14 noyabr 1912 — Freyd Yunqa — Amerika səfərindən qayıdış və Zentralblatt ətrafında fikir ayrılıqları barədə

Hörmətli doktor Yunq,

14 noyabr 1912, Vyana, IX. Berqqasse 19

Sizi Amerikadan qayıdışınız münasibətilə salamlayıram — artıq Nürnberqdəki keçən dəfəki kimi mehribanlıqla yox — bu vərdişi məndən uğurla əl çəkmişsiniz — lakin yenə də kifayət qədər rəğbətlə, maraqla və şəxsi uğurunuza görə məmnunluqla. Amerikadakı vəziyyət barədə xəbərləriniz üçün çox sağ olun. Amma bilirik ki, döyüş orada həll olunmayacaq. Etdiyiniz dəyişikliklərlə müqavimətin xeyli hissəsini azaltmısınız, lakin bunu uğurlar sütununa yazmağı məsləhət görməzdim, çünki bildiyiniz kimi, psixoanalizdə yeni olana nə qədər uzaqlaşsanız, alqışa bir o qədər əmin olacaqsınız və bir o qədər az müqavimətlə qarşılaşacaqsınız.

Mənim obyektivliyimə və deməli, münasibətlərimizin davamına arxalana bilərsiniz; hələ də hesab edirəm ki, şəxsi fərqliliklər tamamilə haqlıdır və hələ də əməkdaşlığımızı davam etdirmək ehtiyacını duyuram. Xatırlatmalıyam ki, biz ilk dəfə o vaxt dostlaşmışdıq ki, Siz D. pr.-nin toksik nəzəriyyəsinə qayıtmışdınız.

Etiraf etməliyəm ki, Sizin «Kreuzlingen jesti» barədə təkrarlanan sözlərinizi həm anlaşılmaz, həm də təhqiredici hesab edirəm, lakin elə şeylər var ki, onları yazılı şəkildə yoluna qoymaq mümkün deyil.

Mühazirələrinizin ayrıca çapını səbirsizliklə gözləyirəm, çünki libido barədə uzun məqalənizi — bir hissəsini, hamısını yox — çox bəyənmişdim, lakin o, yeniliklərinizi mənim üçün arzu etdiyim qədər aydınlaşdırmadı.

Riklinə məktubum — Sizin qayıtdığınızı bilə bilməyəcəyim vaxtdan əvvəl yazılmışdı — Zentralblattdakı inkişaflar barədə soruşduğunuz məlumatı Sizə verdi. Tamlıq naminə bir az da danışım. Güman edirəm ki, indi bilirsiniz niyə redaktoru dəyişmək əvəzinə direktorluqdan çəkildim. Gördüm ki, gücüm yoxdur, nəşriyyatçı Stekelin tərəfini tutur və məni dolayı yolla sıxışdırıb çıxarmağın bir yolunu tapacaqdı ki, bunun da ciddi zərərləri olardı. Bütöv bir il Stekelin istədiyi kimi idarə etdiyi və mənim heç bir təsir göstərə bilmədiyim bir jurnalın məsuliyyətini daşımalı olacaqdım. Və gələn sentyabra qədər orqansız qalacaqdıq. Bu dözülməz idi. Beləliklə, jurnalı redaktorla birlikdə atdım.

Haqlı olaraq soruşursunuz: Bəs jurnalın rəsmi xarakteri necə? Təbii ki, bu, Stekel ilə müzakirələrimdə ilk məsələ idi. Təklif etdim ki, mübahisəmizi yerli qrupların (yaxud təkcə Vyananın) səsverməsinə verək. Onun öhdəliklərindən danışdım, lakin o, sahiblik qüruru ilə lovğalanmışdı və müraciətlərim heç bir təsir göstərmədi. Onun yeganə cavabı bu oldu: Bu mənim jurnalımdır və Assosiasiyanın işi deyil. Bu nöqtədə məsələni rəsmi qərar üçün Prezidentə təqdim etməyin məntiqi addımını atmalı idim — əgər adı çəkilən prezident əlçatan olsaydı. Lakin Siz prezidentlik işlərinizə baxmaq üçün heç kimə səlahiyyət vermədən Amerikaya getmişdiniz; nə rəsmi, nə də qeyri-rəsmi şəkildə nə vaxt qayıdacağınız barədə məlumatlandırılmamışdıq və söz-söhbət gəzirdi ki, uzun müddət yox olacaqsınız. Əgər 12 noyabrda qayıdacağınızı bilsəydim, məmnuniyyətlə gözləyərdim, qərarı rəisim kimi Sizə buraxardım və özünüz əmin olardınız ki, Stekel müqaviləsinə əməl etmir, Berqmanla heç nə etmək mümkün deyil və bizə yeni orqan lazımdır. Belə olduqda, bununla özüm məşğul olmalı oldum. Nizamnaməmizdə nəzərdə tutulmuş digər yeganə mərkəzi hakimiyyət orqanı — filial cəmiyyətlərinin prezidentləri şurası — mövcud deyildi; Siz belə bir şura yaratmamışdınız — bu məsələni bəlkə də növbəti Konqresdə qaldırmalıyıq.

Əgər qayıdışınızı qeyri-müəyyən müddət gözləsəydim, qiymətli vaxt itirilərdi. Vyana, Sürix və Visbaden arasındakı bütün danışıqlarla yeni orqanı 1913-cü ilin əvvəlində işə salmaq mümkün olmazdı; ilin ortasına qədər gözləməli olacaqdıq.

Tədbirli hərəkətim sayəsində 15 yanvardan etibarən yenidən öz orqanımız olacaq — yeni adla və başqa nəşriyyatçı ilə, lakin əks halda, inanıram ki, Ferentsi və Rankın redaktorluğu ilə daha pis olmayacaq. Bu yeni jurnalla bağlı bütün təfərrüatları tezliklə Sizə göndərəcəyəm. Lakin unutmayın ki, adınızı baş səhifəyə qoymaq üçün mənə Zentralblattdan imtina etdiyinizə və yeni jurnalı dəstəklədiyinizə dair rəsmi bəyanatınız lazımdır.

Bu məktubda və Riklinə məktubumda Sizi vəziyyətlə tanış etdim. İndi gözləyirəm ki, prezident Berqmanla bütün sonrakı danışıqları öz üzərinə götürsün. Bilirəm ki, çətinliklər var; ən pis halda hər üzv bütöv bir il dəyərsiz bir jurnal alacaq və adi jurnalı üçün əlavə 15 mark ödəməli olacaq. Fədakarlıq, düşünürəm, dözülə bilər. Əgər mərkəzi təşkilat üzvləri bu xərcdən xilas etmək istəsə, rəsmi orqan üçün yaradılmış fonddan istifadə edə bilər. Əlbəttə, ən çox istərdik ki, Assosiasiya orqanı adı mümkün qədər tez Zentralblattdan geri alınsın və bizə verilsin. Lakin lazım gələrsə, Stekelblattın təbii ölümünü gözləyə bilərik. Ümid edirik ki, hətta qeyri-rəsmi statusda da özümüzü analitiklər üçün əvəzolunmaz edə bilərik.

Vyana Cəmiyyətində gəzdirilən bir məktub barədə eşitmək Sizi maraqlandıra bilər; orada Adler Sürix Konqresindəki təəssüratlarını təsvir edir. Yazır ki, Sürixliləri cinsəllikdən vahiməli qaçış vəziyyətində tapıb, lakin onların öz ideyalarından istifadə etmələrinə mane ola bilmir. Bəlkə bu, Riklinə dərs olar, o, Konqres barədə hesabatında onu tamamilə lazımsız yerə tərifləmişdi. Burada qeyd olunan məsələlərə tez diqqət yetirməyinizi xahiş edir və işinizdə uğurlar arzulayıram,

Səmimiyyətlə, həmkarınız, Freyd