14 aprel 1908 — Freyd Yunqa — məqalələr və Zalsburq görüşü barədə
Əziz dost,
14 aprel 1908, Vyana, IX. Berqqasse 19
Bu məktub evə çatanda Sizi gözləyəcək. Yaxşı olmadığınızı və uzun deyil, qısa bir istirahət götürməli olduğunuzu eşitmək məni kədərləndirir. Gənclik enerjinizlə hər hansı xəstəliyin öhdəsindən tez gəlməlisiniz.
Masamın üstündə Sizin üç məqaləniz var. Birincisi, Bleylerlə birlikdə yazdığınız, tərəddüdləri və E. Meyerin xoş rəyini qazanmaq qayğısı ilə məni razı salmır; ikincisi, uzun müddət gözlənilən Amsterdam məruzəniz barədə danışmağımı qadağan etmisiniz; üçüncüsü, yəni «Tətbiqi psixologiya üzrə məqalələr»imin üçüncü nömrəsi, qətiyyəti və aydınlığı ilə saf bir zövqdür və belə aydın təfəkkürə yaraşdığı kimi, dili də sehrli dərəcədə isti və gözəldir. Burada psixi pozuntuların psixi etiologiyasını necə cəsarətlə elan edirsiniz, halbuki digər məqalələrdə bundan çəkinirdiniz. Burada, əlbəttə ki, öz fikrinizi sərbəst ifadə edə bilirdiniz, yalnız qeyri-mütəxəssislərə və xanımlara müraciət edirdiniz; digərlərində isə güzəşt ruhu və həkimlərin qərəzləri, həmkaralarımızın anlamazlığı Sizi məhdudlaşdırırdı!
Qəribədir ki, mən Sizin Amsterdam məqalənizdə oxumuşam ki, uşaq histeriyası bu kontekstə daxil olmur, halbuki mən özüm Konqres üçün beş yaşlı oğlanda histerik fobiyanın təhlilini işləyib hazırlamaq fikri ilə oynayırdım. Amma bu planın həyata keçəcəyinə şübhə edirəm.
Yaxşıyam, amma son bir neçə həftə o qədər çox işləmişəm ki, tamamilə əldən düşmüşəm. Zalsburq görüşümüzün sosial burulğanına atılmazdan əvvəl mənə yarım gün tənhalıq lazımdır. Bu ağır iş dövründə anlayışlarım getdikcə daha da möhkəmləndi; bu Qərb dünyasındakı bütün psixiatriya bürokratlarının yekdil müxalifəti artıq mənə ən kiçik təsir göstərə bilməz.
Maqnus Hirşfeld bir neçə həftə əvvəl burada qonaq idi; xoşxasiyyətli və yöndəmsiz görünür və dürüst adama oxşayır. Bizə yaxınlaşır və bundan sonra mümkün qədər fikirlərimizi nəzərə alacaq. Lüdviq Binsvangerə göndərdiyim ayrı çap nüsxələri Yenadan «Köçüb, ünvan məlum deyil» qeydi ilə geri qayıdıb.
Zalsburqda Sizinlə paranoya barədə təkbətək söhbət etmək üçün bir an tapacağıma ümid edirəm. Mütləq tam gücünüzlə gəlin.
Ürəkdən Sizin, Freyd