3 noyabr 1920 — Tsveyq Freydə

3 noyabr 1920

Zalsburq, Kaputsinerberq 5

Çox hörmətli cənab professor! Dərin və mənə bu qədər dəyərli məktubunuz üçün yalnız bu gün təşəkkür edirəmsə, bu gecikmə yalnız onunla izah olunur ki, mən yalnız dünən üçhəftəlik mühazirə səyahətindən Zalsburqa qayıtdım. Təsəvvür edə bilərsiniz ki, Dostoyevskinin patoloji obrazı haqqında fikriniz mənə nə qədər maraqlıdır; o, təbii ki, mənimkinə nisbətən peşəkar biliyin dəyərinə malikdir. Bilirəm ki, hər şeyi bilən Dostoyevskiyə epilepsiyanın bu saxta forması da yad deyildi — o, onu Smerdyakovunda canlandırmış və sezdirmişdir ki, elə insanlar var ki, müəyyən dərəcədə xəstəliyi istək və iradə ilə müəyyən mənada şüurlu şəkildə təkrar törətmək qabiliyyətinə malikdirlər. — Mən isə indi hesab edirəm ki, onun özündə sirli bir həzz hissindən doğan, tutmaların müəyyən formalarına istək həqiqətən mövcud idi: burada psixopatoloq üçün hələ də ən cəlbedici sirlərdən biri var.

Tədqiqatıma nə qədər əmək sərf etdiyinizi görmək mənim üçün həm utancverici, həm də sevindirici idi və inanın ki, mən belə sədaqəti dərin minnətdarlıqla qiymətləndirə bilirəm. Mən o zehni nəslə aidəm ki, heç kimə biliyə görə sizin qədər borclu deyil və bu nəsillə birlikdə hiss edirəm ki, sizin ruhu kəşf etməyinizin bütün geniş əhəmiyyətinin ümumi mülk, Avropa elmi olacağı saat yaxındır. İngiltərədən, Amerikadan hər poçt mənə sizinlə və əsərinizlə bağlı suallar gətirir — bəlkə də tədricən vətəndə də aydın olar ki, siz bizi nə qədər sonsuz zənginləşdirmisiniz. Və ümid edirəm ki, yaxında mənə bunu ictimaiyyət qarşısında və ətraflı şəkildə söyləmək imkanı veriləcəkdir.

Minnətdar hörmətlə

Sizin sadiqiniz

Stefan Tsveyq