: abbreviatura · azərbaycanca · rusca · ingiliscə.
| Abbreviatura | Azərbaycanca tam adı | English equivalent | Düzəlt |
|---|---|---|---|
| AAP | Atipik (İkinci Nəsil) Antipsixotiklər | Atypical / Second-Generation Antipsychotics (AAP/SGA) | |
| AACAP | Amerika Uşaq və Yeniyetmə Psixiatriyası Akademiyası | American Academy of Child & Adolescent Psychiatry (AACAP) | |
| ACE | Mənfi Uşaqlıq Təcrübələri | Adverse Childhood Experiences (ACE) | |
| ACT | Qəbul və Öhdəlik Terapiyası | Acceptance and Commitment Therapy (ACT) | |
| AİP | Alkoqol İstifadəsi Pozuntusu | Alcohol Use Disorder (AUD) | |
| ANO | Nevrotik Anoreksiya | Sinir anoreksiyası (AN) | |
| APA | Amerika Psixiatrik Birliyi | American Psychiatric Association (APA) | |
| ARFİD | Qaçınmalı/Məhdudlaşdırıcı Qida Qəbulu Pozuntusu | Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID) | |
| ASP | Autizm Spektri Pozuntusu | Autism Spectrum Disorder (ASD) | |
| ASPD | Antisosial Şəxsiyyət Pozuntusu | Antisocial Personality Disorder (ASPD) | |
| BDD (6B21) | Bədən Dismorfik Pozuntusu (WHO, 2019, qüvvəyə minmə 2022 — XBT-11: 6B21) | Body Dysmorphic Disorder (WHO — ICD-11: 6B21) | |
| BDD (6C20) | Bədən Sıxıntı Pozuntusu (WHO, 2019, qüvvəyə minmə 2022 — XBT-11: 6C20) | Bodily Distress Disorder (WHO — ICD-11: 6C20) | |
| BDP | Bədən Dismorfik Pozuntusu | Body Dysmorphic Disorder (BDD) | |
| BİİP | Bipolyar II Pozuntu | Bipolar II Disorder (BD-II) | |
| BİP | Bipolyar I Pozuntu | Bipolar I Disorder (BD-I) | |
| BKİ | Bədən Kütlə İndeksi | Body Mass Index (BMI) | |
| BNO | Nevrotik Bulimiya | Sinir bulimiyası (BN) | |
| BP | Bipolyar Pozuntu (ümumi) | Bipolar Disorder (BD) | |
| BPD | Sərhəd Şəxsiyyət Pozuntusu (ingilis ixtisarı) | Borderline Personality Disorder (BPD) | |
| BPRS | Qısa Psixiatrik Reytinq Şkalası | Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) | |
| BZD | Benzodiazepin | Benzodiazepine (BZD) | |
| CAPS | TSSP üçün Klinik İdarəolunan PTSD Şkalası | Clinician-Administered PTSD Scale (CAPS) | |
| CAT | Koqnitiv Analitik Terapiya | Cognitive Analytic Therapy (CAT) | |
| CDDG | Klinik Təsvirlər və Diaqnostik Tələblər (WHO, 1990 — XBT-10, 1992) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-10, 1992) | |
| CD | Davranış Pozuntusu | Conduct Disorder (CD) | |
| CGI | Klinik Qlobal Qiymətləndirmə | Clinical Global Impression (CGI) | |
| CPAP | Davamlı Müsbət Hava Yolu Təzyiqi | Continuous Positive Airway Pressure (CPAP) | |
| CSBD | Kompulsiv Cinsi Davranış Pozuntusu | Compulsive Sexual Behaviour Disorder (CSBD) | |
| DBT | Dialektik Davranış Terapiyası | Dialectical Behaviour Therapy (DBT) | |
| DDHP | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu | Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) | |
| DMDD | Disruptiv Əhval Disrequlasiya Pozuntusu (APA, 2013 — DSM-5) | Disruptive Mood Dysregulation Disorder (DMDD) | |
| DPT | Dinamik Psixoterapiya | Dynamic Psychotherapy (DPT) | |
| DPDR | Depersonalizasiya-Derealizasiya Pozuntusu | Depersonalization-Derealization Disorder (DPDR) | |
| DSM-5-TR | Psixi Pozuntuların Diaqnostik və Statistik Təlimatı, 5-ci nəşr, Mətn Yeniləməsi | Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th Edition, Text Revision (DSM-5-TR) | |
| DSP | Dissosiativ Şəxsiyyət Pozuntusu | Dissociative Identity Disorder (DID) | |
| EBM | Sübutlara Əsaslanan Tibb | Evidence-Based Medicine (EBM) | |
| EEG | Elektroensefaloqrafiya | Electroencephalography (EEG) | |
| EFT | Emosional Fokuslu Terapiya | Emotion-Focused Therapy (EFT) | |
| EKT | Elektrokonvulsiv Terapiya | Electroconvulsive Therapy (ECT) | |
| EMDR | Göz Hərəkəti ilə Həssaslaşdırma və Yenidən İşləmə | Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) | |
| EPDS | Edinburq Doğuşdan Sonrakı Depressiya Şkalası | Edinburgh Postnatal Depression Scale (EPDS) | |
| EPM | Eksperimental-Psixoloji Müayinə | Experimental Psychological Examination (EPM) | |
| FBT | Ailə Əsaslı Müalicə | Family-Based Treatment (FBT) | |
| FDIA | Başqasına Tətbiq Edilmiş Süni Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Another (FDIA) | |
| FDIS | Özünə Tətbiq Edilmiş Süni Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Self (FDIS) | |
| FII | Uydurulmuş/Törədilmiş Xəstəlik | Fabricated or Induced Illness (FII) | |
| GAD-7 | Generalizə Olunmuş Təşviş Şkalası-7 | Generalized Anxiety Disorder Scale-7 (GAD-7) | |
| GAP | Generalizə Olunmuş Təşviş Pozuntusu | Generalized Anxiety Disorder (GAD) | |
| HAND | HIV ilə Əlaqəli Neyrokoqnitiv Pozuntu | HIV-Associated Neurocognitive Disorder (HAND) | |
| HARS | Hamilton Narahatlıq Reytinq Şkalası | Hamilton Anxiety Rating Scale (HARS) | |
| HBS | Huzursuz Bacaq Sindromu | Restless Legs Syndrome (RLS) | |
| HDRS | Hamilton Depressiya Reytinq Şkalası | Hamilton Depression Rating Scale (HDRS/HAM-D) | |
| HPA | Hipotalamus-Hipofiz-Böyrəküstü Vəzi Oxu | Hypothalamic-Pituitary-Adrenal Axis (HPA) | |
| IACAPAP | Uşaq və Yeniyetmə Psixiatriyası Beynəlxalq Assosiasiyası | International Assoc. for Child & Adolescent Psychiatry (IACAPAP) | |
| IED | İntermittent Eksplosiv Pozuntu | Intermittent Explosive Disorder (IED) | |
| IPA | Beynəlxalq Psixoanalitik Assosiasiya | International Psychoanalytic Association (IPA) | |
| IPA | Beynəlxalq Psixogeriatrik Assosiasiya | International Psychogeriatric Association (IPA) | |
| IPAS | Beynəlxalq Psixoterapiya Assosiasiyası | International Psychotherapy Association (IPAS) | |
| ISBD | Bipolyar Pozuntular üzrə Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for Bipolar Disorders (ISBD) | |
| ISSTD | Travma və Dissosiasiya Tədqiqatı üzrə Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for the Study of Trauma and Dissociation (ISSTD) | |
| ISTSS | Travmatik Stress Tədqiqatları üçün Beynəlxalq Cəmiyyət | International Society for Traumatic Stress Studies (ISTSS) | |
| İİP | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | Intellectual Developmental Disorder (IDD) | |
| İPT | Şəxslərarası Terapiya | Interpersonal Therapy (IPT) | |
| KDT | Koqnitiv Davranış Terapiyası | Cognitive Behavioural Therapy (CBT) | |
| KDT-İ | İnsomnia üçün Koqnitiv Davranış Terapiyası | Cognitive Behavioural Therapy for Insomnia (CBT-I) | |
| KTSSP | Kompleks Travma Sonrası Stress Pozuntusu | Complex Post-Traumatic Stress Disorder (cPTSD) | |
| KTTD | Klinik Təsvirlər və Diaqnostik Tələblər (ÜST, WHO, 2019, qüvvəyə minmə 2022 — XBT-11, 2024) | Clinical Descriptions and Diagnostic Guidelines (WHO — ICD-11, WHO, 2024) | |
| Li | Litium | Lithium (Li) | |
| MAOİ | Monoaminooksidaza İnhibitorları | Monoamine Oxidase Inhibitors (MAOI) | |
| MBT | Mentalizasiyaya Əsaslanan Terapiya | Mentalization-Based Treatment (MBT) | |
| MCI | Yüngül Koqnitiv Pozuntu | Mild Cognitive Impairment (MCI) | |
| MDP | Major Depressiv Pozuntu | Major Depressive Disorder (MDD) | |
| MDMA | 3,4-metilendioksimetamfetamin (maddə) | 3,4-Methylenedioxymethamphetamine (MDMA) | |
| MDQ | Əhval Pozuntusu Sorğusu | Mood Disorder Questionnaire (MDQ) | |
| mhGAP | Ruhi Sağlamlıq Boşluğu Fəaliyyət Proqramı (ÜST) | Mental Health Gap Action Programme (mhGAP, WHO) | |
| MI | Motivasional Müsahibə | Motivational Interviewing (MI) | |
| MINI | Mini Beynəlxalq Nöropsixiatrik Müsahibə | Mini International Neuropsychiatric Interview (MINI) | |
| MMPI | Minnesota Çoxfazalı Şəxsiyyət İnventarı | Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI) | |
| MMSE | Mini Ruhi Vəziyyət Müayinəsi | Mini-Mental State Examination (MMSE) | |
| MNN | Beynəlxalq Patentləşdirilməmiş Ad | International Nonproprietary Name (INN/MNN) | |
| MoKQ | Monreal Koqnitiv Qiymətləndirməsi | Montreal Cognitive Assessment (MoCA) | |
| MRI | Maqnit Rezonans Tomoqrafiyası | Magnetic Resonance Imaging (MRI) | |
| MS | Multipl Skleroz | Multiple Sclerosis (MS) | |
| MST | Multisistem Terapiyası | Multisystemic Therapy (MST) | |
| MSLT | Çoxlu Yuxu Latensiyası Testi | Multiple Sleep Latency Test (MSLT) | |
| NİPNİ | Bexterev adına Psixonevroloji Elmi-Tədqiqat İnstitutu | V.M. Bekhterev Psychoneurological Research Institute (NIPNI) | |
| NICE | Milli Sağlamlıq və Klinik Mükəmməllik İnstitutu (Böyük Britaniya) | National Institute for Health and Care Excellence (NICE, UK) | |
| NKP | Neyrokoqnitiv Pozuntu | Neurocognitive Disorder (NCD) | |
| NMS | Neyroleptik Maliqn Sindromu | Neuroleptic Malignant Syndrome (NMS) | |
| NREM | Sürətli Olmayan Göz Hərəkəti (yuxu fazası) | Non-Rapid Eye Movement (NREM) | |
| OCRD | Obsessiv-Kompulsiv və Əlaqəli Pozuntular | Obsessive-Compulsive and Related Disorders (OCRD) | |
| ODD | Oppozisiya-Etiraz Pozuntusu | Oppositional Defiant Disorder (ODD) | |
| OİP | Opioid İstifadəsi Pozuntusu | Opioid Use Disorder (OUD) | |
| OKP | Obsessiv-Kompulsiv Pozuntu | Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) | |
| OSA | Obstruktiv Yuxu Apnoesi | Obstructive Sleep Apnea (OSA) | |
| PANSS | Müsbət və Mənfi Simptom Şkalası | Positive and Negative Syndrome Scale (PANSS) | |
| PCL-5 | PTSD Yoxlama Siyahısı (APA, 2013 — DSM-5) | PTSD Checklist for APA, 2013 — DSM-5 (PCL-5) | |
| PDE5 | Fosfodiesteraz-5 inhibitoru | Phosphodiesterase-5 Inhibitor (PDE5i) | |
| PGD | Uzanmış Kədər Pozuntusu | Prolonged Grief Disorder (PGD) | |
| PHQ-9 | Pasiyent Sağlamlıq Sorğusu-9 | Patient Health Questionnaire-9 (PHQ-9) | |
| PMT | Valideyn Davranış Terapiyası | Parent Management Training (PMT) | |
| PNES | Psixogen Qeyri-Epileptik Tutmalar | Psychogenic Non-Epileptic Seizures (PNES) | |
| PSQ | Polisomnoqrafiya | Polysomnography (PSG) | |
| RBD | REM Yuxu Davranış Pozuntusu | REM Sleep Behaviour Disorder (RBD) | |
| REM | Sürətli Göz Hərəkəti (yuxu fazası) | Rapid Eye Movement (REM) | |
| SCID | DSM üzrə Struktur Klinik Müsahibə | Structured Clinical Interview for DSM (SCID) | |
| SİUSİ | Serotoninin Seçici Geri-Alınma İnhibitorları | Selective Serotonin Reuptake Inhibitors (SSRI) | |
| SNP | Sosial Narahatlıq Pozuntusu | Social Anxiety Disorder (SAD) | |
| SNRİ | Serotonin-Noradrenalin Geri-Alınma İnhibitorları | Serotonin-Norepinephrine Reuptake Inhibitors (SNRI) | |
| SSD | Somatik Simptom Pozuntusu | Somatic Symptom Disorder (SSD) | |
| SSRİ | Serotoninin Seçici Geri-Alınma İnhibitorları (ing. ixt.) | SSRI — see SİUSİ | |
| TBZ | Travmatik Beyin Zədəsi | Traumatic Brain Injury (TBI/TBZ) | |
| TF-KDT | Travmaya Yönəldilmiş Koqnitiv Davranış Terapiyası | Trauma-Focused Cognitive Behavioural Therapy (TF-CBT) | |
| TFP | Köçürülmə Fokuslu Psixoterapiya | Transference-Focused Psychotherapy (TFP) | |
| TİP | Tipik (Birinci Nəsil) Antipsixotiklər | First-Generation Antipsychotics (FGA) | |
| TMS | Transkranial Maqnit Stimulyasiya | Transcranial Magnetic Stimulation (TMS) | |
| TSSP | Travma Sonrası Stress Pozuntusu | Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) | |
| TsAD | Trisiklik Antidepressantlar | Tricyclic Antidepressants (TCA) | |
| TYP | Tıxanma ilə Yemə Pozuntusu | Binge Eating Disorder (BED) | |
| ÜST | Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı | World Health Organization (WHO) | |
| VPA | Valproat turşusu | Valproic Acid (VPA) | |
| WFSBP | Bioloji Psixiatriya Cəmiyyətlərinin Dünya Federasiyası | World Federation of Societies of Biological Psychiatry (WFSBP) | |
| WPA | Dünya Psixiatrik Assosiasiyası | World Psychiatric Association (WPA) | |
| WPATH | Transseksual Sağlamlığı üçün Dünya Peşəkarlar Assosiasiyası | World Professional Association for Transgender Health (WPATH) | |
| XAP | Xəstəlik Həyəcanı Pozuntusu | Illness Anxiety Disorder (IAD) | |
| WHO, 1990 — XBT-10 | Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı, 10-cu nəşr | International Classification of Diseases, 10th Revision (WHO — ICD-10) | |
| WHO, 2019, qüvvəyə minmə 2022 — XBT-11 | Xəstəliklərin Beynəlxalq Təsnifatı, 11-ci nəşr | International Classification of Diseases, 11th Revision (WHO — ICD-11) | |
| Y-BOCS | Yel-Braun Obsessiv-Kompulsiv Şkalası | Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS) | |
| YMRS | Yanq Maniya Reytinq Şkalası | Young Mania Rating Scale (YMRS) |
Psixiatrik Pozuntular — 3 Dildə
WHO, 2019, qüvvəyə minmə 2022 — XBT-11 kodları üzrə bütün pozuntular. Sonuncu sütun — Rəsmi AZ — Azərbaycan Səhiyyə Nazirliyi / AzPA mənbələri ilə müqayisə üçün nəzərdə tutulmuşdur (✓ uyğun, ✗ fərqli, — yoxlanılmayıb).
| Kod | Azərbaycanca (saytda) | English (ICD-11) | Русский (МКБ-11) | Düzəlt |
|---|---|---|---|---|
| 6A00 | İntellektual İnkişaf Pozuntusu | Intellectual Developmental Disorder (IDD) | Расстройство интеллектуального развития | |
| 6A01 | İnkişaf Nitq və Dil Pozuntuları | Developmental Speech or Language Disorder | Расстройство развития речи или языка | |
| 6A02 | Autizm Spektri Pozuntusu (ASP) | Autism Spectrum Disorder (ASD) | Расстройство аутистического спектра (РАС) | |
| 6A03 | İnkişaf Öyrənmə Pozuntusu | Developmental Learning Disorder | Расстройство развития обучения | |
| 6A04 | İnkişaf Hərəki Koordinasiya Pozuntusu | Developmental Motor Coordination Disorder (DCD) | Расстройство двигательной координации | |
| 6A05 | Diqqət Defisiti və Hiperaktivlik Pozuntusu (DDHP) | Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder (ADHD) | Синдром дефицита внимания и гиперактивности (СДВГ) | |
| 6A06 | Stereotipik Hərəkət Pozuntusu | Stereotyped Movement Disorder | Стереотипное двигательное расстройство | |
| 6A07 | Tikli Pozuntular və Tourette Sindromu | Tourette Syndrome and Other Tic Disorders | Синдром Туретта и тикозные расстройства | |
| 6A20 | Şizofreniya | Schizophrenia | Шизофрения | |
| 6A21 | Şizoaffektiv Pozuntu | Schizoaffective Disorder | Шизоаффективное расстройство | |
| 6A22 | Şizotipik Pozuntu | Schizotypal Disorder | Шизотипическое расстройство | |
| 6A24 | Sayıqlama Pozuntusu | Delusional Disorder | Бредовое расстройство | |
| 6A23 | Kəskin və Keçici Psixotik Pozuntu | Acute and Transient Psychotic Disorder | Острое и транзиторное психотическое расстройство | |
| 6A25 | İlkin Psixotik Pozuntuların Simptom Domenləri | Symptom Domains of Primary Psychotic Disorders | Симптоматические домены первичных психотических расстройств | |
| 6A40 | Katatoniya | Catatonia | Кататония | |
| 6A60 | Depressiv Pozuntular (ümumi) | Depressive Disorders | Депрессивные расстройства | |
| 6A62 | Distimik Pozuntu | Dysthymic Disorder (Persistent Depressive Disorder) | Дистимическое расстройство | |
| 6A70 | Bipolyar I Pozuntu | Bipolar I Disorder | Биполярное расстройство I типа | |
| 6A71 | Bipolyar II Pozuntu | Bipolar II Disorder | Биполярное расстройство II типа | |
| 6A72 | Siklotimik Pozuntu | Cyclothymic Disorder | Циклотимическое расстройство | |
| 6A73 | Qarışıq Depressiv və Təşviş Pozuntusu | Mixed Depressive and Anxiety Disorder | Смешанное депрессивно-тревожное расстройство | |
| 6B00 | Generalizə Olunmuş Təşviş Pozuntusu | Generalized Anxiety Disorder (GAD) | Генерализованное тревожное расстройство (ГТР) | |
| 6B01 | Sosial Təşviş Pozuntusu (Sosial Fobiya) | Social Anxiety Disorder (Social Phobia) | Социальное тревожное расстройство (социальная фобия) | |
| 6B02 | Aqorafobiya | Agoraphobia | Агорафобия | |
| 6B03 | Panik Pozuntu | Panic Disorder | Паническое расстройство | |
| 6B04 | Spesifik Fobiya | Specific Phobia | Специфическая фобия | |
| 6B05 | Ayrılma Təşviş Pozuntusu | Separation Anxiety Disorder | Расстройство тревоги разлучения | |
| 6B06 | Selektiv Mutizm | Selective Mutism | Избирательный мутизм | |
| 6B20 | Obsessiv-Kompulsiv Pozuntu (OKP) | Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) | Обсессивно-компульсивное расстройство (ОКР) | |
| 6B21 | Bədən Dismorfik Pozuntusu | Body Dysmorphic Disorder (BDD) | Дисморфическое расстройство тела / дисморфофобия | |
| 6B22 | Olfaktiv Referans Pozuntusu | Olfactory Reference Disorder | Обонятельное референтное расстройство | |
| 6B23 | Hipoxondriya (Xəstəlik Həyəcanı) | Hypochondriasis / Health Anxiety Disorder | Ипохондрия / тревога о здоровье | |
| 6B24 | Yığma Pozuntusu | Hoarding Disorder | Расстройство накопительства | |
| 6B25 | Bədənə Yönəlik Repetitiv Davranış Pozuntuları | Body-Focused Repetitive Behaviour Disorders (BFRBDs) | Повторяющееся поведение, направленное на тело | |
| 6B40 | Posttravmatik Stress Pozuntusu (PTSP) | Post-Traumatic Stress Disorder (PTSD) | Посттравматическое стрессовое расстройство (ПТСР) | |
| 6B41 | Kompleks Posttravmatik Stress Pozuntusu (KPTSP) | Complex PTSD (cPTSD) | Комплексное ПТСР (К-ПТСР) | |
| 6B42 | Uzanmış Kədər Pozuntusu | Prolonged Grief Disorder (PGD) | Пролонгированное расстройство горя | |
| 6B43 | Uyğunlaşma Pozuntusu | Adjustment Disorder | Расстройство адаптации | |
| 6B4Z | Digər Stress Əlaqəli Pozuntular | Other Stress-Related Disorders | Другие расстройства, связанные со стрессом | |
| 6B60 | Dissosiativ Nevroloji Simptom Pozuntusu | Dissociative Neurological Symptom Disorder | Диссоциативное расстройство неврологических симптомов | |
| 6B61 | Dissosiativ Amneziya | Dissociative Amnesia | Диссоциативная амнезия | |
| 6B62 | Dissosiativ Fuqa | Dissociative Fugue | Диссоциативная фуга | |
| 6B63 | Trans Pozuntusu | Trance Disorder | Трансовое расстройство | |
| 6B64 | Depersonalizasiya-Derealizasiya Pozuntusu | Depersonalization-Derealization Disorder | Расстройство деперсонализации/дереализации | |
| 6B65 | Dissosiativ Şəxsiyyət Pozuntusu | Dissociative Identity Disorder (DID) | Диссоциативное расстройство идентичности (ДРИ) | |
| 6B66 | Qismən Dissosiativ Şəxsiyyət Pozuntusu | Partial Dissociative Identity Disorder | Частичное диссоциативное расстройство идентичности | |
| 6B80 | Nevrotik Anoreksiya | Sinir anoreksiyası | Нервная анорексия | |
| 6B81 | Nevrotik Bulimiya | Sinir bulimiyası | Нервная булимия | |
| 6B82 | Dövrü Yeyinmə Pozuntusu (BED) | Binge Eating Disorder (BED) | Расстройство переедания (приступообразное переедание) | |
| 6B83 | Qaçınma/Məhdudlaşdırıcı Qida Qəbulu Pozuntusu (ARFİD) | Avoidant/Restrictive Food Intake Disorder (ARFID) | Расстройство избегающего/ограниченного употребления пищи | |
| 6B84 | Pika | Pica | Пика | |
| 6B85 | Ruminasiya Pozuntusu | Rumination Disorder | Расстройство руминации | |
| 6C00 | Enurez | Enuresis | Энурез | |
| 6C01 | Enkoprez | Encopresis | Энкопрез | |
| 6C20 | Bədən Disstres Pozuntusu | Bodily Distress Disorder | Расстройство телесного дистресса | |
| 6C21 | Bədən Bütövlüyünü Qavrama Pozuntusu | Body Integrity Dysphoria | Дисфория целостности тела (апотемнофилия) | |
| 6C40 | Alkohol İstifadəsi və Asılılıq Pozuntusu | Alcohol Dependence / Alcohol Use Disorder | Расстройство употребления алкоголя / алкогольная зависимость | |
| 6C43 | Kannabis İstifadəsi və Asılılıq Pozuntusu | Cannabis Dependence / Cannabis Use Disorder | Расстройство употребления каннабиса | |
| 6C44 | Stimulyant İstifadəsi Pozuntusu | Stimulant Use Disorder | Расстройство употребления стимуляторов | |
| 6C45 | Opioid İstifadəsi və Asılılıq Pozuntusu | Opioid Dependence / Opioid Use Disorder | Расстройство употребления опиоидов / опиоидная зависимость | |
| 6C4A | Sedativ, Hipnotik və Anksiolotik İstifadə Pozuntusu | Sedative, Hypnotic or Anxiolytic Use Disorder | Расстройство употребления седативных/снотворных/анксиолитиков | |
| 6C48 | Nikotin Asılılığı | Nicotine Dependence | Никотиновая зависимость | |
| 6C50 | Qumar və Video-Oyun Asılılıq Pozuntusu | Gaming Disorder / Gambling Disorder | Расстройство игровой деятельности (азартные игры / видеоигры) | |
| 6C70 | Epizodik Eksplosiv Pozuntu | Intermittent Explosive Disorder (IED) | Интермиттирующее эксплозивное расстройство | |
| 6C71 | Kleptomoniya | Kleptomania | Клептомания | |
| 6C72 | Piromoniya | Pyromania | Пиромания | |
| 6C73 | Kompulsiv Cinsi Davranış Pozuntusu | Compulsive Sexual Behaviour Disorder (CSBD) | Компульсивное сексуальное расстройство поведения | |
| 6C90 | Davranış-Dissosial Pozuntu | Conduct-Dissocial Disorder | Расстройство поведения (диссоциальное) | |
| 6C91 | Oppozisiya-Etiraz Pozuntusu (OEP) | Oppositional Defiant Disorder (ODD) | Оппозиционно-вызывающее расстройство (ОВР) | |
| 6D10 | Şəxsiyyət Pozuntusu — Ümumi Meyarlar | Personality Disorder (General Criteria) | Расстройство личности (общие критерии) | |
| 6D10.0 | Şəxsiyyət Pozuntusunun Şiddət Dərəcəsi | Severity of Personality Disorder | Степень тяжести расстройства личности | |
| 6D10.1 | Şəxsiyyət Xüsusiyyət Domenləri (AMPD) | Personality Trait Domain Specifiers | Домены черт личности (AMPD) | |
| 6D11 | Sərhəd Nümuməsi (Borderline pattern) | Borderline Pattern Qualifier | Пограничный паттерн (ПРЛ) | |
| 6D10.2 | Antisosial/Dissosial Nümuməsi | Antisocial/Dissocial Pattern Qualifier | Антисоциальный/диссоциальный паттерн | |
| 6D31–33 | Ekshibisionizm, Vuayerizm, Frottürizm | Exhibitionistic, Voyeuristic, Frotteuristic Disorder | Эксгибиционизм, вуайеризм, фроттюризм | |
| 6D36 | Pedofilik Pozuntu | Paedophilic Disorder | Педофилическое расстройство | |
| 6D3Z | Digər Parafilik Pozuntular | Other Paraphilic Disorders | Другие парафилические расстройства | |
| 6D50 | Özünə Uyğulanmış Süni Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Self (FDIS) | Искусственное расстройство, обращённое на себя | |
| 6D51 | Başqasına Uyğulanmış Süni Pozuntu | Factitious Disorder Imposed on Another (FDIA) | Искусственное расстройство, обращённое на другого | |
| 6D70 | Demensiya — Ümumi Prinsiplər | Dementia / Major Neurocognitive Disorder (General) | Деменция / большое нейрокогнитивное расстройство (общее) | |
| 6D70 | Alzheimer Xəstəliyindən Demensiya | Dementia Due to Alzheimer Disease | Деменция при болезни Альцгеймера | |
| 6D7Z | Digər Demensiya Formaları | Other Forms of Dementia | Другие формы деменции | |
| 6D71 | Yüngül Neyrokoqnitiv Pozuntu | Mild Neurocognitive Disorder | Лёгкое нейрокогнитивное расстройство | |
| 6D75 | Deliriyum | Delirium | Делирий | |
| 6E20 | Hamiləlik Dövründə Psixi Pozuntular | Mental Disorders During Pregnancy | Психические расстройства во время беременности | |
| 6E20.0 | Erkən Doğuşdan Sonrakı Emosional Reaksiya (Baby blues) | Early Postpartum Emotional Response (Baby Blues) | Ранняя послеродовая эмоциональная реакция (беби-блюз) | |
| 6E20 | Doğuşdan Sonrakı Depressiya (PPD) | Postpartum Depression (PPD) | Послеродовая депрессия (ПРД) | |
| 6E21 | Doğuşdan Sonrakı Psixoz (PPP) | Postpartum Psychosis (PPP) | Послеродовой психоз (ПРП) | |
| 6E20 | Doğuşdan Sonrakı Təşviş, OKP, PTSP | Postpartum Anxiety, OCD, PTSD | Послеродовые тревожность, ОКР, ПТСР |
Klinik Terminlər — 3 Dildə
Psixiatriyada istifadə olunan əsas klinik terminlər.
| Azərbaycan dili | Русский язык | English | Düzəlt |
|---|---|---|---|
| Affekt (Duyğu tonusu) | Аффект | Affect | |
| Affektiv pozuntu | Аффективное расстройство | Affective disorder | |
| Aqressivlik | Агрессивность | Aggressiveness | |
| Akathiziya | Акатизия | Akathisia | |
| Ambivalentlik | Амбивалентность | Ambivalence | |
| Amneziya | Амнезия | Amnesia | |
| Anhedonia | Ангедония | Anhedonia | |
| Anksioliz | Анксиолиз | Anxiolysis | |
| Antisosial davranış | Антисоциальное поведение | Antisocial behaviour | |
| Assosiasiya pozuntusu | Расстройство ассоциаций | Association disturbance | |
| Autopsixik dezorientasiya | Аутопсихическая дезориентация | Autopsychic disorientation | |
| Bioritm | Биоритм | Biorhythm | |
| Davranış terapiyası | Поведенческая терапия | Behaviour therapy | |
| Dekompensasiya | Декомпенсация | Decompensation | |
| Deluziya (Sayıqlama) | Бред / Делюзия | Delusion | |
| Depersonalizasiya | Деперсонализация | Depersonalization | |
| Derealizasiya | Дереализация | Derealization | |
| Diaqnostik meyar | Диагностический критерий | Diagnostic criterion | |
| Dinamika (klinik) | Динамика (клиническая) | Clinical dynamics | |
| Dissosiasiya | Диссоциация | Dissociation | |
| Düşüncə pozuntusu (formal) | Формальное расстройство мышления | Formal thought disorder | |
| Dysforiya | Дисфория | Dysphoria | |
| Ehtiyatlı proqnoz | Осторожный прогноз | Guarded prognosis | |
| Ekstremal stress | Экстремальный стресс | Extreme stress | |
| Emosional labillik | Эмоциональная лабильность | Emotional lability | |
| Empati | Эмпатия | Empathy | |
| Epizod (psixiatrik) | Эпизод (психиатрический) | Episode (psychiatric) | |
| Erkən müdaxilə | Раннее вмешательство | Early intervention | |
| Etioloji amil | Этиологический фактор | Aetiological factor | |
| Exzitasiya (həyəcan) | Экзитация (возбуждение) | Excitation / Agitation | |
| Fobiya | Фобия | Phobia | |
| Funksional pozuntu | Функциональное расстройство | Functional disorder | |
| Hallusinasiya | Галлюцинация | Hallucination | |
| Həyəcan (Əhval) | Тревога | Anxiety | |
| Hipertimiyanın | Гипертимия | Hyperthymia | |
| Hipomaniya | Гипомания | Hypomania | |
| İmpuls | Импульс | Impulse | |
| İmpuls nəzarəti | Контроль импульсов | Impulse control | |
| İnsomnia | Инсомния / бессонница | Insomnia | |
| İnteqrasiya (psixoterapevtik) | Интеграция (психотерапевтическая) | Integration (psychotherapeutic) | |
| Katatoniya | Кататония | Catatonia | |
| Klinik müsahibə | Клиническое интервью | Clinical interview | |
| Klinik remissiya | Клиническая ремиссия | Clinical remission | |
| Komorbidlik | Коморбидность | Comorbidity | |
| Kompulsiya | Компульсия | Compulsion | |
| Konversiya | Конверсия | Conversion | |
| Kriz müdaxiləsi | Кризисное вмешательство | Crisis intervention | |
| Maniya | Мания | Mania | |
| Mentalizasiya | Ментализация | Mentalisation | |
| Mənfi simptomlar | Негативные симптомы | Negative symptoms | |
| Müşayiət edən xəstəlik | Сопутствующее заболевание | Comorbid condition | |
| Müsbət simptomlar | Позитивные симптомы | Positive symptoms | |
| Neyrobiologiya | Нейробиология | Neurobiology | |
| Neyrotransmitter | Нейротрансмиттер | Neurotransmitter | |
| Obsessiya | Обсессия | Obsession | |
| Paranoya | Паранойя | Paranoia | |
| Patogenez | Патогенез | Pathogenesis | |
| Prevalensiya | Распространённость (превалентность) | Prevalence | |
| Prodromal dövr | Продромальный период | Prodromal period | |
| Psixomotor ləngimə | Психомоторная заторможенность | Psychomotor retardation | |
| Psixomotor həyəcanlanma | Психомоторное возбуждение | Psychomotor agitation | |
| Psixoz | Психоз | Psychosis | |
| Qavrayış | Восприятие | Perception | |
| Qeyri-ixtiyari hərəkət | Непроизвольное движение | Involuntary movement | |
| Recidiv / Qayıdış | Рецидив / возврат симптомов | Relapse / recurrence | |
| Remissiya | Ремиссия | Remission | |
| Rezilyentlik | Резильентность / устойчивость | Resilience | |
| Rituallar (kompulsiv) | Ритуалы (компульсивные) | Rituals (compulsive) | |
| Sosial funksionallıq | Социальное функционирование | Social functioning | |
| Somatizasiya | Соматизация | Somatisation | |
| Stresor | Стрессор | Stressor | |
| Suisid (özünəqəsd) | Суицид | Suicide | |
| Suisidal ideya | Суицидальные мысли / идеация | Suicidal ideation | |
| Şüur pozuntusu | Нарушение сознания | Disturbance of consciousness | |
| Terapevtik alyans | Терапевтический альянс | Therapeutic alliance | |
| Travma | Травма | Trauma | |
| Vulnerabillik | Уязвимость / предрасположенность | Vulnerability | |
| Xronik gedişat | Хроническое течение | Chronic course | |
| Yaddaş | Память | Memory | |
| Yanaşı diaqnoz | Коморбидный диагноз | Comorbid diagnosis |