Məktub 50 — 10 mart 1886, Berlin

Berlin,

çərşənbə

Mənim qiymətli xəzinəm!

Mənə nə əcəb şeylər danışırsan, necə maraqlı məktublar yazırsan! Şirin hədiyyəni qəbul edirəm və gümüş ilan üçün ürəkdən təşəkkür edirəm. Teleqramın necə qarşılandığı haqqında qeydlərini isə sadəcə parlaq hesab edirəm.

Bu günü dünənki kimi darıxaraq keçirməyə özümə icazə verdim. Bu günədək heç bir macəra yoxdur, heç bir parıltı yoxdur, halbuki bütün bunlar Parisdə idi. Sakit iş, daha heç nə. Doğrudan, tərcüməyə görə həyəcanlanıram, çünki onu vaxtında başa çatdırmaqdan qorxuram. Baxmayaraq ki, aydındır ki, narahatlığım əsassızdır.

Bu gün nahardan əvvəl qüvvətimi toplayıb Kral Muzeyinə getdim, orada bu işdən heç nə anlamadığıma səmimi təəssüf edərək qədim saxsı qırıqlarına tələsik baxdım. Kədərlə Luvru yada saldım: o, qat-qat möhtəşəmdir və məzmunca daha zəngindir.

Kral Muzeyində ən maraqlı şey, təbii ki, Pergam dağıntıları, tanrıların titanlarla məşhur mübarizəsinin təsviridir. Son dərəcə canlı səhnələr. Axı, həmkarım doktor Türkhaym adətən dediyi kimi, insan həmişə özünü yalnız həkim hiss etməyə də bilər.

Lakin qədim daşlardan çox, mənə uşaqlar xoş gəlir. Onlar elə kiçikdirlər və elə də təmizdirlər. Və onlar mənə yaşlı xəstələrdən qat-qat çox xoş gəlirlər. Bu bəxtsizlər həqiqətən cazibədardırlar, axı onların kiçik başları hələ heç nə ilə dumanlanmamışdır. Və onlar əzab çəkəndə bu, məni ruhumun dərinliyinə qədər sarsıdır. Güman edirəm ki, xəstə uşaqlara tez öyrəşəcəyəm. Bir-iki aylıq hazırlıq heç nə demək deyil, lakin bundan ümumiyyətlə belə nəticə çıxmır ki, mənim dəlicəsinə cəsarətim artıq tükənib. Rəsmi Vyana məsuliyyətdən yayınır, həm də yol verilə biləndən artıq dərəcədə. Ciddi riayət etdiyim öz qaydalarıma qarşı günah işlədəcəyəm və mahiyyətini dərk edənə qədər yeni vəziyyət barədə düşüncələrlə özümə əzab verməyəcəyəm. Təəssüf ki, mən hələ də keçmişlə məşğulam. Xeyr, heç nə haqqında narahat olmayacağam, öz gözlərimlə Müqəddəs Stefanın iyrənc qülləsini görənə qədər. Lakin indi bu mövzunu bitirirəm və səndən çox xahiş edirəm ki, mənə qarşı daha güzəştli olasan, axı mən səni uşaq xəstəliklərinin bütün sirlərindən hali edə bilmərəm. Doktor Baginskini artıq o qədər seçilən insan hesab etmirəm ki, onun haqqında ətraflı yazmağa kəskin tələbat yaransın.

Gizlicə günləri sayıram, lakin sən bilməməlisən ki, artıq neçə gün saymışam.

Ürəkdən salam və öpüclərlə.

Sənin Ziqmundun.