Məktub 55 — 20 sentyabr 1912, Roma

Roma

Sevimli qarıcanım,

Bir az əvvəl böyük məmnuniyyətlə Vyanadan ilk məktubunu aldım və xəbərlərdən, xüsusən Matilddəki dəyişikliklərdən çox şadlandım, baxmayaraq ki, onun haqqında ümumiyyətlə narahat olmurdum. Lakin yenə də onu havanın temperaturunu bir az aşağı salmağa razı sal.

Məktubunla birlikdə «Yuxuların yozumu»nu tərcümə etmək haqqında kitab satan bir ingilis dükanının təklifi gəldi — rədd etməli olduğum artıq üçüncü təklif — və Krakovdan bir təcili xəstə qadının bildirişi. Şübhə etmirəm ki, işlədiyim müddətdə bizim yaşamaq üçün vəsaitimiz olacaq.

Roma mənə çox xoş gəldi. Mən əvvəllər heç vaxt olmadığım kimi zövq alıram, bəlkə həm də ona görə ki, mənim möhtəşəm mənzilim var. Köhnə planım təsdiqləndi: Kottaj yox, Roma. Sənə və Minnaya da burada xoş gələcək.

Zərif hava, günəş, külək və təzə hava haqqında sənə başqa cür danışa bilmərəm, səni S. Kristofa göndərməkdən başqa.

Otel öz rahatlığına görə Klobenşteynlə müqayisə oluna bilər. Ferentsi məni tərk etmədi, əksinə, yenidən faydalı olduğum gündən o, təşəbbüskar və diqqətli şərik oldu. O, həmişə çox şəfqətlidir.

Vəziyyətim hələ tamamilə normallaşmayıb, iki gündən bir yenə də hansısa narahatlıqlar baş verir, lakin artıq olmuşla heç bir müqayisə yoxdur. Dünən dəvətli nahardan sonra hətta teatrda idik, yeni vətənpərvər operettaya baxdıq. Mənim üçün bu artıq idi, üstəlik, görünür, antraktda boşuna qəhvə içmişəm. Lakin indi — nahardan əvvəl — mən yenidən canlıyam. Heç vaxt özümə belə qayğı göstərməmişdim, işdən belə sərbəst olmamışdım, öz arzumla və öz həzzimlə belə yaşamamışdım. Bu gün mən hətta gardeniya tapdım və aldım, onun qoxusu məni əla əhval-ruhiyyəyə gətirdi. Minna bu bitkini bilir, o, dəlibozdan daha incədir.

Ümid edirəm ki, tezliklə yenidən təzə və əməkqabiliyyətli olacağam, xəstələnmək istedadım yoxdur. Lakin təəccüblənmə ki, tez qayıtmaq haqqında düşünmürəm, Ernstin davranışına əməl etmək niyyətindəyəm: «Mən burada qalıram!» — pul olduğu müddətcə.

Bütün gənclərimizə və qocalarımıza ürəkdən salam de.

Sənin Ziqm.