5 dekabr 1912 — Freyd Yunqa — «yeni üslub», Berqman məsələsi və Imago barədə

Hörmətli doktor Yunq,

5 [dekabr] 1912 Vyana, IX. Berqqasse 19

«Yeni üslub»unuzu xoşuma gəlmədiyini düşünməyiniz lazım deyil. Hesab edirəm ki, analitiklər arasındakı münasibətlərdə də, analizin özündə olduğu kimi, hər cür açıq sözlülüyə yol verilir. Mən də bir müddətdir Sizin qeyd etdiyiniz psixoanalizin sui-istifadəsindən, yəni polemikalarda, xüsusən də yeni fikirlərə qarşı istifadəsindən narahatam. Bunun tamamilə qarşısını almağın bir yolu olub-olmadığını bilmirəm; hələlik yalnız bir ev dərmanı təklif edə bilərəm: qoy hər birimiz qonşumuzun nevrozundan çox öz nevrozumuza diqqət yetirək.

Məktubunuzda gözlənilən nisbəti tərsinə çevirib praktik məsələlərə daha çox yer ayırdığım üçün məni bağışlayın; heç olmasa bunları məktubda müzakirə etmək daha asandır. Söhbət Berqman məsələsindən gedir ki, bu barədə müəyyən narazılığımı gizlədə bilmirəm. Sizin məlumatınız elə səslənir ki, sanki başqa bir planetdən gəlib; parçaları bir yerə yığa bilmirəm, yeni Zeitschriftin vəziyyəti barədə heç bir nəticə çıxara bilmirəm. Nə də Assosiasiyanın hər hansı zərərini tam və ya qismən ödəmək üçün təklif irəli sürə bilərəm, çünki nəyə görə kompensasiya verməli olduğumu bilmirəm. Nəhayət, bu məsələdə Sizin öz mövqeyinizi anlamaq və əsaslandırmaq mənim üçün çətindir.

Siz özünüz, şübhəsiz ki, Amerikada olduğunuz müddətdə qazanc güdən adamın qazanc şanslarının asılı olduğu şəxslərə və şəraitə yaxşı baxmalı olduğu prinsipi ilə tanış olmusunuz. Eyni şəkildə Avropada da iş adamı üçün cahillik bəhanə deyil. Mənim Berqmana rəğbətim Sizinkindən azdır; əgər onu Stekel yoldan çıxarıbsa, bu onun öz işidir. Mən də onun əlindən kifayət qədər əziyyət çəkmişəm.

Əgər Berqman məktubunda məni vəzifəmdən azad etmədiyini düşünürsə, deməli öz bəyanatları haqqında çox aşağı fikirdədir. Bu məktubu da, əvvəlkini də əlavə edirəm. O, mənim istefa ərizəmi qəti şəkildə qəbul edir və növbəti Zentralblatt sayında bunu elan edəcəyini vəd edir. İndi isə məni buraxdığını inkar edir! Əgər mənim müqavilə ilə ilin sonuna qədər qalmağa borclu olduğumu düşünürdüsə, elan dərc etməyə razılıq vermək əvəzinə bunu mənə çatdırmalı idi. Görürsünüz ki, mənim tərəfimdən hər hansı «müqavilənin pozulması» söhbəti yoxdur. B.-nin bu cavabından sonra, əvvəl azad olub-olmamağımdan asılı olmayaraq, özümü azad saymağa tam əsasım var idi.

B.-nin indi məndən nə istədiyini həqiqətən başa düşə bilmirəm. Onun mənə qarşı davranışını, Stekelin tərəfini tutmasını və məktubunu görməməzliyə vurmaq olmaz; mən də onu nəzərə alaraq Zeitschriftin ilk nömrəsini ləğv etmək istəmirəm. (Xahiş edirəm, hər iki əlavə məktubu qaytarın.)

İndi də təəssüf ki, mənə qarşı mövqe tutduğunuz Imago məsələsinə keçək. Yada salmamaq əlimdə deyil ki, Imago təsis edilərkən Siz Beynəlxalq Assosiasiyanın prezidenti kimi deyil, Jahrbuchun redaktoru kimi reaksiya vermişdiniz. Mən bu məsələyə naşir və ya redaktor nöqteyi-nəzərindən baxa bilmirəm, Sizin məzəmmətlərinizə yalnız psixoanalitik iş nöqteyi-nəzərindən cavab verə bilərəm. Zentralblatt bizim qeyri-tibbi vəzifələrimizin öhdəsindən gələ bilmirdi, bizə başqa bir orqan lazım idi ki, mən onu Zentralblatta əlavə kimi düşünmüşdüm və buna görə də əvvəlcə Berqmana təklif etmişdim. O, imtina etdi, ona görə də onu başqası çap etməli oldu. Naşirin bir il ərzində müəyyən sayda abunəçi qazanması riskinə gəldikdə, mən buna ciddi yanaşmadım. İki jurnal, şübhəsiz ki, birindən daha cəlbedicidir və sonda biri digərinə kömək edir. Stekel əvvəldən Imago əleyhinə təbliğat aparırdı. —

Analitiklərin nevrozları barədə qeydinizi daha ətraflı müzakirə edə bilmədiyim üçün üzr istəyirəm, lakin bunu etinasızlıq kimi başa düşmək lazım deyil. Bir məqamda isə qətiyyətlə razılaşmamağa cəsarət edirəm: Siz güman etdiyiniz kimi mənim nevrozumdan zərər görməmisiniz.

Berqmanı görmək üçün səfərə rəsmi səlahiyyətlə getdiyinizə baxmayaraq, səylərinizə görə şəxsən təşəkkür edirəm. Sizdən gələcək xəbərləri gözləyərək, salamlarımı göndərirəm.

Ən səmimi hörmətlə, Freyd