8 may 1912 — Yunq Freydə — insest qadağası və Bleylerlə mübahisə barədə

Hörmətli professor Freyd,

1003 Seestrasse, Küsnaxt-Sürix, 8 may 1912

Sizə həcmli fon materialını göndərmədən məsafədən özümü aydın ifadə edə bilmədiyim üçün çox təəssüflənirəm. Demək istədiyim odur ki, ata-qız münasibətinin insest qadağasından kənarda qalması, adətən atanın (eqoist) qanunverici roluna görə izah edilir, nisbətən gec patriarxat dövründən qaynaqlanmalıdır — o dövrdən ki, mədəniyyət ailə bağlarının formalaşması üçün kifayət qədər irəliləmişdi. Ailədə ata oğlanı kötəklə yola gətirəcək qədər güclü idi və oğlan həmin həssas illərdə hər hansı insest meyli göstərsəydi, qanun qoymağa ehtiyac qalmırdı. Yetkin illərdə isə, oğlan artıq ata üçün həqiqətən təhlükə ola bilərdi və onu cilovlamaq üçün qanunlar lazım idi, oğlanın isə sallanan qarnı və varikoz damarları olan anaya qarşı artıq heç bir həqiqi insest arzusu qalmamışdı. Daha həqiqi bir insest meyli erkən, mədəniyyətsiz matriarxat dövrü üçün, yəni ana xətti ilə qohumluq ailəsi üçün ehtimal edilməlidir. Orada ata tamamilə təsadüfi idi və heç bir şey sayılmırdı, buna görə də (ümumi promiskuiteyi nəzərə alaraq) oğlana qarşı qanunlar qəbul etməkdə ən kiçik marağı olmazdı. (Əslində, atanın oğlu deyə bir şey yox idi!) Buna görə də hesab edirəm ki, insest qadağası (ibtidai əxlaq kimi başa düşüldükdə) sadəcə bir formula və ya kəffarə mərasimi idi in re vili: uşaq üçün dəyərli olan — ana — yetkin üçün o qədər dəyərsizdir ki, kolluğa atılır, insest qadağası sayəsində fövqəladə bir dəyər qazanır və arzuolunan və qadağan elan edilir. (Bu, həqiqi ibtidai əxlaqdır: hər hansı bir əyləncə qadağan edilə bilər, amma eyni dərəcədə fetişə çevrilə bilər.) Görünür, qadağanın məqsədi insestin qarşısını almaq deyil, ailəni (ya da dindarlığı, ya da sosial quruluşu) möhkəmləndirməkdir.

Bleylerlə, görünüşdə dostcasına, amma əslində ağrılı bir mübahisəm oldu — o, öz təşəbbüsü ilə «Jahrbuch» üçün mənə verdiyi, lakin mən dəyərsiz kimi rədd etdiyim bir dissertasiya barədə. Bəlkə Sizi super-ekspert kimi çağıracaqlar. Mənim fikrimcə, məqalə həm çox axmaq, həm də çox pisdir. Bəhs etdiyi qadın xəstə imbesil və ümidsiz şəkildə sonsuzdur, müəllifə isə bir qazdır. Bütün bunlar tamamilə darıxdırıcıdır.

Şükürlər olsun ki, xanım Lu Andreas-Salome birdən mehriban bir ruh tərəfindən maariflənib və məqaləsini qeyri-müəyyən müddətə geri götürüb. Beləliklə, bu dərddən qurtulduq.

Vinterşteyn peyda oldu — müqəddəs məbədə buraxılmış bir təqdis olunmuşun ehtiramı ilə titrəyərək, müqəddəs mərasimləri və ayinləri bilir. Biz onu avqurların xeyirxah təbəssümü ilə qarşıladıq.

Ən yaxşı arzularla,

Ən səmimi hörmətlə, Yunq