Məktub 31 — 16 yanvar 1885, Vyana

Vyana, cümə, 16 yanvar 1885

Mənim şirin xəzinəm

Ayın on yeddisi münasibətilə gözəl, ürəkdən salam; yeri gəlmişkən, bilirsənmi ki, mənim kursum da ayın on yeddisində başlamışdı? İndi dərhal xəbərimi verim ki, sən dərhal sevinə biləsən. Zər atıldı. Bu gün pırtlaşıq saqqalımı kəsdirdim və Notnagelin yanına getdim, ona belə bir kart göndərdim: «cənab saray müşavirinin onu mühüm şəxsi məsələ ilə bağlı dinləmək istəyib-istəmədiyini və nə vaxt dinləyəcəyini soruşmağa icazə istəyir». Eyni izdiham, ətrafımdakı adamların eyni qorxulu pıçıltısı: görəsən, mən də həkiməmmi və deməli, bu qədər çoxdan gözləyən onlardan əvvəl içəri buraxılacağammı. Ən yaxşı başa düşdüyüm, yas tutan bir xanımın qardaşı ilə söhbəti oldu. Qadın fərasəti dərhal məndə nəsə şübhəli bir şey diaqnoz etdi, cənab qardaş isə üstün təbəssümlə mənim də o zərərli təbəqəyə aid ola biləcəyim ehtimalını rədd etdi. Nəhayət, məyusluq gəldi, çünki hamıdan əvvəl içəri keçib o adamın qarşısına çıxan mən oldum — o adam ki, çox dəfə mənim üçün həlledici olmuşdu — və onun arxasında yenə də düşüncəli, ciddi, ölü xanımın obrazı. Mən qısa soruşdum: xahişimi indimi deyim, yoxsa sonra? O dedi ki, qısadırsa, indi; yoxsa başqa vaxt danışsaq yaxşıdır. Mən qısa olacağıma söz verdim. «Bir dəfə bildirmisiniz ki, mənə yardım etmək istəyirsiniz və mən buna inanıram, çünki siz bunu demişsiniz. Deməli, indi bunun fürsətidir. Mən sizdən soruşuram: indiki işlərim əsasında dosentura tələb edim, yoxsa daha bir neçəsini gözləməliyəm?» – «Nələr yazmısınız, əziz doktor, Koka haqqında –» (Deməli, Koka yenə də ilk növbədə mənim adıma bağlıdır). Mən sözünü kəsərək topladığım əsərlərin paketini çıxardım: həm Martadan əvvəlki dövrdən, həm sonrakı dövrdən olanları. O, yalnız nömrələri saydı. «Sayına görə səkkiz və ya doqquzdur» dedi, «aman Allah, arxayınca təqdim edin. Axı dosenturaya nə cür adamlar buraxılmır! Bu, heç bir çətinlik yaratmayacaq.» – «Amma mənim hələ bir neçə işim var, onlardan ikisi çox yaxın zamanda çıxacaq.» – «Onlar sizə lazım deyil, bu, çoxdur.» – «Və hələlik onların arasında sinir patologiyasına aid az şey var.» – «Bunun eybi yoxdur, axı anatomiya və fiziologiya ilə məşğul olmamış sinir patologiyasını kim başa düşə bilər? Siz axı sinir patologiyası üzrə dosentura istəyirsiniz? – Referent kimi üç nəfər seçiləcək: Meynert, Bamberger və güman ki, mən. Heç bir etiraz yaranmayacaq, amma əgər kollegiyada şübhələr səslənsə, biz öz işimizi müdafiə etməyə kifayət qədər kişiyik, elə deyilmi?» – «Deməli, bu dosenturanı dəstəkləyəcəyinizi güman edə bilərəm? Meynertin bunu istənilən halda edəcəyini bilirəm.» – «Əlbəttə, və kiminsə buna etiraz edəcəyini güman etmirəm; amma etiraz etsələr, biz bunu yenə də həyata keçirərik.» Mən hələ dedim: «Məsələ ondadır ki, qanunsuz olaraq oxuduğum kursları qanuniləşdirim. Mən əslində yalnız ingilislər üçün ingilis dilində oxuyuram, amma onlar bu kurslara axışırlar.» – Sonra biz möhkəm əl sıxdıq və mən ən gənc dosent kimi çıxıb getdim. Növbəti həftəyə sənədləri verəcəyəm. Bu dəfə qızıl ilan səndən yan ötməyəcək.

Çox öpüşün əvəzinə ürəkdən bir öpüş —

Sənin Ziqmundundan