Məktub 54 — 7 iyun 1894, Vyana

Vyana IX, Berqqasse 19, cümə axşamı, 1894-cü il iyunun 7-si

Mənim sevimli xəzinəm

Dünən axşam hava dözməyin həddinə qədər boğucu idi. Səhər saat altıda oyanıram, otağın işıqlı olduğunu görürəm, özümə deyirəm ki, bu nadir hadisədən — tez oyanmaqdan — istifadə etmək lazımdır, Marinin qapısını döyüb vanna sifariş edirəm, yenidən uzanıram. Yarım saat sonra yenidən oyanıram, otağı o qədər qaranlıq tapıram ki, saatı görmürəm, kor olduğum fikrini dərhal rədd etməyə çalışaraq pəncərəyə tələsirəm və qara səma zolağını görürəm. Bir neçə dəqiqədən sonra ildırım gurultusu qopur, küçə bir göz qırpımında tam ağappaq olur, atlar qopub qaçırlar, qəribə böyüklükdə dolu dənələri pəncərələrə çırpılır. Cəld arxa otaqlara qaçıram, amma iş otağında pəncərə artıq üç yerdən sınmış, yazı masasını su basmış, qanadları təbii ki, tam açılmışdı. Terrasda isə bənzərsiz möhtəşəm idi: qapılar taybatay açılmışdı və dolu dənələri kredensin sonuna qədər yatırdı. Tufan yarım saat davam etdi. Şəhərdəki dağıntılar çox böyükdür. Bir tərəfdə — demək olar hər küçədə (Berqqassedə bizim qarşı tərəfdə) bütün şüşələr sınıb, xüsusən yuxarı mərtəbələrdə, sıra ilə heç bir cam bütün qalmayıb, elə bil oğlan uşaqları çınqıl daşları ilə bombalamışlar; xüsusən küçə küncü olan yerlərdə və pəncərələr çıxıntılardan qorunmadığı yerlərdə buna baxmaq sadəcə gülməlidir. Səhər mənim yanıma gələn bir xanım tam doğru dedi ki, pəncərələr sirk halqalarına bənzəyir — itlər içindən tullanandan sonra. Digər küçələr isə sağ qalıb. Ən dəhşətli zərbəni ağaclar alıb: bizim bağda yerdə yarpaq yuxarıda qalandan çoxdur və o yazıq ağac tikə-tikə olub, cızılıb-döyülüb; o, elə görünür ki, qamçı zərbələri ilə döyülmüş və sonra tırtıllar tərəfindən yeyilmişdir. Bağ olan yerlərin halı yəqin ki, acınacaqlıdır. Eşidirəm ki, pəncərələri — biz bir dənə ilə qurtardıq — ev sahibi düzəldəcək. Bilmək istəyirəm ki, sizdə də buna bənzər bir şey olubmu; bu, yəqin ki, «xoş» olardı. Ümid edirəm ki, yox, axı bu, yerli hadisə idi.

Bundan başqa xəbər yoxdur. Axşam yazıram, dünən də yazdım, ümid edirəm bu gün də. Məşğuliyyət orta səviyyədədir; bu gün həkim olmaqdansa şüşəçi olmaq daha gəlirli olardı.

Ən ürəkdən salamlar

Sənin Ziqmundun