21 dekabr 1907 — Freyd Yunqa — Zalsburqda görüşün təşkili və jurnal planları barədə

Əziz dost və həmkar,

21 dekabr 1907, Vyana, IX, Berqqasse 19

Nə möhtəşəm planlardır! Sizdə, şübhəsiz, enerji əskik deyil. Görüşün Pasxadan sonra keçirilməsi mənim üçün yaxşı olar, nə qədər tez, bir o qədər yaxşı. İnsbruk yerinə Zalsburqu seçsəniz — bu ikisindən qat-qat gözəl və ürəyəyatanı məhz Zalsburqdur — mənim tərəfimdən heç bir çətinlik görmürəm, buradan Zalsburqa ekspres cəmi iki saat çəkir. Amma yenə də geri çəkilməyə hazıram, əgər yenidən düşünüb mənim iştirakım olmadan işlərin daha yaxşı gedəcəyinə qərar versəniz — bu baxışda da müəyyən məntiq var. Məni sədr təyin etməyin heç bir mənası yoxdur. Bu yaramaz. Siz və ya Bleyler başçılıq etməlisiniz; nüanslar, rolların bölüşdürülməsi!

Düzünü desəm, jurnal üçün planlarınız məni daha da çox sevindirir, bu bizim ideyalarımız üçün həyat-məmmat məsələsidir.

Yensendən sorğularıma aşağıdakı cavabı aldım. Bir tərəfdən bu göstərir ki, o, bu cür tədqiqatlarda kömək etməyə nə qədər meyilsizdir; digər tərəfdən isə belə bir fikir yaradır ki, faktlar sadə bir sxemin göstərə biləcəyindən daha mürəkkəbdir. O, əsas sualı — qəhrəmanlarının yeriyişində patoloji bir şey olub-olmadığını —

149 aprel.

cavabsız qoydu. Məktubunu Sizin üçün köçürəcəyəm, çünki böyüdücü şüşə olmadan demək olar ki, oxunmur: suallarıma «lapidar» yanaşdığına görə üzr istədiyi girişdən sonra yazır:

«Xeyr. Nə bacım, nə də başqa qadın qan qohumum var idi. Lakin „Qırmızı çətir“ mənim xatirələrimdən toxunmuşdur; uşaqlıq dostum olan və on səkkiz yaşında vərəmdən ölən balaca bir qıza ilk məhəbbətim və uzun illər sonra dost olduğum, qəflətən ölüm tərəfindən qoparılan bir gənc qız. „Qırmızı çətir“ sonuncudan gəlir. Hekayəmdə bu iki fiqur, belə demək mümkünsə, birinə birləşdi; əsasən şeirlərdə ifadə olunan mistik element də ikinci qızdan qaynaqlanırdı. „Gənclik yuxuları“ novellası (Sakit vaxtlardan toplusundan, II cild) eyni əsasa söykənir, lakin yalnız birinci qızla məhdudlaşır. „Qotik evdə“ tamamilə sərbəst uydurmadır (!)»

Abraham bazar günündən çərşənbə gününə qədər bizdə idi. Sizin onun haqqında təsvirinizdən daha ürəyəyatan, amma onda bir maneə var, heç bir cəsarət yoxdur. Həlledici anda lazımi sözü tapa bilmir. Mənə Bleyler haqqında çox danışdı, görünür, ona psixoanaliz problemi kimi ciddi maraq göstərir.

Milad bayramınız mübarək olsun,

Xoş arzularla, Dr. Freyd