3 may 1908 — Freyd Yunqa — Zalsburq görüşü və əməkdaşlıq barədə

Əziz dost,

3 may 1908, Vyana, IX, Berqqasse 19. Deməli, Siz də Zalsburqdakı görüşümüzdən razısınız? Bu məni xeyli təravətləndirdi və xoş bir sonluq hissi buraxdı. Sizi bu qədər çiçəklənmiş görməyə sevindim; Sizi yenidən görüb başa düşəndə hər hansı inciklik şübhəsi əriyib getdi. Bilirəm ki, Siz «mənfi rəqs» mərhələsindəsiniz və indiyə qədər rəisinizə göstərdiyiniz böyük təsirin əks-nəticələrindən əziyyət çəkirsiniz. İtmədən itələmək mümkün deyil. Lakin əminəm ki, məndən bir neçə addım uzaqlaşdıqdan sonra yenidən yolunuzu tapacaqsınız və sonra mənimlə uzağa gedəcəksiniz. Bu əminliyə heç bir əsas gətirə bilmərəm; bu, yəqin ki, Sizə baxarkən duyduğum hissdən qaynaqlanır. Lakin Sizinlə bir olduğumu hiss etməkdən məmnunam və artıq parçalana biləcəyimizdən qorxmuram. Sadəcə bəzi qəribəliklərimə səbirli olmalısınız.

Analitik işdən xeyli uzaqlaşdığınız və tələbələrinizin vaxtınızı aldığına dair şikayətiniz, əlbəttə ki, əsaslıdır; lakin bunun öhdəsindən gəlmək olar. Bleyleri təsirləndirdiyimi düşünməyiniz və bununla gələcəkdə işinizi asanlaşdırdığınız məni çox sevindirir. O, çox qəribə bir adamdır!

İndi fikirlərimdə ən öndə Jahrbuch durur. Sizə iki iş təklif edirəm, məqalələrin adı «Sayrışma nevrozu ilə bağlı aforizmlər» və «Balaca Herbertin fobiyası» ola bilər. Əminəm ki, Doytike ilə çap edə biləcəyik; ona deyəcəyəm ki, Sizdən yazılı təkliflər gözləsin. Yenə də mənə elə gəlir ki, alman naşiri daha yaxşı olardı.

Cons və Brill məni iki dəfə ziyarət etdilər. Brill ilə seçmə əsərlərin («Histeriya üzrə seçilmiş məqalələr») tərcüməsi barədə razılaşdım. O, həmçinin Breyerə baş çəkdi və çox qəribə qarşılandı. Cons, şübhəsiz ki, çox maraqlı və dəyərli bir adamdır, lakin məndə, demək olar ki, irqi yadlıq hissi oyadır. O, fanatikdir və kifayət qədər yemir. «Qoy yanımda kök adamlar olsun», deyir Sezar və s. O, demək olar ki, arıq və ac Kassiusu xatırladır. O, bütün irsiyyəti inkar edir; onun fikrincə hətta mən də mürtəceyəm. Siz öz təmkininizlə onunla necə yola gedə bildiniz?

Sizdən böyük bir xahişim var. Diqqətimdən yayınmadı ki, Sizinlə Abraham arasında bir çat yaranır. Biz o qədər azıq ki, bir yerdə durmalıyıq və şəxsi səbəblərdən yaranan çat biz psixoanalitiklərə başqalarından daha az yaraşır. Mən onu böyük dəyərə malik bir adam hesab edirəm və ondan imtina etmək məcburiyyətində qalmaq istəməzdim, hərçənd mənim gözümdə Sizi əvəz etməsi mümkün deyil. Buna görə də Sizə bu xahişi edirəm: əgər o, dementia məqaləsinin nəşri barədə Sizinlə məsləhətləşsə, kömək edin və bu dəfə onun daha birbaşa yolla getdiyini, Sizin isə tərəddüd etdiyinizi qəbul edin. Bundan başqa, Sizin ona qarşı hər cür üstünlüyünüz var. Bu məsələdə ləyaqət, yəqin ki, bəyanatda deyil, ətraflı işdə olacaq. Troya mühasirəsində olanda davalaşmamalıyıq. Philoctetesdən misraları xatırlayırsınızmı:

(Yalnız bu oxlar Troyanı alacaq)? Özünə inamım o qədər artıb ki, «Nevrozlar nəzəriyyəsinə dair toplu məqalələr»in yeni nəşri üçün bu misranı şüar götürməyi düşünürəm.