16 may 1909 — Freyd Yunqa — Pfister və Moll barədə

Əziz dost,

16 may 1909, Vyana, IX, Berqqasse 19

Yenə Burghölzliyə yazıram. Bilirsiniz ki, məktublarınız mənə nə qədər zövq verir, lakin başqa işləriniz olduğu və mənə deyəcək bir şeyiniz olmadığı vaxtlarda Sizi rəsmi yazışma öhdəliyi ilə yükləməyi heç də arzu etmirəm. Yenə də ümid edirəm ki, öz ehtiyacım məni nə qədər tez-tez yazmağa sövq edirsə, məndən o qədər tez-tez xəbər eşitmək Sizi təəccübləndirməyəcək.

Hamımız Pfisterə çox bağlanmışıq. O, həqiqətən də məqbul bir keşişdir və hətta ata kompleksimə təmkinli təsir göstərməklə mənə kömək də edib. Bir anda köhnə dostlar kimi olduq; həvəsində bir az artıq yağlıdır, lakin istiliyində saxta və ya şişirdilmiş heç nə yoxdur. İnancının qalığını uzun müddət qoruya biləcəyini şübhəli hesab edirəm; o, geniş miqyaslı bir inkişafın yalnız başlanğıcındadır və düşdüyü pis yoldaşlıq öz təsirini mütləq göstərəcək. Mollun ziyarəti tale tərəfindən təşkil edilmiş bir təzad oldu. Açıq desəm, o, kobuddur; o, əslində həkim deyil, xırda vəkilin əqli və mənəvi quruluşuna malikdir. Onun özünü bizim hərəkatımızın bir növ hamisi saydığını aşkar etməkdən heyrətləndim. Ona layiqini verdim; onun məşhur kitabındakı, bizim nəzəriyyələrimizi dəstəkləmək üçün xəstəlik tarixçələrimizi uydurduğumuzu, əksinin doğru olmadığını söylədiyi yerə hücum etdim və onun yağlı bəhanələrini dinləmək zövqünə nail oldum: guya onun ifadəsi təhqir məqsədi daşımırmış, hər müşahidəçi öz qabaqcadan formalaşmış fikirlərinin təsiri altındaymış və sair. Sonra o, mənim həddindən artıq həssas olduğumdan, haqlı tənqidi qəbul etməyi öyrənməli olduğumdan şikayət etdi; ondan «Kiçik Hans»ı oxuyub-oxumadığını soruşanda, o, bir neçə spiral şəklində buruldu, getdikcə daha zəhərli oldu və nəhayət, böyük sevincimlə yerindən sıçrayıb qaçmağa hazırlaşdı. Qapıda o, sırıtdı və Berlinə nə vaxt gələcəyimi soruşmaqla vəziyyəti xilas etməyə uğursuz bir cəhd göstərdi. Onun qonaqpərvərliyimi qaytarmağa nə qədər can atdığını təsəvvür edə bilərdim, lakin buna baxmayaraq, onun getdiyini görəndə tam razı qalmadım. O, otağı şeytanın özü kimi iyləmişdi və qismən təcrübəsizliyim üzündən, qismən də qonağım olduğu üçün ona kifayət qədər şillə vurmamışdım. İndi əlbəttə ki, ondan hər cür murdar oyunlar gözləyə bilərik. Sonra mən Pfisteri otağa çağırdım.

Qızımın absesi nəhayət sağaldı və o, hadisədən əvvəlkindən daha yaxşı hiss edir. Bu gün ilk dəfə bizi görməyə gəlir. Şadam ki, bu problem sonraya, doğuş kimi ciddi bir hadisəyə təsadüf etməkdənsə, indi həll olundu.

Förster burada mühazirə oxudu, lakin orada məndən heç bəhs etmədi. Kurt Redlix, kim?